Γερμανία – Η Επιτροπή Ψηφιακών Υποθέσεων της Ομοσπονδιακής Βουλής ενέκρινε τροποποιημένο νομοσχέδιο για τις ψηφιακές ταυτότητες, με τις ψήφους των κυβερνητικών κομμάτων CDU/CSU και SPD. Η νέα ψηφιακή εφαρμογή «d-you» προβλέπεται να ξεκινήσει στις 2 Ιανουαρίου 2027, ώστε οι πολίτες να μπορούν να αποδεικνύουν την ταυτότητά τους μέσω κινητού τηλεφώνου και να χρησιμοποιούν ψηφιακά έγγραφα σε δημόσιες και ιδιωτικές υπηρεσίες.
Τα σημαντικότερα με μια ματιά
- Η χρήση του ευρωπαϊκού ψηφιακού πορτοφολιού ταυτότητας προβλέπεται να είναι εθελοντική.
- Οι χρήστες θα μπορούν να αρνούνται την προσθήκη της βιομετρικής φωτογραφίας τους στα δεδομένα ψηφιακής ταυτότητας.
- Η διαδικτυακή λειτουργία της ταυτότητας προβλέπεται να επιτρέπεται ήδη από τα 13 έτη.
- Η λειτουργία ψευδωνυμοποίησης θεωρείται απαραίτητη για τη συμμόρφωση με το δίκαιο της ΕΕ.
Πώς θα λειτουργεί η ψηφιακή ταυτότητα «d-you»
Η γερμανική λύση αποτελεί μέρος του ευρωπαϊκού συστήματος EUDI-Wallet, το οποίο συνδέεται με τις αναθεωρημένες απαιτήσεις του κανονισμού eIDAS της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Στόχος της ομοσπονδιακής κυβέρνησης είναι να συμπληρωθεί το ευρωπαϊκό κανονιστικό πλαίσιο με τις αναγκαίες εθνικές ρυθμίσεις και να καταστεί δυνατή η προγραμματισμένη έναρξη της υπηρεσίας.
Με το ψηφιακό πορτοφόλι οι χρήστες θα έχουν τη δυνατότητα να αποθηκεύουν, να διαχειρίζονται και να παρουσιάζουν ψηφιακά έγγραφα, καθώς και να αποδεικνύουν την ταυτότητά τους από το smartphone τους. Η προβλεπόμενη χρήση δεν περιορίζεται στις συναλλαγές με το Δημόσιο, καθώς το σύστημα προορίζεται και για ιδιωτικές υπηρεσίες. Σύμφωνα με το νομοσχέδιο, η επιλογή του ψηφιακού τρόπου ταυτοποίησης θα παραμείνει προαιρετική.
Βιομετρικά στοιχεία και μόνιμη πρόσβαση στις δημόσιες υπηρεσίες
Οι αλλαγές που έγιναν κατά την κοινοβουλευτική επεξεργασία αφορούν άμεσα την προστασία προσωπικών δεδομένων. Προβλέπεται ότι ο χρήστης θα μπορεί να αρνηθεί την ενσωμάτωση της βιομετρικής φωτογραφίας του στα στοιχεία της ψηφιακής ταυτότητας. Ξεχωριστή διάταξη διευκολύνει την ανταλλαγή βιομετρικών δεδομένων μεταξύ των αρμόδιων υπηρεσιών διαβατηρίων και δελτίων ταυτότητας.
Για την πρόσβαση στις ηλεκτρονικές διοικητικές υπηρεσίες, ο κεντρικός ομοσπονδιακός λογαριασμός πολίτη προβλέπεται να διατηρηθεί μόνιμα ως προαιρετική δυνατότητα. Στις διαδικασίες ανάθεσης έργων θα δίνεται επίσης μεγαλύτερη βαρύτητα στην ψηφιακή κυριαρχία της Γερμανίας και της Ευρωπαϊκής Ένωσης, σύμφωνα με τις τροποποιήσεις που υπερψηφίστηκαν.
