Μια εικόνα βαθιών αντιφάσεων για το ελληνικό σύστημα υγείας αποτυπώνει η νέα διεθνής έκθεση «Health at a Glance 2025» του ΟΟΣΑ.
Παρά το γεγονός ότι η Ελλάδα διατηρεί προσδόκιμο ζωής (81,8 έτη) πάνω από τον διεθνή μέσο όρο, η χώρα καταγράφει το υψηλότερο ποσοστό ακάλυπτων αναγκών περίθαλψης ανάμεσα στις ανεπτυγμένες οικονομίες, αναδεικνύοντας δομικές αδυναμίες στην οργάνωση και την προσβασιμότητα.
Ανθρώπινο δυναμικό: Πλεόνασμα γιατρών, έλλειμμα νοσηλευτών
Η Ελλάδα εμφανίζει έναν από τους υψηλότερους δείκτες γιατρών διεθνώς (6,3 ανά 1.000 κατοίκους), ωστόσο η σύνθεση του δυναμικού προβληματίζει.
Μόλις το 6% είναι γενικοί ή οικογενειακοί γιατροί, έναντι 23% στον ΟΟΣΑ, γεγονός που αποδυναμώνει την Πρωτοβάθμια Φροντίδα Υγείας.
Στον αντίποδα, η έλλειψη νοσηλευτών είναι δραματική, με μόλις 3-3,5 ανά 1.000 κατοίκους, την ώρα που το ενδιαφέρον των νέων για το επάγγελμα παραμένει σε ιστορικά χαμηλά επίπεδα.
Το εμπόδιο του κόστους και οι ακάλυπτες ανάγκες
Το 12,1% των Ελλήνων δηλώνει πως δεν έλαβε την αναγκαία περίθαλψη, ποσοστό σχεδόν τετραπλάσιο από τον μέσο όρο του ΟΟΣΑ (3,4%).
Η κρίση εμπιστοσύνης αποτυπώνεται και στην ικανοποίηση των πολιτών από τις υπηρεσίες υγείας, η οποία περιορίζεται στο 27%.
Το υψηλό κόστος περιγράφεται ως το βασικό εμπόδιο, καθώς η δημόσια χρηματοδότηση καλύπτει μόλις το 60,9% των δαπανών, αναγκάζοντας τους πολίτες σε μεγάλες ιδιωτικές πληρωμές, κυρίως για φάρμακα και οδοντιατρική φροντίδα.
Πρόληψη και τρόπος ζωής
Το προφίλ υγείας των Ελλήνων επιβαρύνεται από παράγοντες κινδύνου:
- Κάπνισμα: 25% του πληθυσμού καπνίζει καθημερινά (ΟΟΣΑ: 14,8%).
- Αντιβιοτικά: Η χώρα παραμένει σε υψηλά επίπεδα κατανάλωσης.
- Προσυμπτωματικός έλεγχος: Η συμμετοχή σε προληπτικές εξετάσεις, όπως η μαστογραφία, παραμένει χαμηλή (25% έναντι 60-80% αλλού).
Οι διαφορές ανάμεσα στα φύλα
Η έκθεση αναδεικνύει σημαντικές αποκλίσεις στην κατάσταση υγείας ανδρών και γυναικών:
- Πρόωρη θνησιμότητα: Στους άνδρες συνδέεται κυρίως με εξωγενή αίτια (ατυχήματα, αυτοκτονίες), ενώ στις γυναίκες ο καρκίνος αποτελεί την κύρια αιτία πρόωρης απώλειας ζωής.
- Ποιότητα ζωής: Οι γυναίκες ζουν περισσότερο, αλλά περνούν το 26% της ζωής τους με προβλήματα υγείας και περιορισμούς, δηλώνοντας συχνότερα χαμηλότερη ψυχική ευεξία και κατάθλιψη.
- Καρδιαγγειακά: Παραμένουν η πρώτη αιτία θανάτου και για τα δύο φύλα, με τους άνδρες να νοσούν νωρίτερα και τις γυναίκες να εμφανίζουν συχνότερα εγκεφαλικά επεισόδια.
Ο ΟΟΣΑ υπογραμμίζει ότι η Ελλάδα πρέπει να μετατοπίσει τους πόρους της από τη νοσοκομειακή περίθαλψη προς την πρόληψη και την ισχυρή Πρωτοβάθμια Φροντίδα, υιοθετώντας στοχευμένες προσεγγίσεις για την αντιμετώπιση των κινδύνων ανά φύλο.
