Αυστρία – Η αύξηση της υποχρεωτικής στρατιωτικής θητείας από έξι σε εννέα μήνες βρίσκεται στο επίκεντρο νέας πολιτικής αντιπαράθεσης, καθώς οι Πράσινοι αμφισβητούν την προοπτική άμεσης συμφωνίας με την κυβέρνηση.
Βασικό σημείο τριβής είναι η προτεινόμενη αύξηση των αποδοχών των στρατευσίμων, χωρίς αντίστοιχη διασφάλιση για όσους επιλέγουν την εναλλακτική κοινωνική υπηρεσία.
Η κυβέρνηση επιδιώκει να εγκριθεί η μεταρρύθμιση πριν από το τέλος του έτους και να τεθούν σε ισχύ οι αλλαγές με την έναρξη του επόμενου. Για ορισμένες όμως διατάξεις απαιτείται πλειοψηφία δύο τρίτων στο Εθνικό Συμβούλιο, γεγονός που καθιστά κρίσιμη τη στάση των Πρασίνων, αφού το Κόμμα Ελευθερίας (FPÖ) απορρίπτει το κυβερνητικό σχέδιο.
Τα σημαντικότερα σε μία ματιά
- Η στρατιωτική θητεία προτείνεται να αυξηθεί από έξι σε εννέα μήνες, με υποχρέωση ασκήσεων διάρκειας δύο μηνών.
- Οι αποδοχές των νεοσυλλέκτων σχεδιάζεται να ανέλθουν από 625 σε 1.000 ευρώ μηνιαίως, ενώ για την κοινωνική υπηρεσία συζητείται ποσό 800 ευρώ.
- Η υποχρεωτική κοινωνική υπηρεσία προβλέπεται αρχικά να παραμείνει εννεάμηνη, με πιθανή αύξηση στους έντεκα μήνες από το 2029 υπό συγκεκριμένη προϋπόθεση.
Γιατί οι Πράσινοι αμφισβητούν τη συμφωνία
Ο αρμόδιος εκπρόσωπος των Πρασίνων για θέματα άμυνας, David Stögmüller, ξεκαθάρισε σε δηλώσεις του στην εφημερίδα Die Presse ότι δεν διακρίνει συμφωνία στο άμεσο μέλλον. Χαρακτήρισε μάλιστα την κατάσταση «χάος», αμφισβητώντας αν το κόμμα του θα μπορέσει τελικά να στηρίξει τον συμβιβασμό που συζητείται.
Οι πρώτες επαφές με την κυβέρνηση πραγματοποιήθηκαν την Παρασκευή και, σύμφωνα με τον ίδιο, ήταν εποικοδομητικές. Ωστόσο, υπογράμμισε ότι η κυβερνητική πλευρά χρειάζεται να μετακινηθεί από τις θέσεις της για να υπάρξει συμφωνία. Νέες ημερομηνίες διαπραγματεύσεων επρόκειτο να καθοριστούν τη Δευτέρα.
Στον αντίποδα, ο επικεφαλής της κοινοβουλευτικής ομάδας του Αυστριακού Λαϊκού Κόμματος (ÖVP), Ernst Gödl, εξακολουθεί να εκτιμά ότι η μεταρρύθμιση μπορεί να ψηφιστεί εντός του έτους. Η πολιτική πίεση αυξάνεται επειδή το κυβερνητικό χρονοδιάγραμμα προβλέπει εφαρμογή των αλλαγών από την αρχή του επόμενου έτους.
Εννέα μήνες στον στρατό και ειδικός κανόνας για την κοινωνική υπηρεσία
Το προτεινόμενο μοντέλο προβλέπει συνολική στρατιωτική θητεία εννέα μηνών αντί των σημερινών έξι. Στη νέα διάρκεια περιλαμβάνεται υποχρέωση συμμετοχής σε ασκήσεις για δύο μήνες.
Για όσους επιλέγουν την εναλλακτική κοινωνική υπηρεσία αντί της στρατιωτικής, γνωστή στην Αυστρία ως Zivildienst, το αρχικό καθεστώς θα παραμείνει στους εννέα μήνες. Θα υπάρχει επίσης δυνατότητα εθελοντικής παράτασης κατά δύο μήνες.