Ταυτοποίηση από 13 ετών και αυστηρότερος έλεγχος
Το νομοσχέδιο προβλέπει τη δυνατότητα χρήσης της ηλεκτρονικής λειτουργίας ταυτοποίησης ήδη από την ηλικία των 13 ετών. Ταυτόχρονα, η προβλεπόμενη προθεσμία για τη διάθεση βεβαιώσεων επιμέρους στοιχείων ταυτότητας, γνωστών ως Attributsbescheinigungen, μειώνεται από 24 σε 12 μήνες.
Η αξιολόγηση του νόμου πρόκειται να πραγματοποιηθεί νωρίτερα από ό,τι είχε αρχικά προγραμματιστεί. Οι χρονικά περιορισμένες δοκιμαστικές εφαρμογές θα υπόκεινται σε ενισχυμένη εποπτεία, ενώ η Επιτροπή Ψηφιακών Υποθέσεων θα ενημερώνεται και θα συμμετέχει σε προγενέστερο στάδιο.
Το ζήτημα της ψευδωνυμοποίησης και οι αντιδράσεις
Παρά την έγκριση, ένα κρίσιμο τεχνικό ζήτημα παραμένει στο επίκεντρο της πολιτικής συζήτησης. Με ξεχωριστό ψήφισμα που εγκρίθηκε επίσης με την πλειοψηφία των κυβερνητικών κομμάτων, η επιτροπή ζητεί από την κυβέρνηση να προσθέσει το συντομότερο δυνατό τη νομικά προβλεπόμενη λειτουργία ψευδωνυμοποίησης, εφόσον αυτή δεν είναι έτοιμη κατά την έναρξη της «d-you» στις 2 Ιανουαρίου 2027. Η λειτουργία κρίνεται αναγκαία για τη συμμόρφωση με το δίκαιο της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Οι Πράσινοι τάχθηκαν υπέρ της εισαγωγής του EUDI-Wallet, αλλά καταψήφισαν το νομοσχέδιο, θεωρώντας ότι παραμένουν σοβαρά προβλήματα στην προστασία δεδομένων, την ευχρηστία και την ψηφιακή κυριαρχία. Επισήμαναν ιδιαίτερα την ανάγκη έγκαιρης διάθεσης της ψευδωνυμοποίησης και ζήτησαν διευκρινίσεις για τη στήριξη των δήμων κατά τη σύνδεσή τους με το σύστημα.
Η Αριστερά ζήτησε αυστηρότερες εγγυήσεις ασφάλειας και σαφείς κανόνες για το ποιος δικαιούται να ζητά κάθε κατηγορία δεδομένων. Κατά την τοποθέτησή της, δεν πρέπει να μεταφέρεται στους χρήστες η ευθύνη να ελέγχουν τη νομιμότητα κάθε αιτήματος, ούτε να υπερισχύει η τήρηση του χρονοδιαγράμματος έναντι της προστασίας ευαίσθητων πληροφοριών. Τροπολογία της παράταξης δεν συγκέντρωσε την απαιτούμενη πλειοψηφία.
Η AfD απέρριψε συνολικά την ευρωπαϊκή λύση, υποστηρίζοντας ότι θα μπορούσε να οδηγήσει σταδιακά σε πίεση για υποχρεωτική χρήση. Πρότεινε να σταματήσει η υλοποίηση του EUDI-Wallet στη Γερμανία και να αναπτυχθεί αποκλειστικά εθνικό, προαιρετικό πορτοφόλι για διοικητικές διαδικασίες. Η πρότασή της απορρίφθηκε, καθώς υπερψηφίστηκε μόνο από τους δικούς της βουλευτές. Το ίδιο το νομοσχέδιο πέρασε από την επιτροπή με τις ψήφους CDU/CSU και SPD και την αντίθεση όλων των άλλων κοινοβουλευτικών ομάδων.
Με πληροφορίες από: Γερμανική Ομοσπονδιακή Βουλή (Bundestag)