Ευρώπη – Αποζημίωση έως 600 ευρώ μπορούν να διεκδικήσουν αεροπορικοί επιβάτες όταν φτάνουν στον προορισμό τους με καθυστέρηση μεγαλύτερη των τριών ωρών, εφόσον πληρούνται οι όροι της ευρωπαϊκής νομοθεσίας. Ωστόσο, η χρηματική αποζημίωση είναι διαφορετική από την υποχρέωση της αεροπορικής εταιρείας να παρέχει φαγητό, διαμονή ή επιστροφή χρημάτων, ανάλογα με τη διάρκεια της αναμονής.
Οι οδηγίες των νομικών του γερμανικού ομίλου αυτοκινήτου ADAC εξηγούν τι πρέπει να κάνουν οι ταξιδιώτες από την πρώτη στιγμή στο αεροδρόμιο, ποια έγγραφα χρειάζονται για μια αξίωση και ποιες πρόσθετες δυνατότητες υπάρχουν για όσους έχουν αγοράσει οργανωμένο ταξιδιωτικό πακέτο.
Πότε προβλέπεται αποζημίωση 250, 400 ή 600 ευρώ
Ο ευρωπαϊκός κανονισμός για τα δικαιώματα των επιβατών, ΕΚ 261/2004, προβλέπει κατ’ αποκοπή αποζημίωση όταν η άφιξη στον τελικό προορισμό πραγματοποιηθεί με καθυστέρηση μεγαλύτερη των τριών ωρών, υπό τις προβλεπόμενες προϋποθέσεις. Τα ποσά είναι 250, 400 ή 600 ευρώ, ανάλογα με τη διαδρομή. Για πτήσεις εντός Ευρώπης η αποζημίωση δεν υπερβαίνει τα 400 ευρώ, ακόμη και αν η απόσταση ξεπερνά τα 3.500 χιλιόμετρα.
Το ευρωπαϊκό πλαίσιο καλύπτει πτήσεις που αναχωρούν από αεροδρόμιο της Ευρωπαϊκής Ένωσης, καθώς και πτήσεις με προορισμό αεροδρόμιο της ΕΕ όταν εκτελούνται από ευρωπαϊκή αεροπορική εταιρεία. Καθοριστικό για τη συγκεκριμένη αποζημίωση είναι το πόσο αργά φτάνει ο επιβάτης, όχι μόνο το πόσο καθυστέρησε η απογείωση.
Η εταιρεία μπορεί να αρνηθεί την καταβολή χρηματικής αποζημίωσης όταν συντρέχουν έκτακτες περιστάσεις, όπως ακραία καιρικά φαινόμενα, ορισμένες απεργίες, φυσικές καταστροφές ή πολιτικές αναταραχές. Πρέπει όμως να αποδείξει ότι έλαβε όλα τα εύλογα μέτρα για να περιορίσει την αναστάτωση που προκλήθηκε στον επιβάτη.
Τι οφείλει η αεροπορική εταιρεία όσο περιμένετε
Τα δικαιώματα φροντίδας ενεργοποιούνται με βάση τη διάρκεια καθυστέρησης στην αναχώρηση και την απόσταση της πτήσης. Από τις δύο ώρες αναμονής, στις περιπτώσεις που προβλέπονται από τους κανόνες, η αεροπορική πρέπει να παρέχει γεύματα και ποτά. Οι ταξιδιώτες δικαιούνται επίσης τουλάχιστον δύο δωρεάν τηλεφωνικές κλήσεις.
Αν η πτήση μετατεθεί για την επόμενη ημέρα, ο επιβάτης μπορεί να ζητήσει δωμάτιο σε ξενοδοχείο και μεταφορά από και προς αυτό. Όταν η εταιρεία δεν προσφέρει, παρότι της ζητήθηκε, φαγητό ή διανυκτέρευση, ο ταξιδιώτης μπορεί να φροντίσει ο ίδιος για τις αναγκαίες παροχές και να ζητήσει εκ των υστέρων την επιστροφή των σχετικών εξόδων. Είναι απαραίτητο να κρατήσει τις αποδείξεις.
