Βρυξέλλες – Στο επίκεντρο έντονων και παρασκηνιακών διαπραγματεύσεων βρίσκεται πλέον ο συνολικός σχεδιασμός του νέου πολυετούς δημοσιονομικού πλαισίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης για την κρίσιμη περίοδο 2028 έως 2034, με τις αρχικές οικονομικές εκτιμήσεις να αναθεωρούνται δραστικά προς τα πάνω.
Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο έκρινε εντελώς ανεπαρκή την αρχική πρόταση των δύο τρισεκατομμυρίων ευρώ που είχε καταθέσει νωρίτερα η πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, Ursula von der Leyen, ζητώντας επίσημα μια κατακόρυφη προσαύξηση της τάξης του 10%. Η συγκεκριμένη απαίτηση εκτοξεύει τον συνολικό προϋπολογισμό σε πρωτοφανή επίπεδα ρευστότητας, προκαλώντας έντονο προβληματισμό στα κράτη-μέλη που σηκώνουν παραδοσιακά το μεγαλύτερο οικονομικό βάρος. Η επιτακτική αναζήτηση νέων πηγών χρηματοδότησης φέρνει πλέον στο προσκήνιο έναν ευρύ και φιλόδοξο σχεδιασμό για την επιβολή νέων τελών και διασυνοριακών δασμών.
Τα σημαντικότερα με μια ματιά
- Πρόταση για προσαύξηση 10% στον ευρωπαϊκό προϋπολογισμό των 2 τρισεκατομμυρίων ευρώ.
- Σχέδιο για φορολόγηση μεγάλων αμερικανικών ψηφιακών κολοσσών και κινεζικών προϊόντων.
- Κίνδυνος μετακύλισης του κόστους στους καταναλωτές και απειλή διεθνούς εμπορικού πολέμου.
Τα ευρωπαϊκά τέλη που βάζουν στο στόχαστρο εισαγωγές και ψηφιακές αγορές
Η ανάγκη για επιπλέον κοινοτική ρευστότητα συνδέεται άμεσα με τις αυξημένες στρατηγικές απαιτήσεις στους κρίσιμους τομείς της άμυνας, της ταχείας ψηφιακής μετάβασης και της αυστηρής κλιματικής πολιτικής. Προκειμένου να διασφαλιστεί ότι τα διαθέσιμα κονδύλια για την ενίσχυση της αγροτικής παραγωγής και τη στήριξη των διαρθρωτικά ασθενέστερων ευρωπαϊκών περιφερειών θα παραμείνουν στο ακέραιο, οι ευρωβουλευτές αναζητούν εντατικά εναλλακτικές πηγές εσόδων, τις οποίες η διοίκηση των Βρυξελλών ονομάζει θεσμικά ως ίδιους πόρους. Οι εξειδικευμένες προτάσεις που βρίσκονται αυτή τη στιγμή στο τραπέζι των ευρωπαϊκών συζητήσεων περιλαμβάνουν την επιβολή νέων στοχευμένων κρατήσεων σε βιομηχανικά προϊόντα καπνού, σε μεγάλες εταιρείες διαδικτυακών στοιχημάτων, αλλά και στις αναδυόμενες αγορές κρυπτονομισμάτων. Η σταδιακή υλοποίηση αυτού του πολύπλοκου σχεδίου στοχεύει αποκλειστικά στην αποφυγή περαιτέρω δημοσιονομικής επιβάρυνσης των εθνικών ταμείων.
Παράλληλα, ο βασικός πυλώνας της νέας οικονομικής στρατηγικής επικεντρώνεται μαζικά στην άντληση τεράστιων κεφαλαίων από ισχυρές τρίτες χώρες. Ο κεντρικός σχεδιασμός προβλέπει την επιβολή ενός αυστηρού ψηφιακού φόρου σε μεγάλους αμερικανικούς τεχνολογικούς ομίλους, ενώ ταυτόχρονα εξετάζεται με μεγάλη σοβαρότητα η εφαρμογή αυξημένων τελωνειακών δασμών σε φθηνά καταναλωτικά προϊόντα που εισάγονται μαζικά από την ασιατική αγορά και συγκεκριμένα από την Κίνα. Η λογική των κορυφαίων ευρωπαϊκών θεσμών βασίζεται στην προσδοκία ότι οι πολυεθνικές διεθνείς πλατφόρμες θα καλύψουν το αναδυόμενο δημοσιονομικό κενό, συμβάλλοντας αναλογικά στα ευρωπαϊκά ταμεία και ελαφρύνοντας το βάρος των παραδοσιακών οικονομιών της γηραιάς ηπείρου.
Γιατί η νέα ευρωπαϊκή στρατηγική απειλεί άμεσα τα πορτοφόλια των πολιτών
Παρά τις εμφανώς αισιόδοξες κυβερνητικές προβλέψεις για εισροή φρέσκων κεφαλαίων από διεθνείς επιχειρηματικούς κολοσσούς, οι επίσημοι εκπρόσωποι των φορολογουμένων εκφράζουν πλέον ανοιχτά σοβαρές επιφυλάξεις για την πραγματική αποτελεσματικότητα του συνολικού σχεδίου. Σύμφωνα με τον Michael Jäger, επικεφαλής του Ευρωπαϊκού Συνδέσμου Φορολογουμένων, το τελικό οικονομικό κόστος των νέων ρυθμιστικών μέτρων αναμένεται να μετακυλιστεί σχεδόν εξ ολοκλήρου στους απλούς καταναλωτές. Οι έμπειροι αναλυτές της διεθνούς αγοράς θεωρούν εξαιρετικά απίθανο το ενδεχόμενο οι ισχυρές αμερικανικές και ασιατικές πολυεθνικές εταιρείες να αποδεχτούν αδιαμαρτύρητα τις νέες, βαριές οικονομικές επιβαρύνσεις που προωθούνται. Αντίθετα, εκτιμάται βασίμως ότι οι συγκεκριμένες αγορές θα αντιδράσουν δυναμικά και άμεσα, μεταφέροντας το σύνολο των αυξήσεων στις τελικές τιμές λιανικής των προσφερόμενων προϊόντων και των ψηφιακών τους υπηρεσιών.
Η εντεινόμενη συζήτηση γύρω από την αναγκαία εξεύρεση νέων κοινοτικών πόρων δημιουργεί ταυτόχρονα επιπλέον ανησυχίες για το σοβαρό ενδεχόμενο πυροδότησης ενός μακροχρόνιου και εκτεταμένου εμπορικού πολέμου μεταξύ της Ευρώπης και των στρατηγικών διεθνών εταίρων της. Όπως επισημαίνουν ανεξάρτητοι οικονομικοί παρατηρητές, η επίμονη αναζήτηση τεράστιων κεφαλαίων φαίνεται να έχει υποβαθμίσει πλήρως τη διάθεση για έναν αυστηρό εξορθολογισμό των υφιστάμενων κοινοτικών δαπανών, εγείροντας παράλληλα σοβαρά ζητήματα καταπάτησης της εθνικής φορολογικής κυριαρχίας. Το τελικό νομικό και πολιτικό ανάχωμα σε αυτούς τους μεγαλεπήβολους σχεδιασμούς αναμένεται να αποτελέσει το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο, όπου οι μόνιμοι εκπρόσωποι των 27 κρατών-μελών διατηρούν την απόλυτη θεσμική δυνατότητα να μπλοκάρουν ή να τροποποιήσουν ριζικά τις συγκεκριμένες προτάσεις. Η διαπραγμάτευση περνά στην πιο κρίσιμη φάση.
