Βιέννη – Αυστηρότερη αντιμετώπιση της ρύπανσης των δημόσιων χώρων και των βανδαλισμών σχεδιάζει ο δήμος της αυστριακής πρωτεύουσας.
Με την προτεινόμενη τροποποίηση του νόμου περί καθαριότητας, όσοι αφήνουν σκουπίδια ή προκαλούν φθορές θα μπορούσαν να πληρώνουν, πέρα από το πρόστιμο, ολόκληρο το κόστος αποκατάστασης. Το σχέδιο προβλέπει επίσης πιθανή επιβάρυνση ιδιοκτητών όταν δεν εντοπίζεται ο υπαίτιος.
Τα σημαντικότερα με μια ματιά
- Τα πρόστιμα για παραβάσεις των κανόνων καθαριότητας προτείνεται να αυξηθούν κατά περίπου ένα τρίτο.
- Οι υπαίτιοι θα μπορούν να χρεώνονται εργασίες που απαιτούνται για την πλήρη αποκατάσταση ενός δημόσιου χώρου, πέρα από τον απλό καθαρισμό.
- Αν ο υπαίτιος δεν μπορεί να εξακριβωθεί με εύλογη προσπάθεια, ορισμένες υποχρεώσεις ενδέχεται να μεταφέρονται στον ιδιοκτήτη αντικειμένου.
- Η περίοδος υποβολής παρατηρήσεων στο σχέδιο ολοκληρώνεται στις 6 Νοεμβρίου 2026.
Το πρόστιμο δεν θα είναι απαραίτητα το μεγαλύτερο έξοδο
Η δημοτική αρχή της Βιέννης επιδιώκει να αναθεωρήσει μέσα στο 2026 το νομοθετικό πλαίσιο για τη διατήρηση της καθαριότητας στους δημόσιους χώρους. Σήμερα, για παραβάσεις των σχετικών κανόνων επιβάλλεται συχνά πρόστιμο περίπου 70 ευρώ. Το σχέδιο προβλέπει αύξηση των προστίμων κατά περίπου ένα τρίτο, αλλά η σημαντικότερη οικονομική διαφορά βρίσκεται αλλού.
Σύμφωνα με την προτεινόμενη ρύθμιση, η ευθύνη του παραβάτη δεν θα σταματά στην καταβολή ενός συγκεκριμένου ποσού. Θα περιλαμβάνει και τις αναγκαίες εργασίες ώστε ο χώρος να επανέλθει στην προηγούμενη κατάστασή του. Έτσι, το συνολικό κόστος δεν θα είναι ίδιο για κάθε παράβαση, αλλά θα εξαρτάται από την έκταση και τη φύση της ζημιάς.
Η διάκριση είναι ουσιαστική: άλλο η διοικητική κύρωση για την πράξη και άλλο η οικονομική κάλυψη των εργασιών που χρειάζονται για να αποκατασταθεί το αποτέλεσμα της πράξης. Το δεύτερο ποσό μπορεί να μεταβάλλεται σημαντικά ανά περίπτωση, χωρίς στο σχέδιο που περιγράφεται να τίθεται ένα ενιαίο κόστος για όλες τις φθορές.
Γιατί ένα γκράφιτι μπορεί να απαιτεί περισσότερα από καθάρισμα
Χαρακτηριστικό παράδειγμα της προτεινόμενης αλλαγής είναι οι επιφάνειες που έχουν καλυφθεί με γκράφιτι. Η αφαίρεση της μπογιάς δεν σημαίνει πάντοτε ότι το σημείο θα επανέλθει στην αρχική του όψη. Αν παραμένει αισθητή αλλοίωση, μπορεί να χρειάζεται ειδική επεξεργασία, αφαίρεση και αντικατάσταση της εξωτερικής στρώσης ή νέα σφράγιση της επιφάνειας.
