Ο πρόεδρος της Ουκρανίας Βολοντίμιρ Ζελένσκι ζήτησε πρόσθετη στήριξη 70 δισ. ευρώ από τους Ευρωπαίους ηγέτες για το 2027 και προειδοποίησε ότι, εάν η χώρα του ηττηθεί, έως 20 εκατομμύρια Ουκρανοί θα μπορούσαν να αναζητήσουν καταφύγιο στην Ευρώπη.
Οι παρεμβάσεις του στις Βρυξέλλες έθεσαν στο επίκεντρο το οικονομικό βάρος του πολέμου, την ασφάλεια των αμάχων και την εξάρτηση από αμερικανικά συστήματα.
- Η ουκρανική πλευρά υπολογίζει το συνολικό πολεμικό κόστος του 2027 σε 155 δισ. ευρώ και ζητά τουλάχιστον 70 δισ. επιπλέον από την Ευρώπη.
- Ο Ζελένσκι συνέδεσε το ενδεχόμενο ουκρανικής ήττας με πιθανή μετακίνηση έως 20 εκατομμυρίων ανθρώπων προς ευρωπαϊκές χώρες.
- Οι δυσλειτουργίες στο Starshield συνεχίζονται, ενώ η ευρωπαϊκή διπλωματία αναγνωρίζει ότι δεν υπάρχει άμεση εναλλακτική στη δορυφορική υποστήριξη.
Ο Ουκρανός πρόεδρος τοποθετήθηκε στο περιθώριο της Συνόδου Κορυφής της Ευρωπαϊκής Ένωσης, σε μια συγκυρία κατά την οποία οι ρωσικές επιθέσεις με πυραύλους και μη επανδρωμένα αεροσκάφη συνεχίζονται. Οι Ευρωπαίοι ηγέτες εξέφρασαν τη στήριξή τους στο Κίεβο, ενώ στην ουκρανική πλευρά παραμένει η ανησυχία για το ενδεχόμενο περιορισμού της στρατιωτικής βοήθειας και της ανταλλαγής πληροφοριών από τις Ηνωμένες Πολιτείες.
Το οικονομικό αίτημα προς την Ευρώπη για το 2027
Η χρηματοδότηση της ουκρανικής άμυνας ήταν ένα από τα κύρια ζητήματα που έθεσε ο Ζελένσκι στους Ευρωπαίους ηγέτες. Σύμφωνα με τους υπολογισμούς που παρουσίασε, το κόστος συνέχισης του πολέμου κατά το 2027 φτάνει τα 155 δισεκατομμύρια ευρώ, ποσό που περιλαμβάνει τις εκτεταμένες ανάγκες της χώρας για την πολεμική προσπάθεια.
Για την κάλυψη μέρους αυτών των αναγκών ζήτησε τουλάχιστον 70 δισεκατομμύρια ευρώ πρόσθετης ευρωπαϊκής υποστήριξης, διευκρινίζοντας ότι τα χρήματα προορίζονται για την άμυνα, τον εξοπλισμό και την ανθεκτικότητα της Ουκρανίας. Παρουσίασε το συγκεκριμένο αίτημα ως ρεαλιστικό σε σχέση με τις ανάγκες που αντιμετωπίζει το Κίεβο, καλώντας τους συμμάχους να εξασφαλίσουν τους απαιτούμενους πόρους.
Η παρέμβασή του, την οποία δημοσιοποίησε και μέσω της πλατφόρμας X, δεν περιγράφει κάποια ήδη εγκεκριμένη ευρωπαϊκή χρηματοδότηση. Πρόκειται για αίτημα του Ουκρανού προέδρου, ο οποίος υποστήριξε ότι η εξασφάλιση του ποσού θα ενισχύσει την ικανότητα της χώρας του να αντισταθεί στη ρωσική στρατιωτική πίεση.
