Γερμανία – Η νομοθετική παρέμβαση που σχεδιάστηκε με στόχο την ανακούφιση των οδηγών από το δυσβάσταχτο κόστος μετακίνησης, φαίνεται πως λειτούργησε ως απροσδόκητος πολλαπλασιαστής κερδών για τις εταιρείες εμπορίας πετρελαιοειδών.
Ο περιβόητος κανόνας που επιτρέπει την ανατίμηση στα πρατήρια αποκλειστικά κατά τη μεσημβρινή ζώνη, απέτυχε να συγκρατήσει τις τιμές των καυσίμων, δημιουργώντας αντιθέτως ένα νέο πλαίσιο ακραίας κερδοφορίας. Η ενδελεχής επιστημονική παρακολούθηση των δεδομένων της αγοράς αποκαλύπτει μια εντελώς διαφορετική πραγματικότητα από τις αρχικές εξαγγελίες, προκαλώντας έντονο προβληματισμό για την αποτελεσματικότητα των ρυθμιστικών μηχανισμών. Το βάρος μετακυλίεται άμεσα στους πολίτες.
Τα σημαντικότερα με μια ματιά
- Το περιθώριο κέρδους για την απλή αμόλυβδη αυξήθηκε κατά έξι σεντς ανά λίτρο.
- Μικρά και ανεξάρτητα πρατήρια εκμεταλλεύτηκαν στο έπακρο τη νέα ρύθμιση.
- Οι τιμές στη Νότια Γερμανία διατηρούνται υψηλότερα λόγω αυξημένου εισοδήματος.
Το φιάσκο του νέου νόμου: Πώς το περιθώριο κέρδους στη βενζίνη εκτοξεύτηκε
Η εφαρμογή του αυστηρού χρονοδιαγράμματος στις ανατιμήσεις των καυσίμων προκάλεσε άμεσα μια στρέβλωση στην ελεύθερη αγορά, επιτρέποντας στις επιχειρήσεις να αυξήσουν τα περιθώρια κέρδους τους εις βάρος των καταναλωτών. Σύμφωνα με τα αναλυτικά ευρήματα που συγκέντρωσαν ερευνητές από το Ινστιτούτο Οικονομίας του Ανταγωνισμού (DICE) με έδρα το Ντίσελντορφ, σε στενή συνεργασία με το Κέντρο Ευρωπαϊκής Οικονομικής Έρευνας Leibniz (ZEW), οι εκπρόσωποι του κλάδου υιοθέτησαν μια επιθετική τιμολογιακή πολιτική αμέσως μετά την αλλαγή του νομικού πλαισίου. Παρακολουθώντας τα καθημερινά δεδομένα από περίπου 15.000 πρατήρια καυσίμων για ένα διάστημα τεσσάρων εβδομάδων, οι αναλυτές κατέληξαν στο συμπέρασμα ότι η κερδοφορία των επιχειρήσεων διογκώθηκε τεχνητά.
Το πρώτο δεκαπενθήμερο της νέας πραγματικότητας, το κέρδος που αποκόμιζαν οι εταιρείες αποκλειστικά από την πώληση της βενζίνης Super υπερέβη κατά μέσο όρο τα έξι σεντς ανά λίτρο συγκριτικά με την προηγούμενη περίοδο, αποδεικνύοντας ότι οι τελικές τιμές διαμορφώθηκαν σε επίπεδα πολύ υψηλότερα από αυτά που δικαιολογούσε το κόστος αγοράς. Η συγκεκριμένη συντονισμένη κίνηση υπερτιμολόγησης αφορούσε πρωτίστως τη βενζίνη, καθώς η αγορά του πετρελαίου κίνησης (Diesel) παρουσίασε ακραίες και ανεξέλεγκτες διακυμάνσεις την ίδια χρονική στιγμή, εμποδίζοντας την εξαγωγή ασφαλών στατιστικών συμπερασμάτων για την πορεία του. Οι εταιρείες θωράκισαν τα έσοδά τους.