Η πρόταση προβλέπει ότι τέτοιες πρόσθετες εργασίες θα μπορούν να επιβαρύνουν εκείνον που προκάλεσε τη φθορά. Η ίδια λογική αφορά και περιπτώσεις ρύπανσης στις οποίες η αποκατάσταση είναι πιο σύνθετη, όπως όταν επηρεάζονται το έδαφος ή υδάτινοι πόροι.
Αυτό δεν σημαίνει ότι κάθε μικρό σκουπίδι θα οδηγεί αυτομάτως σε εργασίες μεγάλης κλίμακας. Το κρίσιμο κριτήριο είναι τι χρειάζεται πράγματι για να αποκατασταθεί η συγκεκριμένη επιβάρυνση του χώρου.
Η ρύθμιση που προκαλεί ερωτήματα για τους ιδιοκτήτες
Πέρα από τους ίδιους τους παραβάτες, το νομοσχέδιο θέτει ζήτημα ευθύνης και για τους ιδιοκτήτες ορισμένων αντικειμένων. Εφόσον ο άνθρωπος που προκάλεσε τη ρύπανση δεν μπορεί να εντοπιστεί με εύλογη προσπάθεια, οι υποχρεώσεις που προβλέπονται ενδέχεται να μεταφερθούν στον ιδιοκτήτη.
Στο νομοθετικό κείμενο αναφέρονται, μεταξύ άλλων, τα καρότσια αγορών που ανήκουν σε αλυσίδες σούπερ μάρκετ και εγκαταλείπονται σε άλλους χώρους. Η πρόβλεψη δημιουργεί όμως και μια ευρύτερη απορία: τι συμβαίνει όταν ένα αντικείμενο έχει κλαπεί και στη συνέχεια χρησιμοποιηθεί από τρίτο για να προκαλέσει φθορά;
Για το παράδειγμα των σπρέι βαφής που έχουν κλαπεί από αποθήκη ή κήπο, η αρμόδια δημοτική υπηρεσία καθαριότητας MA 48 διαβεβαιώνει ότι ο ιδιοκτήτης τους δεν πρόκειται να τιμωρείται ούτε να καλείται να καλύψει το κόστος των βανδαλισμών. Η διευκρίνιση αυτή αφορά τον τρόπο με τον οποίο η υπηρεσία δηλώνει ότι σκοπεύει να αντιμετωπίζει ανάλογες περιπτώσεις, ενώ η τελική μορφή της νομοθεσίας παραμένει ανοιχτή.
Οι αντιδράσεις των σούπερ μάρκετ και η προθεσμία
Η προοπτική επιβάρυνσης για εγκαταλειμμένα καρότσια αγορών αφορά άμεσα τον κλάδο του λιανεμπορίου. Η Billa δηλώνει ότι θα συμμετάσχει στην περαιτέρω διαδικασία και θα εξετάσει λεπτομερώς τις αλλαγές που προτείνονται, επικαλούμενη τη μακρόχρονη συνεργασία της με τον δήμο.
Η Spar δεν έχει διατυπώσει συγκεκριμένη θέση για πιθανά μέτρα αντιμετώπισης, ενώ η Hofer χαρακτηρίζει το πρόβλημα αμελητέο για τη δική της δραστηριότητα. Από την πλευρά της, η δημοτική αρχή υποστηρίζει ότι το κείμενο έχει ελεγχθεί από αρμόδια τμήματα και τη δημοτική διεύθυνση και θεωρεί ότι διαθέτει επαρκή νομική βάση. Για τις αλυσίδες σούπερ μάρκετ, εκτιμά ότι τα μέχρι τώρα μέτρα δεν ήταν αρκετά.
Η διαδικασία διαβούλευσης παραμένει ανοιχτή έως τις 6 Νοεμβρίου 2026, οπότε λήγει η προθεσμία κατάθεσης παρατηρήσεων. Η προτεινόμενη αναθεώρηση δεν αποτελεί ακόμη ψηφισμένο νόμο και δεν έχει οριστικοποιηθεί αν θα εγκριθεί αυτούσια ή με τροποποιήσεις.
