Αισιόδοξα μηνύματα εκπέμπει η γερμανική αγορά εργασίας όσον αφορά το διαθέσιμο εισόδημα των πολιτών, καθώς τα επίσημα δεδομένα επιβεβαιώνουν μια σταθερή ανοδική πορεία της αγοραστικής δύναμης κατά τη διάρκεια του περασμένου έτους.
Παρά το γεγονός ότι η ευρύτερη οικονομική δραστηριότητα της χώρας κινήθηκε σε ρυθμούς στασιμότητας, αντιμετωπίζοντας πολλαπλές διαρθρωτικές προκλήσεις και εξασθενημένη παραγωγικότητα, οι εργαζόμενοι είδαν τα πραγματικά τους εισοδήματα να ενισχύονται.
Σύμφωνα με τους αναλυτικούς υπολογισμούς που δημοσιοποίησε επίσημα η Ομοσπονδιακή Στατιστική Υπηρεσία (Statistisches Bundesamt), οι πραγματικοί μισθοί στη μεγαλύτερη οικονομία της Ευρώπης κατέγραψαν μια αξιοσημείωτη μέση αύξηση της τάξης του 1,9% το 2025, σε άμεση σύγκριση με τα αντίστοιχα επίπεδα του προηγούμενου έτους.
Αυτή η θετική εξέλιξη μεταφράζεται πρακτικά σε αυξημένη αγοραστική ικανότητα για τα γερμανικά νοικοκυριά, αφού αφαιρεθεί η επιβάρυνση από την εξέλιξη του δείκτη τιμών καταναλωτή.
Πρόκειται για μια ουσιαστική οικονομική ανάσα που έρχεται να αντισταθμίσει τις πιέσεις των προηγούμενων ετών, επιτρέποντας στους καταναλωτές να ανακτήσουν μερικώς την προγενέστερη καταναλωτική τους δυναμική.
Η συγκεκριμένη στατιστική αποτύπωση επιβεβαιώνει ότι οι μισθολογικές αναπροσαρμογές που επιτεύχθηκαν το τελευταίο διάστημα κατάφεραν να υπερκεράσουν τις τρέχουσες πληθωριστικές τάσεις, δημιουργώντας ένα σαφές θετικό ισοζύγιο για την πλειοψηφία των μισθωτών της χώρας, λειτουργώντας ως ανάχωμα απέναντι στο γενικότερο δυσμενές μακροοικονομικό κλίμα.
Η ανάκαμψη από το σοκ του πληθωρισμού και η αναδρομή στο παρελθόν
Η τρέχουσα ανοδική τάση των πραγματικών αποδοχών αποτελεί στην ουσία τη συνέχεια μιας πορείας διόρθωσης που ξεκίνησε την προηγούμενη διετία.
Ειδικότερα, κατά τη διάρκεια του 2024, οι πραγματικοί μισθοί είχαν ήδη σημειώσει μια ισχυρότερη αύξηση, η οποία είχε αγγίξει το 2,9%, ένα ποσοστό που ενισχύθηκε σημαντικά χάρη στις ειδικές αφορολόγητες παροχές που χορηγήθηκαν ως μέτρο αντιστάθμισης του πληθωρισμού.
Μέσα από αυτές τις διαδοχικές αυξήσεις, το μέσο επίπεδο των πραγματικών μισθών στη χώρα κατάφερε σχεδόν να προσεγγίσει εκ νέου τα επίπεδα του 2019, δηλαδή την περίοδο ακριβώς πριν από το ξέσπασμα της παγκόσμιας υγειονομικής κρίσης της πανδημίας.
Η επίτευξη αυτού του ορόσημου αποκτά ακόμη μεγαλύτερη σημασία αν αναλογιστεί κανείς τις τεράστιες απώλειες που μεσολάβησαν.
Υπενθυμίζεται ότι το 2022, το διαθέσιμο εισόδημα των εργαζομένων είχε υποστεί ένα άνευ προηγουμένου πλήγμα, καταγράφοντας δραματική πτώση της τάξης του 4,1%.