Μικρά πρατήρια εναντίον κολοσσών: Ο ρόλος της επιτροπής ανταγωνισμού
Η αποκωδικοποίηση των στοιχείων που αντλήθηκαν από την αρμόδια υπηρεσία διαφάνειας της αγοράς καυσίμων αναδεικνύει μια απροσδόκητη επιχειρηματική δυναμική, καθώς τα μεγαλύτερα οφέλη δεν καρπώθηκαν οι παραδοσιακοί ηγέτες του κλάδου, αλλά οι μικρότερες αλυσίδες και οι ανεξάρτητοι ιδιώτες. Οι διαχειριστές των μικρών σημείων πώλησης εκμεταλλεύτηκαν την έλλειψη αυστηρής εποπτείας για να διευρύνουν τα περιθώρια κέρδους τους, προσαρμόζοντας τακτικά τις ταμπέλες τους προς τα πάνω, εξασφαλίζοντας ρευστότητα σε μια πιεσμένη οικονομικά περίοδο. Αντίθετα, οι ισορροπίες στα κεντρικά αστικά δίκτυα διαμορφώθηκαν με γνώμονα την αποφυγή νομικών εμπλοκών.
Οι πολυεθνικοί κολοσσοί όπως η Shell, η Aral και η Jet υιοθέτησαν μια εξαιρετικά συντηρητική στάση απέναντι στον νέο κανόνα των 12:00, αποφεύγοντας τις προκλητικές ανατιμήσεις κατά τη διάρκεια της κρίσιμης χρονικής ζώνης. Οι ερευνητές αποδίδουν αυτή τη στάσιμη τιμολογιακή πολιτική των μεγάλων παικτών στον υπαρκτό φόβο των αυστηρών ελέγχων από τις αρχές προστασίας του ανταγωνισμού, καθώς οποιαδήποτε συντονισμένη αύξηση από τις ηγέτιδες δυνάμεις θα πυροδοτούσε άμεσα εισαγγελικές έρευνες για σύσταση καρτέλ. Ο φόβος των κυρώσεων λειτούργησε ως φυσικό φρένο.
Ο γεωγραφικός διαχωρισμός των τιμών: Γιατί οι οδηγοί στον Νότο πληρώνουν περισσότερα
Η γεωγραφική κατανομή των τιμών επιβεβαιώνει την επιρροή των κοινωνικοοικονομικών κριτηρίων στην κοστολόγηση των βασικών αγαθών, διαμορφώνοντας έναν χάρτη πολλών ταχυτήτων εντός της χώρας. Οι οδηγοί που δραστηριοποιούνται στη Βάδη-Βυρτεμβέργη και τη Βαυαρία κλήθηκαν να πληρώσουν το λίτρο της βενζίνης κατά τουλάχιστον ένα σεντ ακριβότερα σε σύγκριση με τους κατοίκους της Βόρειας Ρηνανίας-Βεστφαλίας, μια απόκλιση που οι επιστήμονες συνδέουν άμεσα με το υψηλότερο κατά κεφαλήν εισόδημα που καταγράφεται στα νότια κρατίδια. Επιπρόσθετα, οι ιδιαιτερότητες στις εφοδιαστικές αλυσίδες και το αυξημένο μεταφορικό κόστος του αργού πετρελαίου προς τον Νότο ενίσχυσαν περαιτέρω αυτή την τιμολογιακή ανισότητα.
Σχολιάζοντας τα αποτελέσματα, η επιστημονική συνεργάτης του DICE, Leona Jung, αποσαφήνισε ότι η δέσμη μέτρων δεν επέφερε την προσδοκώμενη αποκλιμάκωση του κόστους, ενώ αντίθετα ευνόησε την απότομη αύξηση της κερδοφορίας, ειδικά στην αμόλυβδη βενζίνη. Το μοναδικό πρακτικό όφελος για τους αυτοκινητιστές εντοπίζεται στην προβλεψιμότητα, αφού οι τιμές τείνουν πλέον να μειώνονται σταδιακά μέχρι την επόμενη προγραμματισμένη μεσημεριανή αναπροσαρμογή, επιτρέποντας τον καλύτερο προγραμματισμό του ανεφοδιασμού. Η πολιτική ηγεσία έχει δεσμευτεί να αξιολογήσει το νομικό πλαίσιο έπειτα από έναν χρόνο εφαρμογής, αποφεύγοντας μέχρι τότε οποιαδήποτε δραστική παρέμβαση.