Το σχέδιο όμως ενσωματώνει μηχανισμό αυτόματης αύξησης: εάν ο αριθμός όσων υπηρετούν την υποχρεωτική στρατιωτική θητεία μειωθεί κάτω από 13.875, τότε η κοινωνική υπηρεσία προβλέπεται να παραταθεί υποχρεωτικά στους έντεκα μήνες, το νωρίτερο από το 2029. Δεν πρόκειται επομένως για άμεση, ανεπιφύλακτη αύξηση της διάρκειάς της.
Ο Stögmüller θεωρεί ότι η προτεινόμενη ρύθμιση αποτελεί έναν ανεπαρκή ελάχιστο συμβιβασμό, ο οποίος, κατά την εκτίμησή του, δεν θα καταστήσει τη θητεία ελκυστικότερη. Κατηγορεί επίσης την κυβέρνηση ότι προκάλεσε μεγάλη αβεβαιότητα με τη συζήτηση των προηγούμενων μηνών.
Τα 625 ευρώ, η πρόταση για 1.000 και το σενάριο των 800
Σήμερα τόσο οι στρατεύσιμοι όσο και όσοι υπηρετούν εναλλακτική κοινωνική υπηρεσία λαμβάνουν 625 ευρώ μηνιαίως. Με τη μεταρρύθμιση, η αμοιβή των νεοσυλλέκτων στον στρατό σχεδιάζεται να αυξηθεί στα 1.000 ευρώ, προκειμένου να ενισχυθεί η ελκυστικότητα της στρατιωτικής θητείας.
Η ηγεσία των ενόπλων δυνάμεων ανησυχεί ότι, χωρίς διαφοροποίηση στα οικονομικά κίνητρα, ακόμη περισσότεροι νέοι άνδρες ενδέχεται να επιλέξουν την κοινωνική υπηρεσία. Από την άλλη, πολλοί από όσους υπηρετούν σε αυτή λαμβάνουν επιπλέον επίδομα σίτισης, στοιχείο που περιπλέκει τη σύγκριση των συνολικών παροχών.
Οι Πράσινοι απορρίπτουν την προοπτική να βρεθούν οι υπηρετούντες στην κοινωνική υπηρεσία σε δυσμενέστερη οικονομική θέση. Ο καγκελάριος Christian Stocker του ÖVP δεν έχει πλέον αποκλείσει αύξηση και της δικής τους αποζημίωσης, ενώ στις πολιτικές συζητήσεις έχει τεθεί, σύμφωνα με το δημοσίευμα, το ενδεχόμενο συμβιβασμού στα 800 ευρώ. Πρόκειται πάντως για υπό συζήτηση ποσό, όχι για συμφωνημένη απόφαση.
Ο Stögmüller επιμένει ότι όσοι επιλέγουν την κοινωνική υπηρεσία δεν πρέπει να πληρώσουν το κόστος, όπως υποστηρίζει, των κυβερνητικών παραλείψεων. Η θέση των Πρασίνων είναι να μη θεσπιστεί μικρότερη αμοιβή για αυτή την κατηγορία υπηρετούντων.
Αύξηση 32% στις δηλώσεις για κοινωνική υπηρεσία
Τον Οκτώβριο υποβλήθηκαν 32% περισσότερες δηλώσεις επιλογής κοινωνικής υπηρεσίας σε σύγκριση με τον αντίστοιχο μήνα του προηγούμενου έτους. Ο Stögmüller εκτιμά ότι η συζήτηση γύρω από τη μεταρρύθμιση συνέβαλε στην αύξηση και υποστηρίζει ότι έτσι έχει ήδη υπονομευθεί ο στόχος της κυβέρνησης να προσελκύσει περισσότερους νέους στη στρατιωτική θητεία. Η αιτιώδης σύνδεση αποτελεί πολιτική εκτίμηση του εκπροσώπου των Πρασίνων και όχι τεκμηριωμένο συμπέρασμα από τα στοιχεία.
Πάντως η κυβέρνηση δεν εξαρτάται από τις ψήφους των Πρασίνων για όλες τις πτυχές της μεταρρύθμισης. Όπως επισήμανε ο ίδιος ο Stögmüller, η παράταση της στρατιωτικής θητείας μπορεί να εγκριθεί με απλή κοινοβουλευτική πλειοψηφία. Η αναζήτηση στήριξης από την αντιπολίτευση αφορά τις διατάξεις που προϋποθέτουν συνταγματικές αλλαγές και επομένως πλειοψηφία δύο τρίτων.