Γερμανία – Μια πρόταση που στοχεύει στην πλήρη αναδιαμόρφωση της διοικητικής και γεωγραφικής δομής της Γερμανίας έφερε στο προσκήνιο ο Πρωθυπουργός της Βαυαρίας, Markus Söder. Ο επικεφαλής της CSU τάσσεται υπέρ της δραστικής μείωσης του αριθμού των ομοσπονδιακών κρατιδίων, υποστηρίζοντας ότι το σημερινό μοντέλο των 16 κρατιδίων κατακερματίζει τις δυνάμεις της χώρας και ευνοεί τη γραφειοκρατία.
Στο επίκεντρο του σκεπτικού του βρίσκεται η εξάλειψη της λεγόμενης «νοοτροπίας του μικρού κράτους» (Kleinstaaterei). Ο στόχος είναι η δημιουργία ισχυρότερων και οικονομικά βιώσιμων διοικητικών ενοτήτων, μέσω της συγχώνευσης μικρότερων και οικονομικά ασθενέστερων κρατιδίων με μεγαλύτερα γειτονικά τους. Βασικό κριτήριο σε αυτόν τον σχεδιασμό φαίνεται να αποτελεί ο πληθυσμός, με τα κρατίδια που διαθέτουν λιγότερους από τρία εκατομμύρια κατοίκους να βρίσκονται στην πρώτη γραμμή των πιθανών αλλαγών.
Ο νέος χάρτης και οι συγχωνεύσεις
Με βάση τα πληθυσμιακά δεδομένα, οκτώ από τα σημερινά 16 κρατίδια εμπίπτουν στην κατηγορία των «μικρών»: Βρέμη, Σλέσβιχ-Χολστάιν, Αμβούργο, Μεκλεμβούργο-Πομερανία, Βρανδεμβούργο, Σαξονία-Άνχαλτ, Θουριγγία και Σάαρλαντ. Σύμφωνα με τα σενάρια που εξετάζονται, η νέα γεωγραφική δομή της Γερμανίας θα μπορούσε να περιοριστεί σε δέκα ισχυρές περιφέρειες.
Η εικόνα της «νέας Γερμανίας» θα περιλάμβανε τη διατήρηση των μεγάλων κρατιδίων όπως η Βαυαρία, η Βάδη-Βυρτεμβέργη, η Έσση, η Βόρεια Ρηνανία-Βεστφαλία και η Σαξονία ως έχουν. Αντιθέτως, οι αλλαγές θα αφορούσαν τις εξής συνενώσεις:
- Τη Ρηνανία-Παλατινάτο θα απορροφούσε το Σάαρλαντ.
- Η Κάτω Σαξονία θα ενσωμάτωνε τη Βρέμη.
- Το Σλέσβιχ-Χολστάιν θα συγχωνευόταν με το Αμβούργο.
- Θα δημιουργούνταν μια ενιαία βορειοανατολική περιφέρεια με το Βερολίνο, το Μεκλεμβούργο-Πομερανία και το Βρανδεμβούργο.
- Η Σαξονία-Άνχαλτ θα ενωνόταν με τη Θουριγγία.
Τα συνταγματικά εμπόδια
Η υλοποίηση ενός τέτοιου σχεδίου αντιμετωπίζει σοβαρές θεσμικές και κοινωνικές προκλήσεις. Το Άρθρο 29 του Γερμανικού Θεμελιώδους Νόμου (Grundgesetz) προβλέπει μεν τη δυνατότητα αναδιάρθρωσης της ομοσπονδιακής επικράτειας, ωστόσο η διαδικασία είναι εξαιρετικά σύνθετη. Δεν αρκεί μόνο η νομοθετική πρωτοβουλία από την ομοσπονδιακή Βουλή (Bundestag).
Απαραίτητη προϋπόθεση για οποιαδήποτε αλλαγή συνόρων είναι η έγκριση των ίδιων των πολιτών. Οι κάτοικοι των επηρεαζόμενων περιοχών καλούνται υποχρεωτικά σε δημοψήφισμα (Volksentscheid) για να επικυρώσουν ή να απορρίψουν τη συγχώνευση. Ιστορικά, τέτοιες προσπάθειες έχουν συναντήσει ισχυρές αντιστάσεις από τις τοπικές κοινωνίες, οι οποίες συχνά αντιδρούν στην απώλεια της διοικητικής τους αυτοτέλειας και της τοπικής τους ταυτότητας.
