Η σύνταξη υποτίθεται ότι εξασφαλίζει ένα αξιοπρεπές επίπεδο διαβίωσης στα γηρατειά. Στην πράξη, όμως, εκατομμύρια συνταξιούχοι στη Γερμανία ζουν με πολύ περιορισμένα μέσα. Σύμφωνα με στοιχεία του Ομοσπονδιακού Υπουργείου Εργασίας στα μέσα του 2025, περισσότερο από το ένα τέταρτο των συνταξιούχων λαμβάνει κάτω από 1.300 ευρώ τον μήνα. Παράλληλα, πολλοί από αυτούς δεν αξιοποιούν επιδόματα και προσαυξήσεις που θα μπορούσαν να αυξήσουν σημαντικά το μηνιαίο τους εισόδημα.
Όταν η σύνταξη δεν αρκεί: Grundsicherung και Grundrente
Όσοι συνταξιούχοι κινδυνεύουν να βρεθούν κάτω από το όριο αξιοπρεπούς διαβίωσης καλό είναι να ενημερωθούν για τη βασική κοινωνική στήριξη (Grundsicherung) και τη βασική προσαύξηση σύνταξης (Grundrente).
Η Deutsche Rentenversicherung (DRV) συνιστά σε όλους τους συνταξιούχους με εισόδημα κάτω από 1.062 ευρώ τον μήνα να ελέγξουν εάν δικαιούνται Grundsicherung. Η παροχή αυτή αφορά άτομα που έχουν φτάσει στο όριο κανονικής συνταξιοδότησης και καλύπτει βασικές ανάγκες, όπως τρόφιμα, στέγαση και εισφορές κοινωνικής ασφάλισης. Το ύψος της παροχής εξαρτάται από εισόδημα και περιουσία και υπολογίζεται από τα τοπικά κοινωνικά γραφεία, όπου και πρέπει να υποβληθεί η αίτηση.
Διαφορετική είναι η Grundrente, η οποία λειτουργεί ως προσαύξηση της σύνταξης και δεν απαιτεί ξεχωριστή αίτηση. Καταβάλλεται αυτόματα σε όσους έχουν χαμηλή σύνταξη, εφόσον έχουν συμπληρώσει τουλάχιστον 33 έτη «χρόνων Grundrente». Σε αυτούς περιλαμβάνονται όχι μόνο τα έτη εργασίας με εισφορές, αλλά και περίοδοι ανατροφής παιδιών, φροντίδας συγγενών, ασθένειας ή αποκατάστασης.
Μείωση εξόδων μέσω της ασφάλισης υγείας
Πέρα από άμεσες αυξήσεις εισοδήματος, οι συνταξιούχοι μπορούν να εξοικονομήσουν χρήματα και μέσω της ασφάλισης υγείας. Όσοι είναι εθελοντικά ασφαλισμένοι ή έχουν ιδιωτική ασφάλιση υγείας δικαιούνται επίδομα κάλυψης μέρους των εισφορών τους.
Το επίδομα καταβάλλεται από τη DRV και αντιστοιχεί στο ήμισυ του γενικού συντελεστή εισφορών της δημόσιας ασφάλισης υγείας, καθώς και στο ήμισυ της μέσης πρόσθετης εισφοράς. Συνολικά, μπορεί να φτάσει έως το 8,55% της μικτής σύνταξης. Για τη χορήγησή του απαιτείται η υποβολή του εντύπου R0820, διαθέσιμου στην ιστοσελίδα της DRV.
Wohngeld και Lastenzuschuss: έως και 300 ευρώ τον μήνα
Σημαντική οικονομική ανάσα μπορεί να προσφέρει και το επίδομα στέγασης (Wohngeld). Δικαιούχοι είναι συνταξιούχοι με καθαρό εισόδημα περίπου από 857 έως 1.543 ευρώ τον μήνα. Κατά μέσο όρο, το επίδομα ανέρχεται σήμερα σε περίπου 220 ευρώ, ωστόσο από το 2025 αυξήθηκε κατά 15%, με αποτέλεσμα σε πολλές περιπτώσεις να φτάνει έως και τα 300 ευρώ μηνιαίως.
Η αίτηση για Wohngeld υποβάλλεται είτε ηλεκτρονικά είτε στις τοπικές υπηρεσίες στέγασης και το ύψος του επιδόματος εξαρτάται από το εισόδημα, το μέγεθος του νοικοκυριού και το επίπεδο ενοικίων της περιοχής.
Λιγότερο γνωστό είναι ότι επιδότηση δικαιούνται και ιδιοκτήτες κατοικιών. Στην περίπτωση ιδιόχρηστης κατοικίας, μπορεί να χορηγηθεί ο λεγόμενος Lastenzuschuss, ο οποίος υπολογίζεται βάσει των οικονομικών βαρών του ακινήτου, όπως δόσεις δανείων ή πάγια έξοδα. Και εδώ απαιτείται αίτηση στην αρμόδια υπηρεσία Wohngeld.
Πρόσθετα οφέλη για συνταξιούχους που παρέχουν φροντίδα
Τέλος, επιπλέον οικονομική ενίσχυση μπορούν να λάβουν συνταξιούχοι που φροντίζουν άτομα με ανάγκες περίθαλψης. Προϋπόθεση είναι το άτομο που φροντίζεται να έχει τουλάχιστον Pflegegrad 2 και η φροντίδα να παρέχεται για τουλάχιστον δέκα ώρες την εβδομάδα, κατανεμημένες σε δύο ημέρες.
Από την 1η Ιουλίου 2025, οι παροχές για προσωρινή και βραχυχρόνια φροντίδα συγχωνεύτηκαν σε ένα ετήσιο ποσό έως 3.539 ευρώ, το οποίο συμπληρώνεται από μηνιαίο επίδομα ανακούφισης ύψους 125 ευρώ.
