Γερμανία – Τουλάχιστον 2.618 άνθρωποι αποζημιώθηκαν για κράτηση που κρίθηκε αδικαιολόγητη στη Γερμανία κατά την περίοδο 2019–2025, με τα ομόσπονδα κρατίδια να καταβάλλουν συνολικά τουλάχιστον 15 εκατ. ευρώ. Τα στοιχεία δεν αποτυπώνουν το σύνολο των περιπτώσεων, καθώς αρκετά κρατίδια δεν διατηρούν πλήρεις σχετικές στατιστικές. Στο μεταξύ, το Ομοσπονδιακό Υπουργείο Δικαιοσύνης σχεδιάζει αύξηση της αποζημίωσης ανά ημέρα κράτησης.
Τα δεδομένα προέρχονται από πανγερμανική έρευνα της εφημερίδας Neue Osnabrücker Zeitung, η οποία συγκέντρωσε απαντήσεις των αρμόδιων αρχών. Ο αριθμός των δικαιούχων αποτελεί συνεπώς κατώτατο καταγεγραμμένο μέγεθος και όχι πλήρη απολογισμό όλων των ανθρώπων που έλαβαν αποζημίωση.
Γιατί ο πραγματικός αριθμός μπορεί να είναι μεγαλύτερος
Σύμφωνα με τις απαντήσεις που συγκεντρώθηκαν, η Βόρεια Ρηνανία-Βεστφαλία, η Βαυαρία και η Θουριγγία δεν τηρούν αντίστοιχες στατιστικές. Η Βάδη-Βυρτεμβέργη, η Βρέμη και η Κάτω Σαξονία μπορούν να παράσχουν μόνο περιορισμένα στοιχεία. Αυτό σημαίνει ότι δεν είναι δυνατόν να προσδιοριστεί από τα διαθέσιμα δεδομένα πόσοι άνθρωποι αποζημιώθηκαν συνολικά σε ολόκληρη τη χώρα.
Η χορήγηση αποζημίωσης για αδικαιολόγητη κράτηση δεν ισοδυναμεί σε κάθε περίπτωση με διαπίστωση ότι κάποιος είχε καταδικαστεί τελεσίδικα ενώ ήταν αθώος. Στις σχετικές περιπτώσεις μπορεί να περιλαμβάνεται και προσωρινή κράτηση πριν από τη δίκη, όταν στη συνέχεια ακολουθήσει αθώωση ή παύση της ποινικής διαδικασίας και προκύπτει δικαίωμα αποζημίωσης.
Ανεξάρτητα από τη νομική διαδρομή κάθε υπόθεσης, η στέρηση της ελευθερίας μπορεί να έχει συνέπειες στην εργασία, στο εισόδημα και στις προσωπικές σχέσεις. Για τον λόγο αυτόν, το ύψος της χρηματικής αποκατάστασης και η στήριξη μετά την αποφυλάκιση βρίσκονται στο επίκεντρο της συζήτησης.
Από 75 σε 100 ευρώ την ημέρα – η προτεινόμενη αλλαγή
Το ισχύον πλαίσιο προβλέπει κατά κανόνα 75 ευρώ για κάθε ημέρα αδικαιολόγητης κράτησης. Το Ομοσπονδιακό Υπουργείο Δικαιοσύνης επιδιώκει να αυξήσει το ποσό στα 100 ευρώ ημερησίως, ενώ η πρόταση προβλέπει υψηλότερες ημερήσιες αποζημιώσεις για μεγαλύτερη διάρκεια κράτησης.
Στον σχεδιασμό περιλαμβάνεται και η απλούστευση της διαδικασίας με την οποία οι δικαιούχοι διεκδικούν την αποζημίωσή τους. Οι αλλαγές βρίσκονται ακόμη στο στάδιο της πρότασης και δεν αποτελούν ήδη εφαρμοσμένη νομοθετική ρύθμιση.
Η Ομοσπονδιακή Ένωση Δικηγορικών Συλλόγων της Γερμανίας (Bundesrechtsanwaltskammer) χαιρετίζει την κατεύθυνση της μεταρρύθμισης, θεωρεί όμως ότι απαιτούνται περισσότερα μέτρα. Επισημαίνει ότι η οικονομική αποζημίωση από μόνη της δεν αρκεί για να επιστρέψει κάποιος στην καθημερινότητά του μετά από αδικαιολόγητη κράτηση και τονίζει την ανάγκη υποστήριξης για την κοινωνική και επαγγελματική επανένταξη.
Πηγές πληροφοριών: Ομοσπονδιακό Υπουργείο Δικαιοσύνης της Γερμανίας, Ομοσπονδιακή Ένωση Δικηγορικών Συλλόγων της Γερμανίας.