Η προειδοποίηση για τη μετακίνηση εκατομμυρίων Ουκρανών
Η οικονομική διάσταση συνοδεύτηκε από μια σαφή προειδοποίηση για τις συνέπειες που, σύμφωνα με τον Ζελένσκι, θα είχε μια ενδεχόμενη στρατιωτική ήττα της Ουκρανίας. Ο πρόεδρος της χώρας ανέφερε ότι έως και 20 εκατομμύρια Ουκρανοί θα μπορούσαν να αναγκαστούν να μετακινηθούν προς την Ευρώπη εάν η Ρωσία επικρατούσε και η χώρα τους περνούσε υπό τον έλεγχό της.
Ο αριθμός διατυπώθηκε ως προειδοποίηση για ένα υποθετικό σενάριο και όχι ως καταγραφή ανθρώπων που έχουν ήδη αναχωρήσει ή ως βεβαιότητα για την εξέλιξη του πολέμου. Ο Ζελένσκι συνέδεσε την εκτίμησή του με τη βία που, όπως είπε, ασκείται σε βάρος των Ουκρανών και με τον αναγκαστικό εκτοπισμό πληθυσμών.
Με αυτή την αναφορά επιχείρησε να καταστήσει σαφές στους Ευρωπαίους συνομιλητές του ότι, κατά τη δική του τοποθέτηση, η έκβαση του πολέμου δεν αφορά αποκλειστικά την άμυνα της Ουκρανίας. Η πιθανότητα μεγάλης μετακίνησης πληθυσμού παρουσιάστηκε ως ζήτημα με άμεση ευρωπαϊκή διάσταση, χωρίς να έχουν δοθεί στο συγκεκριμένο δημοσίευμα επιμέρους υπολογισμοί για χώρες υποδοχής.
Οι επιφυλάξεις του Κιέβου για τις ειρηνευτικές συνομιλίες
Στο διπλωματικό πεδίο, ο Ουκρανός πρόεδρος αμφισβήτησε την πρόθεση της ρωσικής ηγεσίας να προχωρήσει σε ουσιαστική διαπραγμάτευση για τον τερματισμό των εχθροπραξιών. Υποστήριξε ότι ο πρόεδρος της Ρωσίας Βλαντίμιρ Πούτιν δεν επιδιώκει, υπό τις παρούσες συνθήκες, πραγματικές συνομιλίες και περιέγραψε τη ρωσική στάση ως «παρωδία» διαπραγματευτικής διάθεσης.
Η κριτική αυτή αποτελεί πολιτική αξιολόγηση του Ζελένσκι για τις προθέσεις της Μόσχας και όχι τεκμηρίωση ανεξάρτητης διαπίστωσης σχετικά με τα κίνητρα του Ρώσου προέδρου. Ο ίδιος κατηγόρησε τη ρωσική πλευρά ότι χρησιμοποιεί λεκτικές διαβεβαιώσεις χωρίς την αντίστοιχη βούληση να σταματήσει ο πόλεμος.
Την ίδια στιγμή, αντιμετώπισε θετικά την προοπτική μεγαλύτερης συμμετοχής των ευρωπαϊκών χωρών στις διπλωματικές προσπάθειες. Η τοποθέτησή του αποτυπώνει την επιθυμία του Κιέβου να έχει η Ευρώπη ουσιαστικό ρόλο τόσο στη στήριξη της ουκρανικής άμυνας όσο και στις συζητήσεις γύρω από τον τερματισμό της σύγκρουσης.
Η σύγκρουση με τον Τραμπ για το ρωσικό ντίζελ
Νέο σημείο διαφωνίας με την Ουάσινγκτον αποτέλεσε η συμφωνία των Ηνωμένων Πολιτειών με τη Μόσχα για το ρωσικό ντίζελ, την οποία ο Ζελένσκι επέκρινε υποστηρίζοντας ότι δημιουργεί πρόσθετα έσοδα για τη Ρωσία. Κατά την άποψή του, τα χρήματα αυτά μπορούν να αξιοποιηθούν από τη ρωσική ηγεσία για τη χρηματοδότηση των πολεμικών επιχειρήσεων.