Με καθυστέρηση αναχώρησης πέντε ωρών ή περισσότερο, ο επιβάτης έχει δικαίωμα να μην πραγματοποιήσει την πτήση και να ζητήσει επιστροφή του αντιτίμου του εισιτηρίου. Εάν έχει ήδη μεταφερθεί σε ενδιάμεσο προορισμό, μπορεί να ζητήσει πτήση επιστροφής ή διαφορετική μεταφορά στο αρχικό αεροδρόμιο αναχώρησης.
Οι πέντε κινήσεις που βοηθούν στην αποζημίωση
Όταν ανακοινώνεται καθυστέρηση ή ακύρωση, το πρώτο βήμα είναι η επικοινωνία με εκπρόσωπο της αεροπορικής εταιρείας για επίσημη ενημέρωση. Ο ταξιδιώτης καλό είναι να ζητήσει επιβεβαίωση του λόγου της καθυστέρησης, να κρατήσει εισιτήρια και αποδείξεις για γεύματα ή άλλα αναγκαία έξοδα και, αν χρειαστεί, να καταγράψει στοιχεία επικοινωνίας συνεπιβατών που μπορούν να επιβεβαιώσουν όσα συνέβησαν.
Όσοι ταξιδεύουν με οργανωμένο πακέτο πρέπει να ενημερώσουν και τον διοργανωτή του ταξιδιού. Ο ADAC διαθέτει λίστα ελέγχου για καθυστερήσεις, ακυρώσεις και υπεράριθμες κρατήσεις, καθώς και υπόδειγμα επιστολής για την απευθείας διεκδίκηση απαιτήσεων από την αεροπορική εταιρεία.
Σύμφωνα με τον οδηγό του ADAC, οι αξιώσεις αποζημίωσης μπορούν να υποβληθούν και αναδρομικά για διάστημα έως τριών ετών. Η συγκεκριμένη πληροφορία αφορά το πλαίσιο που περιγράφεται στον οδηγό και πρέπει να διακρίνεται από τις αλλαγές που παρουσιάζονται για μελλοντική εφαρμογή.
Τι αλλάζει στο ευρωπαϊκό πλαίσιο έως τον Οκτώβριο του 2027
Ο ADAC παρουσιάζει επίσης μεταβολές στους κανόνες των αεροπορικών μεταφορών, για την εφαρμογή των οποίων αναφέρει χρονικό ορίζοντα έως τον Οκτώβριο του 2027. Μεταξύ αυτών περιλαμβάνονται μία δωρεάν διόρθωση ονόματος στο εισιτήριο, απαγόρευση επιβάρυνσης για εκτυπωμένη μορφή ψηφιακής κάρτας επιβίβασης και δικαίωμα να κάθονται χωρίς επιπλέον χρέωση μαζί οι συνοδοί και τα παιδιά έως 14 ετών, καθώς και τα άτομα με αναπηρία και οι αναγκαίοι συνοδοί τους.
Στις ίδιες αλλαγές περιλαμβάνονται υποχρέωση των αεροπορικών να ενημερώνουν ενεργά για πιθανές αποζημιώσεις και να εξετάζουν τις αιτήσεις εντός 30 ημερών, ενιαίο ευρωπαϊκό έντυπο αξιώσεων, σαφέστεροι κανόνες για κρατήσεις μέσω μεσαζόντων και απαγόρευση ρητρών «no-show» που ακυρώνουν την πτήση επιστροφής επειδή δεν χρησιμοποιήθηκε η πτήση μετάβασης.
Ο οδηγός αναφέρεται ακόμη σε προθεσμία εννέα μηνών για την υποβολή αξιώσεων στο νέο πλαίσιο. Δεν πρέπει να συγχέεται με την προαναφερθείσα δυνατότητα αναδρομικής διεκδίκησης τριών ετών. Κατά την ίδια παρουσίαση, το όριο καθυστέρησης άφιξης μεγαλύτερης των τριών ωρών και τα ποσά αποζημίωσης 250, 400 και 600 ευρώ παραμένουν αμετάβλητα.
