Στην τελική ευθεία εισέρχεται η εγκατάσταση της πλέον σύγχρονης ερευνητικής υποδομής της χώρας, καθώς ο νέος εθνικός υπερυπολογιστής Δαίδαλος έχει ήδη συναρμολογηθεί πλήρως στις εγκαταστάσεις της εταιρείας HPE στην Τσεχία.
Το σύστημα υποβάλλεται στον απαραίτητο τεχνικό έλεγχο προκειμένου να διασφαλιστεί η σταθερότητά του υπό πραγματικά φορτία εργασίας, ώστε μέσα στο καλοκαίρι του 2026 να μεταφερθεί και να τοποθετηθεί στον ειδικά διαμορφωμένο χώρο του Τεχνολογικού Πολιτιστικού Πάρκου Λαυρίου, το οποίο υπάγεται στο Εθνικό Μετσόβιο Πολυτεχνείο (ΕΜΠ).
Η αρχιτεκτονική του συστήματος βασίζεται σε προηγμένες τεχνολογικές προδιαγραφές, αξιοποιώντας κλειστά κυκλώματα απευθείας υδρόψυξης για τη διαχείριση της εκλυόμενης θερμότητας.
Η κεντρική δομή ενσωματώνει περισσότερα από δύο χιλιάδες μικροκυκλώματα τύπου NVIDIA Grace Hopper (GH200), τα οποία είναι ειδικά σχεδιασμένα για την υποστήριξη εξαιρετικά απαιτητικών εφαρμογών τεχνητής νοημοσύνης.
Οι μετρήσεις απόδοσης καταδεικνύουν ότι η υπολογιστική ισχύς θα ξεπεράσει τα 89 τετράκις εκατομμύρια αριθμητικές πράξεις ανά δευτερόλεπτο, επιτρέποντας την εκτέλεση σύνθετων υπολογισμών σε ελάχιστο χρόνο συγκριτικά με τα συμβατικά επαγγελματικά συστήματα.
Η χρηματοδότηση του σύνθετου αυτού εγχειρήματος υλοποιείται σε διαδοχικά στάδια.
Η πρώτη φάση υποστηρίζεται από το Ταμείο Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας και το Πρόγραμμα Δημοσίων Επενδύσεων, με τον προϋπολογισμό να ανέρχεται στα 29.200.000 ευρώ, συμπεριλαμβανομένου του φόρου προστιθέμενης αξίας.
Η δεύτερη φάση αφορά την περαιτέρω αναβάθμιση του εξοπλισμού, η οποία καλύπτεται από την κοινή ευρωπαϊκή επιχείρηση EuroHPC, με μέγιστο όριο χρηματοδότησης τα 12.679.900 ευρώ.
Το συνολικό κόστος περιλαμβάνει επίσης δαπάνες για τις υποδομές παροχής ισχύος, τη λειτουργική συντήρηση και την υποστήριξη από εξειδικευμένο προσωπικό.
Η στρατηγική τοποθέτηση του συστήματος και η πλατφόρμα Pharos
Η άφιξη του συστήματος στην Ελλάδα αντιμετωπίζεται από το υπουργείο Ψηφιακής Διακυβέρνησης ως μια κρίσιμη κίνηση για την ενίσχυση της ψηφιακής αυτονομίας της χώρας.
Η πολιτική ηγεσία του υπουργείου ξεκαθάρισε, κατά τη διάρκεια της παρουσίασης των τελευταίων εξελίξεων, πως δεν πρόκειται για ένα απλό τεχνικό έργο, αλλά για μια εθνικής σημασίας επένδυση που τοποθετεί την Ελλάδα στον πυρήνα της ευρωπαϊκής τεχνολογικής ανάπτυξης, επιτρέποντας την εγχώρια παραγωγή καινοτομίας αντί της απλής κατανάλωσης έτοιμων λύσεων.
Ο υπερυπολογιστής δεν θα λειτουργεί ως μια απομονωμένη υπολογιστική μονάδα, αλλά θα αποτελεί τον κεντρικό πυρήνα του νέου AI Factory, το οποίο φέρει την ονομασία Pharos.
Αυτή η ολοκληρωμένη πλατφόρμα θα παρέχει το απαραίτητο επίπεδο υπηρεσιών, θέτοντας τους κανόνες πρόσβασης και τα εργαλεία διαχείρισης δεδομένων.