Η αντιπαράθεση ακολούθησε την ανακοίνωση του Αμερικανού προέδρου Ντόναλντ Τραμπ ότι η Ουκρανία και η Ρωσία είχαν συμφωνήσει να σταματήσουν αμοιβαία τις επιθέσεις εναντίον ενεργειακών εγκαταστάσεων, μια εξέλιξη που, σύμφωνα με το δημοσίευμα, αιφνιδίασε τον Ζελένσκι. Η συμφωνία σχετικά με τις εξαγωγές ρωσικού ντίζελ προκάλεσε επίσης αντιδράσεις από την ουκρανική πλευρά και Ευρωπαίους συμμάχους της.
Ο Τραμπ έχει συνδέσει την αύξηση των τιμών της ενέργειας με ουκρανικά πλήγματα σε ρωσικά διυλιστήρια, ενόψει και των ενδιάμεσων εκλογών του Νοεμβρίου στις Ηνωμένες Πολιτείες. Από την πλευρά του, ο Ζελένσκι υποστήριξε ότι η ρύθμιση για το ντίζελ δεν μπορεί να αντισταθμίσει τις επιπτώσεις που έχουν τα Στενά του Ορμούζ στις διεθνείς ενεργειακές αγορές.
Το ουσιαστικό επιχείρημά του ήταν πως ένα μέτρο που παρουσιάζεται στο ενεργειακό πεδίο ως προσπάθεια περιορισμού των πιέσεων στις αγορές μπορεί, σύμφωνα με τη δική του εκτίμηση, να ενισχύσει τα οικονομικά περιθώρια της Ρωσίας όσο συνεχίζεται ο πόλεμος.
Οι διακοπές στο Starshield και η έλλειψη άμεσης εναλλακτικής
Ξεχωριστή ανησυχία για το Κίεβο προκαλούν οι δυσλειτουργίες στο Starshield, το δορυφορικό σύστημα της SpaceX που χρησιμοποιούν οι ουκρανικές δυνάμεις σε στρατιωτικές δραστηριότητες, μεταξύ των οποίων και η αντιμετώπιση ρωσικών επιθέσεων με μη επανδρωμένα αεροσκάφη σε πόλεις μακριά από το μέτωπο.
Πηγή από το ουκρανικό υπουργείο Άμυνας ανέφερε ότι οι δέκτες του συστήματος λειτουργούσαν μόνο σε ταχύτητες έως 160 χιλιόμετρα την ώρα, περιορισμός που επηρεάζει τις δυνατότητες χρήσης τους σε στρατιωτικές αποστολές. Αμερικανός αξιωματούχος αρνήθηκε ότι ο Ντόναλντ Τραμπ είχε δώσει εντολή για σκόπιμη επιβράδυνση, ενώ ο ίδιος ο Αμερικανός πρόεδρος δήλωσε ότι η ανταλλαγή πληροφοριών με την Ουκρανία συνεχίζεται.
Ο Ζελένσκι επιβεβαίωσε ότι η απόδοση των δορυφορικών επικοινωνιών έχει βελτιωθεί χωρίς, ωστόσο, να έχει επανέλθει πλήρως. Εξήγησε ότι οι περιορισμοί δεν είναι μόνο τεχνικό πρόβλημα, καθώς επηρεάζουν την ικανότητα των ουκρανικών μονάδων να αντιμετωπίζουν απειλές και, σύμφωνα με την προειδοποίησή του, θέτουν ανθρώπινες ζωές σε κίνδυνο.
Η ύπατη εκπρόσωπος της Ευρωπαϊκής Ένωσης για την εξωτερική πολιτική Κάγια Κάλας αναγνώρισε ότι η Ευρώπη δεν μπορεί, βραχυπρόθεσμα, να αντικαταστήσει τις δυνατότητες που προσφέρει το Starlink στην Ουκρανία. Η παραδοχή αυτή συνοδεύει τα αιτήματα του Κιέβου για μεγαλύτερη ευρωπαϊκή στήριξη, ενώ οι ουκρανικές δυνάμεις εξακολουθούν να βασίζονται σε μια κρίσιμη υπηρεσία δορυφορικών επικοινωνιών που δεν έχει αποκατασταθεί πλήρως.
