Ηνωμένο Βασίλειο – Η ραγδαία πολιτική άνοδος του Νάιτζελ Φάρατζ και του κόμματος Reform UK προκαλεί έντονο συναγερμό στις ηγεσίες της Ιρλανδίας, της Βόρειας Ιρλανδίας, της Σκωτίας και της Ουαλίας, οι οποίες προετοιμάζονται για μια επικείμενη συνταγματική κρίση που ενδέχεται να οδηγήσει στη διάλυση του Ηνωμένου Βασιλείου.
Η εξέλιξη αυτή επηρεάζει άμεσα τις ισορροπίες στο Λονδίνο και το Δουβλίνο, αναγκάζοντας τους πολιτικούς φορείς να επαναξιολογήσουν το εθνικό τους μέλλον.
Τα σημαντικότερα με μια ματιά
- Η οικονομική επιχορήγηση του Λονδίνου προς τη Βόρεια Ιρλανδία, που κυμαίνεται από 6 έως 20 δισεκατομμύρια λίρες, εκφράζεται φόβος ότι θα εργαλειοποιηθεί πολιτικά.
- Το ιρλανδικό κόμμα Fine Gael ανακοίνωσε τη δημιουργία επίσημου σχεδίου για μια ενωμένη Ιρλανδία, το οποίο θα παρουσιαστεί στο συνέδριό του τον Νοέμβριο.
- Έρευνα του Queen’s University Belfast κατέγραψε ότι η υποστήριξη για αποχώρηση από την Ευρωπαϊκή Σύμβαση Δικαιωμάτων του Ανθρώπου αγγίζει το 36% στη Βόρεια Ιρλανδία.
Πολιτικές διεργασίες και φόβοι για συνταγματική κρίση
Η προοπτική ανάληψης της πρωθυπουργίας από τον Νάιτζελ Φάρατζ ή η ανάδειξη του Reform UK σε ρόλο αξιωματικής αντιπολίτευσης διαμορφώνει ένα νέο, εξαιρετικά ασταθές σκηνικό, προκαλώντας έντονες ανησυχίες τόσο στους υποστηρικτές της Ένωσης όσο και στους εθνικιστές των κελτικών χωρών.
Σύμφωνα με αναλύσεις που διακινούνται σε ανώτατους πολιτικούς κύκλους του βρετανικού και ιρλανδικού τόξου, μια ενδεχόμενη κυβέρνηση υπό την επιρροή του Reform UK θα μπορούσε να πυροδοτήσει ραγδαίες εξελίξεις, επισπεύδοντας τη διενέργεια δημοψηφίσματος για την επανένωση της Ιρλανδίας και εφαρμόζοντας παράλληλα μια ιδιαίτερα σκληρή μεταναστευτική πολιτική.
Αξιολογώντας τα νέα δεδομένα, ο πρώην πρώτος υπουργός της Ουαλίας, Μαρκ Ντρέικφορντ, προειδοποίησε ότι η πολιτική πραγματικότητα στη Μεγάλη Βρετανία υφίσταται δομικές αλλοιώσεις, επισημαίνοντας τον κίνδυνο να βρεθούν οι πολίτες προ εκπλήξεων, βλέποντας σώματα ασφαλείας αμερικανικού τύπου να πραγματοποιούν συλλήψεις στους δρόμους.
Σημειώνοντας ότι η Ένωση αποτελεί μια εθελοντική σύμπραξη τεσσάρων εθνών, ο Ουαλός πολιτικός υπογράμμισε τη σημασία ύπαρξης επιλογών αποχώρησης, εκτιμώντας ότι η τρέχουσα κοινοβουλευτική δύναμη των οκτώ εδρών του Reform UK μπορεί να αυξηθεί απειλητικά, εκμηδενίζοντας τα περιθώρια για μια συγκροτημένη δημόσια συζήτηση.
Η στρατηγική της Ιρλανδίας και η οικονομική παράμετρος
Στο πλαίσιο συνεδρίου που διοργανώθηκε στο Μπέλφαστ από το SDLP, εκπρόσωποι των πολιτικών δυνάμεων εξέφρασαν την άποψη ότι το Δουβλίνο οφείλει να αναλάβει άμεσα πρωτοβουλίες, αποφεύγοντας να αφήσει το χρονοδιάγραμμα των εξελίξεων στα χέρια του αγγλικού εθνικισμού.
Ο υπουργός Δικαιοσύνης της Ιρλανδίας, Τζιμ Ο’ Κάλαχαν, δήλωσε χαρακτηριστικά ότι η πορεία προς το μέλλον δεν θα είναι κατ’ ανάγκη αρμονική, γεγονός που καθιστά επιβεβλημένη την προετοιμασία της ιρλανδικής πρωτεύουσας για το ενδεχόμενο της ενοποίησης.
Έντονο προβληματισμό προκαλεί η διαχείριση της ετήσιας βρετανικής επιχορήγησης προς τη Βόρεια Ιρλανδία, καθώς υπάρχουν βάσιμες υπόνοιες ότι το συγκεκριμένο κονδύλι θα μετατραπεί σε λαϊκιστικό σύνθημα ανάλογο με εκείνα που χρησιμοποιήθηκαν κατά την περίοδο του Brexit.
Η επικεφαλής του SDLP, Κλερ Χάνα, τόνισε ότι η ανάδυση του Φάρατζ δεν αποτελεί μια παροδική αναλαμπή αλλά ένα μόνιμο χαρακτηριστικό του βρετανικού πολιτικού συστήματος, καλώντας τις τοπικές ηγεσίες να μην παραμένουν απλοί θεατές αλλά να καθορίσουν αυτόνομα το συνταγματικό τους μέλλον.
Οι διεθνείς συνθήκες και η Συμφωνία της Μεγάλης Παρασκευής
Από την πλευρά του, το κόμμα Sinn Féin, εκπροσωπούμενο από τον Κόνορ Μέρφι, πρώην υπουργό Οικονομικών στο Στόρμοντ και νυν γερουσιαστή, πιέζει για την έναρξη επίσημης διαβούλευσης με τους θεσμούς του Γουάιτχολ, επιδιώκοντας να τεθούν σαφείς κανόνες πριν από οποιοδήποτε μελλοντικό δημοψήφισμα.
Αν και ο Μέρφι εκτιμά ότι το πραγματικό κόστος της κρατικής επιχορήγησης είναι χαμηλότερο από 6 δισεκατομμύρια λίρες, αναγνωρίζει ότι η απρόβλεπτη, τραμπικού τύπου ρητορική του Reform UK θα μπορούσε να οδηγήσει σε μια απότομη αποδέσμευση της περιοχής από το Λονδίνο.
Το κυβερνών κόμμα Fine Gael στην Ιρλανδία σχεδιάζει να παρουσιάσει ένα ολοκληρωμένο πλάνο για την ενιαία Ιρλανδία, με τον πρώην πρωθυπουργό Λίο Βαράντκαρ να προειδοποιεί για τον κίνδυνο αιφνιδιαστικών εξελίξεων.
Ήδη εκφράζονται φόβοι ότι μια μελλοντική κυβέρνηση του Reform UK θα επιδιώξει την αποχώρηση από την Ευρωπαϊκή Σύμβαση Δικαιωμάτων του Ανθρώπου, μια κίνηση που θα έπληττε καίρια τη Συμφωνία της Μεγάλης Παρασκευής, παρά το γεγονός ότι η συγκεκριμένη πρόταση συγκεντρώνει υποστήριξη της τάξης του 36% στη Βόρεια Ιρλανδία έναντι 29% στο σύνολο του Ηνωμένου Βασιλείου.