Πότε ισχύει αποζημίωση σχεδόν 8.000 ευρώ
Για διεθνείς πτήσεις μεταξύ διαφορετικών χωρών που δεσμεύονται από τη Σύμβαση του Μόντρεαλ, μπορεί να ζητηθεί αποκατάσταση συγκεκριμένης οικονομικής ζημιάς λόγω καθυστερημένης άφιξης. Πρόκειται για διαφορετική αξίωση από την κατ’ αποκοπή ευρωπαϊκή αποζημίωση: ο επιβάτης πρέπει να αποδείξει με παραστατικά τις πραγματικές απώλειες, όπως επιπλέον έξοδα διαμονής ή εισιτήριο εναλλακτικής πτήσης.
Ο ADAC αναφέρει ανώτατο όριο που σήμερα πλησιάζει τις 8.000 ευρώ ανά επιβάτη για ζημιές από καθυστέρηση και όριο σχεδόν 2.000 ευρώ για ζημιές από καθυστερημένη παράδοση αποσκευών. Για την τελευταία περίπτωση χρειάζονται επίσης αποδείξεις, όπως για αναγκαία ρούχα και είδη υγιεινής. Τα ποσά αυτά είναι ανώτατα όρια και όχι αυτόματες πληρωμές. Η αεροπορική μπορεί να απαλλαγεί εάν αποδείξει ότι έκανε όσα απαιτούνταν για να αποφευχθεί η ζημιά.
Πρόσθετα δικαιώματα για οργανωμένα ταξίδια
Αν κάποιος έχει κλείσει οργανωμένο ταξιδιωτικό πακέτο και φτάσει στον προορισμό του με καθυστέρηση μεγαλύτερη των τεσσάρων ωρών, ενδέχεται να δικαιούται επιπλέον μείωση της τιμής του ταξιδιού, επειδή μέρος της συμφωνημένης υπηρεσίας δεν παρασχέθηκε όπως προβλεπόταν.
Σύμφωνα με τον ADAC, συνήθως υπολογίζεται 5% της ημερήσιας τιμής του ταξιδιού ανά επιπλέον ώρα καθυστέρησης, με ανώτατο όριο το 20% της συνολικής τιμής του πακέτου. Μικρότερες καθυστερήσεις αντιμετωπίζονται γενικά από τα δικαστήρια ως απλή ταλαιπωρία. Αν οι διακοπές συντομευθούν σημαντικά —για παράδειγμα, άφιξη τρεις ημέρες αργότερα σε ταξίδι μιας εβδομάδας— μπορεί να προκύπτει και αξίωση για ζημιά από την ουσιαστική υποβάθμιση των διακοπών. Σε περίπτωση σοβαρού ελαττώματος του πακέτου, αναφέρεται επίσης δυνατότητα υπαναχώρησης από τη σύμβαση.
Τι ισχύει με τον υπολογιστή αποζημιώσεων του ADAC
Ο ηλεκτρονικός υπολογιστής αποζημίωσης πτήσεων του ADAC αναφέρεται ως προσωρινά μη διαθέσιμος λόγω τεχνικών εργασιών. Τα μέλη του οργανισμού μπορούν να απευθυνθούν στη νομική υπηρεσία συμβουλών του ADAC ή στον συνεργαζόμενο πάροχο διεκδίκησης FairPlane.
Για την υπηρεσία FairPlane ο οδηγός αναφέρει προμήθεια 20% με ΦΠΑ, μόνο εφόσον η διεκδίκηση επιτύχει, ανεξάρτητα από το ποσό αποζημίωσης, για τα μέλη του ADAC. Προβλέπεται χρήση κωδικού FairPlane-ID σε συνδυασμό με τον αριθμό μέλους ADAC, που αποστέλλονται στο office@fairplane.de.
Πηγές πληροφοριών: ADAC.