Ολλανδία – Για πρώτη φορά, η αλλαγή του χρόνου θα βρει τους κατοίκους της Ολλανδίας χωρίς τη δυνατότητα να χρησιμοποιήσουν τα περισσότερα καταναλωτικά πυροτεχνήματα.
Η πανεθνική απαγόρευση ισχύει από την 1η Αυγούστου 2026 και συνοδεύεται από ελέγχους στα σύνορα, πρόστιμα για παράνομες εισαγωγές και περιορισμένες εξαιρέσεις για οργανωμένες εκδηλώσεις.
Οι νέοι κανόνες αφορούν τόσο την αγορά και κατοχή όσο και τη χρήση πυροτεχνημάτων, ενώ η προμήθειά τους από τη Γερμανία ή το Βέλγιο δεν απαλλάσσει τους καταναλωτές από τις ολλανδικές απαγορεύσεις.
Τα σημαντικότερα σε μία ματιά
- Απαγορεύονται για τους ιδιώτες τα πυροτεχνήματα F2 και F3, ενώ τα επαγγελματικά F4 δεν επιτρέπονται στους καταναλωτές.
- Για εισαγωγή έως 25 κιλών απαγορευμένων F2 προβλέπεται τυπικό πρόστιμο 400 ευρώ.
- Τα μικρά πυροτεχνήματα F1 παραμένουν νόμιμα από την ηλικία των 12 ετών, με όρους ασφαλείας.
- Τοπικοί σύλλογοι μπορούν να ζητήσουν εξαίρεση για ελεγχόμενες πρωτοχρονιάτικες εκδηλώσεις.
Ποια πυροτεχνήματα επιτρέπονται και ποια όχι
Ο νόμος Wet veilige jaarwisseling, γνωστός ως νόμος για την ασφαλή αλλαγή του χρόνου, απαγορεύει στους καταναλωτές να αγοράζουν, να κατέχουν ή να πυροδοτούν προϊόντα των κατηγοριών F2 και F3. Στο πεδίο της απαγόρευσης εμπίπτουν μεταξύ άλλων οι ρουκέτες, οι συστοιχίες πυροτεχνημάτων και οι κροτίδες. Τα προϊόντα F4 προορίζονται για επαγγελματίες και επίσης δεν επιτρέπονται σε ιδιώτες.
Εξαίρεση αποτελούν τα μικρά προϊόντα F1, όπως τα βεγγαλικά χειρός, τα μικρά κροτίδια κρούσης και ορισμένα διακοσμητικά συντριβανάκια. Επιτρέπεται η αγορά και η χρήση τους καθ’ όλη τη διάρκεια του έτους από άτομα ηλικίας τουλάχιστον 12 ετών, εφόσον πληρούν τις ολλανδικές προδιαγραφές ασφαλείας.
Καταργείται έτσι για τους ιδιώτες και η προηγούμενη δυνατότητα χρήσης συγκεκριμένων πυροτεχνημάτων από τις 18:00 της 31ης Δεκεμβρίου έως τις 02:00 της 1ης Ιανουαρίου. Οι επαγγελματικές επιδείξεις εξακολουθούν να είναι δυνατές με τις απαιτούμενες άδειες.
Έλεγχοι στα σύνορα και πρόστιμα έως ανά τεμάχιο
Η αγορά πυροτεχνημάτων σε γειτονική χώρα δεν αποτελεί νόμιμη διέξοδο. Από τη Γερμανία ή το Βέλγιο μπορούν να μεταφερθούν στην Ολλανδία από καταναλωτές μόνο προϊόντα F1 που συμμορφώνονται με τις εγχώριες προδιαγραφές. Η ολλανδική αστυνομία και η Επιθεώρηση Ανθρώπινου Περιβάλλοντος και Μεταφορών (ILT) έχουν ενισχύσει τους ελέγχους κοντά στα δύο σύνορα.
Με τις νέες εισαγγελικές κατευθυντήριες γραμμές της 3ης Νοεμβρίου, η εισαγωγή έως 25 κιλών απαγορευμένων πυροτεχνημάτων F2 επισύρει τυπικό πρόστιμο 400 ευρώ. Για κατοχή αντίστοιχης ποσότητας προβλέπονται 150 ευρώ, ενώ η πυροδότηση F2 χωρίς εξαίρεση μπορεί να επιφέρει 225 ευρώ ανά τεμάχιο. Για βαρύτερα παράνομα πυροτεχνήματα οι κυρώσεις μπορεί να είναι σημαντικά αυστηρότερες.
Η κλίμακα της παράνομης διακίνησης αποτυπώνεται σε δύο πρόσφατες αστυνομικές υποθέσεις. Τον Σεπτέμβριο κατασχέθηκαν 3.800 κιλά ισχυρών πυροτεχνημάτων που είχαν εισαχθεί από τη Γερμανία, κυρίως προϊόντα F4, και συνελήφθησαν οκτώ ύποπτοι στο πλαίσιο έρευνας για διασυνοριακή διακίνηση.
Στις αρχές Νοεμβρίου, οι αστυνομικοί εντόπισαν περισσότερα από 750 κιλά παράνομων πυροτεχνημάτων σε γκαράζ στο Dinteloord, ανάμεσά τους σχεδόν 10.000 κροτίδες τύπου Cobra. Δύο ύποπτοι συνελήφθησαν, με την αστυνομία να προειδοποιεί για τον κίνδυνο που δημιουργεί η αποθήκευση τέτοιων εκρηκτικών σε κατοικημένες περιοχές.
