Αυστρία – Η πρόταση για υποχρεωτική συμπλήρωση 45 ετών ασφάλισης προκειμένου να θεμελιωθεί δικαίωμα συνταξιοδότησης προκαλεί έντονες κοινωνικές και πολιτικές αντιδράσεις στη χώρα.
Σύμφωνα με νέα επιστημονική ανάλυση, εάν εφαρμοζόταν άμεσα το συγκεκριμένο μέτρο, τα δύο τρίτα όσων συνταξιοδοτήθηκαν το 2025 δεν θα πληρούσαν τα απαιτούμενα κριτήρια, αναγκάζοντας δεκάδες χιλιάδες πολίτες να παραμείνουν στην αγορά εργασίας μέχρι τα βαθιά γεράματα.
Τα σημαντικότερα με μια ματιά
- Περισσότεροι από 44.000 συνταξιούχοι του 2025 θα έπρεπε να εργαστούν επιπλέον χρόνια.
- Μόλις το 18% των γυναικών συμπληρώνει σήμερα τα 45 έτη ασφαλιστικού βίου.
- Ο μέσος υπολειπόμενος χρόνος ασφάλισης αγγίζει τα 5,3 έτη ανά συνταξιούχο.
Η πρόταση Mattle και τα πραγματικά δεδομένα
Η συζήτηση άνοιξε έπειτα από την τοποθέτηση του κυβερνήτη του Τιρόλου, Anton Mattle, ο οποίος πρότεινε ως ελάχιστο όριο συνταξιοδότησης τα 65 έτη, υπό την αυστηρή προϋπόθεση των 45 ετών ασφάλισης. Ωστόσο, τα στοιχεία που δημοσίευσε το Ινστιτούτο Momentum (Momentum Institut) αποκαλύπτουν μια εντελώς διαφορετική εικόνα για τις αντοχές του συστήματος. Εάν ο κανόνας αυτός εφαρμοζόταν αναδρομικά στη φουρνιά των συνταξιούχων του 2025, συνολικά 44.037 άτομα δεν θα μπορούσαν να βγουν στη σύνταξη. Από αυτούς, οι 19.620 είναι άνδρες και οι 24.417 γυναίκες, γεγονός που καταδεικνύει το μέγεθος της κοινωνικής επιβάρυνσης.
Ασύμμετρο χτύπημα για τις γυναίκες εργαζόμενες
Η στατιστική ανάλυση φέρνει στο φως τεράστιες ανισότητες μεταξύ των δύο φύλων. Στους άνδρες συνταξιούχους, το 46% είχε ήδη συγκεντρώσει τα απαραίτητα 45 χρόνια, ενώ ένα 8% θα χρειαζόταν να εργαστεί περισσότερα από 20 επιπλέον έτη. Στον αντίποδα, η κατάσταση για τις γυναίκες είναι δραματική, καθώς μόλις το 18% κατάφερε να φτάσει το όριο των 45 ετών. Για να καλύψουν το κενό, σχεδόν το ένα τρίτο των γυναικών θα έπρεπε να παραμείνει στην εργασία για τουλάχιστον 11 ακόμη χρόνια, ενώ ένα 12% θα χρειαζόταν πάνω από δύο δεκαετίες. Κατά μέσο όρο, στους συνταξιούχους του 2025 έλειπαν 63 μήνες ασφάλισης, δηλαδή περίπου 5,3 έτη.
Κίνδυνος έκρηξης της ανεργίας στους ηλικιωμένους
Ο οικονομολόγος Nicolas Prinz κρούει τον κώδωνα του κινδύνου, χαρακτηρίζοντας την πρόταση ως «αύξηση του ορίου ηλικίας συνταξιοδότησης από την πίσω πόρτα». Ο ειδικός αναλυτής τονίζει ότι τα άτομα που βρίσκονται λίγο πριν από τη σύνταξη καταγράφουν ήδη τα υψηλότερα ποσοστά ανεργίας. Η πρόσφατη σταδιακή αύξηση του ορίου ηλικίας για τις γυναίκες επιβεβαιώνει αυτές τις ανησυχίες. Αν και η απασχόληση στις ηλικίες 60 έως 64 ετών αυξήθηκε κατά 52.408 άτομα τα τελευταία τρία χρόνια, η συνολική ανεργία στην ίδια ομάδα αυξήθηκε παράλληλα κατά 53.620 άτομα, επιβαρύνοντας τόσο τους ηλικιωμένους όσο και τους νέους που αναζητούν την πρώτη τους δουλειά.
Η ανάγκη για δικαιότερες εργασιακές λύσεις
Το ερευνητικό ινστιτούτο υπογραμμίζει ότι πριν από οποιαδήποτε συζήτηση για αύξηση των ορίων, η κρατική μηχανή οφείλει να προετοιμάσει κατάλληλα την αγορά εργασίας. Προτείνεται η εφαρμογή ενός συστήματος «bonus-malus» που θα πιέζει τις επιχειρήσεις να προσλαμβάνουν και να διατηρούν μεγαλύτερους σε ηλικία υπαλλήλους. Όπως επισημαίνει η έκθεση, χωρίς προληπτικά μέτρα, οι κοινωνικές ανισότητες θα οξυνθούν, ενώ το ενδεχόμενο να εργάζεται κανείς μέχρι την ηλικία των 85 ετών χαρακτηρίζεται από τους επιστήμονες ως απολύτως ουτοπικό και ανεδαφικό.