Μέσω αυτού του οικοσυστήματος, πανεπιστημιακά ιδρύματα, δημόσιοι φορείς, ερευνητικά κέντρα και νεοφυείς επιχειρήσεις θα αποκτήσουν πρόσβαση σε εξειδικευμένη τεχνική βοήθεια για τη διαχείριση ευαίσθητων πληροφοριών, την ανωνυμοποίηση και τη δημιουργία συνόλων δεδομένων έτοιμων να εκπαιδεύσουν μοντέλα τεχνητής νοημοσύνης.
Πρακτικές εφαρμογές σε νευραλγικούς τομείς και βιομηχανία
Η παροχή αυτής της υπερσύγχρονης υποδομής αναμένεται να μειώσει δραστικά το κόστος ανάπτυξης για τις μικρομεσαίες επιχειρήσεις, οι οποίες μέχρι σήμερα βασίζονταν σε δαπανηρές εμπορικές υπηρεσίες νέφους ή αντιμετώπιζαν σημαντικές καθυστερήσεις κατά την αναζήτηση πόρων σε διεθνή κέντρα.
Η ταχύτερη εκπαίδευση των μοντέλων θα επιτρέψει την άμεση μετάβαση από το θεωρητικό στάδιο στην παραγωγή λειτουργικών πρωτοτύπων για την ενέργεια, το περιβάλλον και τη βελτιστοποίηση των δημόσιων υπηρεσιών.
Ενδεικτική της δυναμικής του νέου συστήματος είναι η πρακτική εφαρμογή του στον τομέα της υγείας.
Εγχώριες εταιρείες θα έχουν πλέον τη δυνατότητα να εκπαιδεύουν ταχύτατα αλγόριθμους που θα ιεραρχούν ιατρικές απεικονίσεις, όπως αξονικές τομογραφίες και ακτινογραφίες από επείγοντα περιστατικά.
Η ασφαλής διαχείριση των κλινικών δεδομένων εντός του εθνικού κόμβου θα επιταχύνει την επικύρωση αυτών των ιατρικών εφαρμογών, βελτιώνοντας την ανταπόκριση του συστήματος υγείας.
Αντίστοιχα, οι κρατικές υπηρεσίες θα μπορούν να αναλύουν μαζικά δεδομένα για τη διαχείριση φυσικών πόρων και την άμεση αντιμετώπιση έκτακτων κρίσεων.
Το χρονοδιάγραμμα εγκατάστασης και οι προκλήσεις της συντήρησης
Η χωροθέτηση του εξοπλισμού στο Λαύριο έχει προγραμματιστεί αυστηρά για την καλοκαιρινή περίοδο του 2026, ενώ η πλήρης επιχειρησιακή λειτουργία και η παροχή των υπηρεσιών του Pharos τοποθετούνται χρονικά στο φθινόπωρο του ίδιου έτους.
Το Εθνικό Δίκτυο Υποδομών Τεχνολογίας και Έρευνας (ΕΔΥΤΕ Α.Ε.) φέρει την ευθύνη της υλοποίησης, υποστηριζόμενο από στελέχη του Εθνικού Μετσόβιου Πολυτεχνείου και διακεκριμένους ακαδημαϊκούς που συμμετέχουν σε κορυφαία ευρωπαϊκά προγράμματα.
Η εγκατάσταση θα λειτουργεί ως περιφερειακός κόμβος για τη Νοτιοανατολική Ευρώπη, διασυνδέοντας τη χώρα με γειτονικά κράτη και προσελκύοντας διακρατικές ερευνητικές συνεργασίες.
Η απρόσκοπτη λειτουργία μιας τόσο μεγάλης κλίμακας εγκατάστασης συνοδεύεται ωστόσο από σημαντικές τεχνικές απαιτήσεις, με κυριότερη την κάλυψη της εξαιρετικά υψηλής ενεργειακής κατανάλωσης και τη συντήρηση των βιομηχανικών συστημάτων ψύξης.
Η μακροπρόθεσμη βιωσιμότητα του εγχειρήματος και η δίκαιη πρόσβαση των ερευνητικών ομάδων στις υποδομές, θα κριθούν από τη δυνατότητα του συστήματος να παράγει υπηρεσίες υψηλής προστιθέμενης αξίας και να εξασφαλίζει σταθερές ροές χρηματοδότησης, διασφαλίζοντας την επιχειρησιακή του αυτονομία πέραν του αρχικού κόστους εγκατάστασης.