Οι εξαιρέσεις των δήμων και οι οργανωμένες εκδηλώσεις
Οι τοπικοί σύλλογοι και τα ιδρύματα μπορούν να ζητήσουν ειδική άδεια για πρωτοχρονιάτικη εκδήλωση, εφόσον έχουν σύνδεση με τον δήμο, καταθέσουν σχέδιο ασφαλείας και καλύπτουν τις προβλεπόμενες προϋποθέσεις. Σε εγκεκριμένη εκδήλωση επιτρέπονται έως 200 κιλά διακοσμητικών πυροτεχνημάτων F2, με ανώτατο όριο οκτώ ενηλίκους υπεύθυνους για την πυροδότησή τους.
Στην πράξη, πάντως, η δυνατότητα αυτή φαίνεται να εφαρμόζεται περιορισμένα. Έρευνα του Οκτωβρίου έδειξε ότι περίπου τα τρία τέταρτα από τους 342 δήμους της χώρας δεν σκόπευαν να εγκρίνουν εξαιρέσεις. Επικαλέστηκαν τον περιορισμένο χρόνο εξέτασης αιτήσεων, τις δυσκολίες αστυνόμευσης και την ανάγκη ενιαίων, ξεκάθαρων κανόνων.
Ήδη έχουν δοθεί ορισμένες εγκρίσεις: στις αρχές Νοεμβρίου σύλλογοι στα φρισικά χωριά Suwâld, Earnewâld και Jistrum εξασφάλισαν άδεια για επιδείξεις πυροτεχνημάτων. Όσοι ενδιαφέρονται να παρακολουθήσουν νόμιμη εκδήλωση μπορούν να συμβουλευτούν την ιστοσελίδα του δήμου τους για τις τοπικές αποφάσεις και τους περιορισμούς.
Αποζημιώσεις για περίπου 850 εμπόρους και αντιδράσεις
Η απαγόρευση επηρεάζει περίπου 850 καταστήματα πώλησης πυροτεχνημάτων. Από τις 3 Νοεμβρίου οι επιλέξιμες επιχειρήσεις μπορούν να υποβάλλουν αιτήσεις αποζημίωσης στον Ολλανδικό Οργανισμό Επιχειρήσεων (RVO), με καταληκτική ημερομηνία τη 18η Ιανουαρίου 2027.
Για να υπαχθεί μια επιχείρηση στο πρόγραμμα, πρέπει να είχε πωλήσεις πυροτεχνημάτων τον Δεκέμβριο του 2025 και τουλάχιστον σε ένα από τα τρία προηγούμενα έτη. Η βασική αποζημίωση αντιστοιχεί σε εκτιμώμενα χαμένα κέρδη ενός έτους, με υπολογισμό που στηρίζεται στις προηγούμενες προμήθειες πυροτεχνημάτων και προσαρμόζεται στον πληθωρισμό. Προστίθεται 15% για εφάπαξ δαπάνες και λοιπές απώλειες, καθώς και 3.500 ευρώ ανά σημείο πώλησης για έως πέντε καταστήματα. Για τους εισαγωγείς ισχύει ξεχωριστή ρύθμιση.
Ο Frans Köhler, πρόεδρος του ιδρύματος VuurwerkCheck που εκπροσωπεί συμφέροντα εμπόρων πυροτεχνημάτων, θεωρεί τις αποζημιώσεις ανεπαρκείς για επιχειρήσεις που εξαρτώνται σε μεγάλο βαθμό από τις εποχικές πωλήσεις. Προειδοποίησε ότι ορισμένες μπορεί να οδηγηθούν σε πτώχευση, καθώς το κόστος προσαρμογής των εγκαταστάσεών τους σε άλλη δραστηριότητα ενδέχεται να ξεπεράσει την κρατική ενίσχυση.
Ο ίδιος υποστήριξε ακόμη ότι η απαγόρευση μπορεί να ενισχύσει την παράνομη αγορά, επισημαίνοντας πως τα προϊόντα αυτά είναι πιο επικίνδυνα επειδή δεν υπόκεινται σε ποιοτικό έλεγχο.
Ανησυχία για τη συμμόρφωση την παραμονή της Πρωτοχρονιάς
Σε ερωτηματολόγιο του NOS Stories, περίπου τρεις στους τέσσερις από περισσότερους από 4.000 συμμετέχοντες δήλωσαν ότι σκοπεύουν να αγνοήσουν την απαγόρευση. Το αποτέλεσμα, ωστόσο, δεν αποτελεί αντιπροσωπευτική μέτρηση του συνόλου των νέων στην Ολλανδία και δεν επιτρέπει γενίκευση για τη συμπεριφορά τους.
Η αστυνομία εντείνει την επιτήρηση των παράνομων πωλήσεων, περιλαμβάνοντας και πλατφόρμες κοινωνικής δικτύωσης όπως το Snapchat, όπου πραγματοποιούνται συναλλαγές πυροτεχνημάτων.
Η αλλαγή του πλαισίου ακολουθεί μια ακόμη Πρωτοχρονιά με πολλούς τραυματισμούς. Το ολλανδικό κέντρο πρόληψης τραυματισμών VeiligheidNL κατέγραψε 1.239 άτομα που χρειάστηκαν ιατρική φροντίδα για τραυματισμούς από πυροτεχνήματα στις εορτές 2025–2026, αριθμό αυξημένο κατά 7% σε σχέση με την προηγούμενη χρονιά. Από αυτούς, 474 αντιμετωπίστηκαν σε τμήματα επειγόντων περιστατικών νοσοκομείων.
Πηγές πληροφοριών: Κυβέρνηση της Ολλανδίας, Ολλανδική Αστυνομία, Επιθεώρηση Ανθρώπινου Περιβάλλοντος και Μεταφορών (ILT), Ολλανδικός Οργανισμός Επιχειρήσεων (RVO), VeiligheidNL.