Η θνησιμότητα των κοριτσιών ηλικίας 5 έως 19 ετών μειώθηκε περισσότερο από το μισό μεταξύ 2000 και 2023, ενώ η υγεία τους βελτιώθηκε σε 178 από 192 χώρες.
Αυτό προκύπτει από τον πρώτο Παγκόσμιο Δείκτη για τα Κορίτσια της Plan International και του Πανεπιστημίου του Μπόχουμ, ο οποίος καταγράφει σημαντική πρόοδο αλλά και μεγάλες ανισότητες.
Η νέα καταγραφή εξετάζει την κατάσταση περίπου 971 εκατομμυρίων κοριτσιών παγκοσμίως. Για πρώτη φορά, η συγκεκριμένη ηλικιακή ομάδα αποτυπώνεται συστηματικά με συγκρίσιμους δείκτες υγείας, επιτρέποντας να φανεί τόσο η αλλαγή μέσα σε δύο δεκαετίες όσο και η απόσταση που εξακολουθεί να χωρίζει τις χώρες.
Τα σημαντικότερα με μια ματιά
- Η υγεία των κοριτσιών βελτιώθηκε σε 178 από τις 192 χώρες που εξετάστηκαν.
- Η θνησιμότητα στις ηλικίες 5 έως 19 ετών υποχώρησε κατά περισσότερο από 50%.
- Περίπου 290 εκατομμύρια κορίτσια εξακολουθούν να ζουν σε χώρες με χαμηλή ή πολύ χαμηλή βαθμολογία υγείας.
Περισσότερα κορίτσια επιβιώνουν και λιγότερα γεννούν στην εφηβεία
Τα στοιχεία για τη θνησιμότητα δείχνουν το μέγεθος της αλλαγής. Το 2000, σε παγκόσμιο επίπεδο, πέθαινε κατά μέσο όρο σχεδόν ένα στα 800 κορίτσια ηλικίας 5 έως 19 ετών. Το 2023 η αντίστοιχη αναλογία είχε μειωθεί σε περίπου ένα στα 1.700. Η μεταβολή αυτή αποτελεί ένα από τα ισχυρότερα ευρήματα της έκθεσης.
Υποχώρηση καταγράφεται και στις γεννήσεις από κορίτσια στην εφηβεία. Σύμφωνα με τα στοιχεία που παρουσιάζουν οι ερευνητές, η αναλογία από περίπου ένα στα 31 κορίτσια το 2000 διαμορφώθηκε σε περίπου ένα στα 48 το 2023. Πρόκειται για μείωση της πιθανότητας γέννησης κατά περίπου ένα τρίτο, μια εξέλιξη με ιδιαίτερη σημασία για την υγεία και τις προοπτικές των νεαρών κοριτσιών.
Ο δείκτης δεν περιορίζεται στους δύο αυτούς αριθμούς. Συνυπολογίζει τη θνησιμότητα, την αναιμία, τις γεννήσεις κατά την εφηβεία, τη μητρική θνησιμότητα και τις σεξουαλικώς μεταδιδόμενες λοιμώξεις. Παρότι αποτυπώνει καθαρά την πρόοδο, δεν μπορεί από μόνος του να προσδιορίσει ποια συγκεκριμένη παρέμβαση προκάλεσε κάθε επιμέρους βελτίωση.
Οι περιοχές με τη μεγαλύτερη πρόοδο
Οι μεγαλύτερες βελτιώσεις, κατά μέσο όρο, παρατηρήθηκαν στην υποσαχάρια Αφρική και στη Νότια Ασία. Πρόκειται για δύο περιοχές όπου η πρόσβαση στην υγειονομική περίθαλψη και στη σχετική ενημέρωση έχει καθοριστική σημασία για τη ζωή των κοριτσιών, χωρίς αυτό να σημαίνει ότι οι ανάγκες έχουν πλέον καλυφθεί.
Η Plan International αναφέρει ενδεικτικά την Καμπότζη, όπου η εκπαίδευση μαιών συνδέθηκε με σημαντική υποχώρηση της μητρικής θνησιμότητας. Στο Μπανγκλαντές, πρόγραμμα υποτροφιών για κορίτσια συνέβαλε, σύμφωνα με τον οργανισμό, σε μείωση των πρώιμων εγκυμοσυνών κατά περισσότερο από το μισό. Τα παραδείγματα αφορούν συγκεκριμένες παρεμβάσεις και δεν εξηγούν αυτομάτως τη συνολική παγκόσμια μεταβολή.
290 εκατομμύρια κορίτσια εξακολουθούν να αντιμετωπίζουν σοβαρούς κινδύνους
Πίσω από τη βελτίωση των παγκόσμιων δεικτών παραμένουν μεγάλες διαφορές. Περίπου 290 εκατομμύρια κορίτσια, σχεδόν το ένα τρίτο όσων περιλαμβάνει η έρευνα, ζουν σε 66 χώρες με χαμηλή ή πολύ χαμηλή επίδοση στην υγεία. Η πρόοδος, επομένως, δεν κατανέμεται ισότιμα.
Ακόμη πιο ενδεικτικό των κινδύνων είναι το στοιχείο για την εγκυμοσύνη και τον τοκετό: σχεδόν πέντε κορίτσια χάνουν τη ζωή τους παγκοσμίως κάθε ώρα από σχετικές επιπλοκές, σύμφωνα με την έκθεση. Οι σεξουαλικώς μεταδιδόμενες λοιμώξεις αποτελούν επίσης συνεχιζόμενη πρόκληση. Οι ερευνητές διαπιστώνουν ότι, μετά την πανδημία του κορονοϊού, οι ανισότητες μεταξύ χωρών άρχισαν εκ νέου να διευρύνονται.
Η Petra Berner, πρόεδρος του διοικητικού συμβουλίου της Plan International Deutschland, υπογραμμίζει ότι χρειάζονται περισσότερες επενδύσεις στην υγειονομική φροντίδα, στην ενημέρωση και στη δυνατότητα των κοριτσιών να αποφασίζουν για την αναπαραγωγική τους υγεία. Ο οργανισμός προειδοποιεί παράλληλα πως η μείωση της χρηματοδότησης για αναπτυξιακή και ανθρωπιστική βοήθεια μπορεί να θέσει υπό πίεση την πρόοδο που έχει επιτευχθεί.
Τι θα εξετάζει ο Παγκόσμιος Δείκτης από το 2028
Η πρώτη έκδοση επικεντρώνεται αποκλειστικά στην υγεία. Η Plan International σχεδιάζει να διευρύνει τον δείκτη το 2028, ώστε να καλύπτει επιπλέον την εκπαίδευση, την προστασία, τις ευκαιρίες και τη συμμετοχή των κοριτσιών στην κοινωνία.
Έτσι, η μελλοντική καταγραφή θα μπορεί να δώσει πιο ολοκληρωμένη εικόνα για τις συνθήκες στις οποίες μεγαλώνουν τα κορίτσια, πέρα από τους δείκτες που περιγράφουν τη σωματική τους υγεία.
