Στουτγάρδη – Καθοριστική για τη δημογραφική επιβίωση και τη σταθερότητα του πληθυσμού στο κρατίδιο της Βάδης-Βυρτεμβέργης αποδεικνύεται η μετανάστευση, σύμφωνα με τα νεότερα στατιστικά στοιχεία που έρχονται στο φως. Ενώ ο συνολικός αριθμός των κατοίκων ξεπερνά πλέον τα 11,2 εκατομμύρια, η ανάλυση των δεδομένων αποκαλύπτει μια εντελώς διαφορετική εικόνα για το πώς θα διαμορφωνόταν η πληθυσμιακή σύνθεση χωρίς τις μεταναστευτικές ροές των τελευταίων δεκαετιών, την ώρα που οι αρχές καταγράφουν ιστορικό ρεκόρ στις απελάσεις αλλοδαπών με ποινικό μητρώο.
Η πρώτη ανάγνωση των στοιχείων δείχνει μια φαινομενική σταθερότητα, ωστόσο η πραγματικότητα είναι ότι χωρίς τη συμβολή της μετανάστευσης, η Βάδη-Βυρτεμβέργη θα μετρούσε σήμερα μόλις επτά εκατομμύρια κατοίκους. Το δημογραφικό κενό που καλύπτεται ξεπερνά τα τέσσερα εκατομμύρια άτομα, αναδεικνύοντας την κρίσιμη εξάρτηση της περιοχής από τις εισροές πληθυσμού για τη διατήρηση της κοινωνικής και οικονομικής της δομής.
Από το 1952 έως σήμερα, το ισοζύγιο μετανάστευσης παρουσιάζει καθαρό κέρδος που υπερβαίνει τα 4,1 εκατομμύρια ανθρώπους, προερχόμενους τόσο από το εξωτερικό όσο και από άλλες περιοχές της Γερμανίας. Η ιστορική αναδρομή δείχνει συγκεκριμένες χρονιές με εκρηκτική αύξηση των αφίξεων. Το 1990 καταγράφηκε κέρδος 182.300 ατόμων, το 2015 έφτασε τις 170.500, ενώ το 2022 σημειώθηκε νέο άλμα με 178.200 νέους κατοίκους.
Κάθε χρόνο μια νέα πόλη
Σε μέσο όρο, τις τελευταίες δεκαετίες προστίθενται ετησίως στο πληθυσμιακό δυναμικό του κρατιδίου περίπου 56.400 άτομα. Ο αριθμός αυτός αντιστοιχεί σχεδόν στον συνολικό πληθυσμό μιας πόλης όπως το Μπάντεν-Μπάντεν. Καθίσταται σαφές ότι χωρίς αυτή τη συνεχή ροή, όχι μόνο ο απόλυτος αριθμός των κατοίκων θα ήταν δραματικά μικρότερος, αλλά θα υπήρχαν σοβαρές επιπτώσεις στη λειτουργία της οικονομίας, των υποδομών και της ευρύτερης κοινωνικής οργάνωσης.
Παράλληλα με την πληθυσμιακή ενίσχυση μέσω της μετανάστευσης, οι αρχές εφαρμόζουν μια αυστηρότερη πολιτική στο πεδίο των επιστροφών. Το Υπουργείο Δικαιοσύνης και Μετανάστευσης επιβεβαίωσε ότι το περασμένο έτος σημειώθηκε ρεκόρ στις απελάσεις ατόμων με παραβατική συμπεριφορά. Συγκεκριμένα, απομακρύνθηκαν από τη Βάδη-Βυρτεμβέργη 1.046 αλλοδαποί που είχαν διαπράξει αδικήματα, αριθμός αυξημένος κατά περίπου ένα τρίτο σε σύγκριση με την προηγούμενη χρονιά.
Συνολικά, ο αριθμός των απελάσεων παρουσιάζει ραγδαία αυξητική τάση. Το 2025 ολοκληρώθηκαν 3.397 επαναπατρισμοί, έναντι 2.873 το προηγούμενο έτος. Οι κυριότερες χώρες προορισμού για τις απελάσεις αυτές ήταν η Γεωργία, τα Σκόπια, η Τουρκία, το Κόσοβο, η Γκάμπια και η Σερβία, αντανακλώντας τη γεωγραφική κατανομή των διαδικασιών επιστροφής που ακολουθούν οι γερμανικές αρχές.
Η απειλή της γήρανσης και το 2040
Ενώ η μετανάστευση λειτουργεί ως ανάχωμα στη συρρίκνωση του πληθυσμού σήμερα, οι προβολές για το μέλλον προκαλούν έντονο προβληματισμό. Η Βάδη-Βυρτεμβέργη βρίσκεται μπροστά σε βαθιές δημογραφικές αλλαγές, με τη γήρανση του πληθυσμού να αποτελεί την επόμενη μεγάλη πρόκληση. Εκτιμάται ότι μέχρι το 2040, ο αριθμός των ατόμων ηλικίας 75 ετών και άνω θα αυξηθεί κατά περίπου 33% σε επίπεδο κρατιδίου.
Σε ορισμένες περιοχές, η κατάσταση αναμένεται να είναι ακόμη πιο δραματική. Χαρακτηριστικό είναι το παράδειγμα της περιοχής Schwäbisch Hall, όπου μέχρι το 2040 οι ηλικιωμένοι θα μπορούσαν να φτάσουν τους 29.000, σημειώνοντας αύξηση της τάξης του 60%. Ακόμη πιο έντονο προβλέπεται το φαινόμενο στο Bad Friedrichshall, όπου η αύξηση στους ηλικιωμένους εκτιμάται ότι θα ξεπεράσει το 80%.
Οι ειδικοί κρούουν τον κώδωνα του κινδύνου κυρίως για τις μικρές πόλεις και τις αγροτικές περιοχές. Η αύξηση του μέσου όρου ηλικίας συνεπάγεται λιγότερα ενεργά μέλη για τον εθελοντισμό, με άμεσο αντίκτυπο στη στελέχωση συλλόγων και εθελοντικών πυροσβεστικών σωμάτων. Οι κοινωνικές δομές αναμένεται να δεχθούν ισχυρές πιέσεις, καθώς παράλληλα θα αυξηθεί σημαντικά ο αριθμός των ανθρώπων που θα χρειάζονται φροντίδα και νοσηλεία, αναγκάζοντας δήμους και κοινότητες να αναπροσαρμόσουν άμεσα τον σχεδιασμό τους.