Αυτή η βίαιη συρρίκνωση της αγοραστικής δύναμης ήταν το άμεσο αποτέλεσμα του ραγδαία αυξανόμενου πληθωρισμού, ο οποίος πυροδοτήθηκε από την ενεργειακή κρίση και τις γεωπολιτικές αναταράξεις που ακολούθησαν τη ρωσική εισβολή στην Ουκρανία.
Συνεπώς, η διετία 2024-2025 λειτουργεί ουσιαστικά ως περίοδος σταδιακής επούλωσης των βαθιών πληγών που άφησε πίσω της η πληθωριστική κρίση στους οικογενειακούς προϋπολογισμούς.
Πρωταγωνιστούν οι υπηρεσίες και οι χαμηλές εισοδηματικές κλίμακες
Εξετάζοντας τα ποιοτικά χαρακτηριστικά αυτής της μισθολογικής ανάκαμψης, παρατηρούνται σημαντικές διαφοροποιήσεις ανάμεσα στους διάφορους κλάδους της γερμανικής οικονομίας.
Τη μεγαλύτερη δυναμική παρουσίασε ο ευρύτερος τομέας της παροχής υπηρεσιών, όπου οι ονομαστικοί μισθοί κατέγραψαν ιδιαίτερα ισχυρή άνοδο.
Στον αντίποδα, η παραδοσιακά κραταιά γερμανική βιομηχανία, καθώς και ο τομέας των εξορύξεων, σημείωσαν συγκριτικά πολύ μικρότερες αυξήσεις, αντανακλώντας ίσως τις βαθύτερες διαρθρωτικές δυσκολίες και το αυξημένο ενεργειακό κόστος που πλήττει τη βαριά παραγωγή.
Ωστόσο, το πιο ενθαρρυντικό στοιχείο των νέων στατιστικών δεδομένων αφορά την κατανομή των αυξήσεων βάσει εισοδήματος.
Οι αναλυτές της στατιστικής υπηρεσίας επισημαίνουν ότι τις υψηλότερες ποσοστιαίες αυξήσεις καρπώθηκαν οι εργαζόμενοι που ανήκουν στις χαμηλότερες μισθολογικές κλίμακες.
Συγκεκριμένα, οι χαμηλόμισθοι είδαν για άλλη μια χρονιά τα ονομαστικά τους εισοδήματα να αυξάνονται με ταχείς ρυθμούς κατά το 2025, συνεχίζοντας μια θετική τάση που είχε ήδη παρατηρηθεί με την ίδια ένταση τόσο το 2023 όσο και το 2024.
Αυτή η στοχευμένη βελτίωση στα κατώτερα εισοδηματικά κλιμάκια συμβάλλει καθοριστικά στη στήριξη των πιο ευάλωτων νοικοκυριών, τα οποία τείνουν να δαπανούν άμεσα το μεγαλύτερο μέρος του εισοδήματός τους για την κάλυψη βασικών αναγκών.
Οι εκτιμήσεις των ειδικών για την πορεία των εισοδημάτων
Η αποτίμηση αυτών των δεδομένων από την επιστημονική κοινότητα χαρακτηρίζεται από συγκρατημένη αισιοδοξία.
Ο οικονομολόγος Malte Lübker, στέλεχος του προσκείμενου στα συνδικάτα ινστιτούτου WSI (Wirtschafts- und Sozialwissenschaftliches Institut) του ιδρύματος Hans-Böckler-Stiftung, χαρακτήρισε ιδιαίτερα ικανοποιητική την εξέλιξη των μισθών για τα έτη 2024 και 2025.
Ωστόσο, έσπευσε να διευκρινίσει ότι αυτή η θετική εικόνα δεν πρέπει να δημιουργεί ψευδαισθήσεις, καθώς προηγήθηκε μια πρωτοφανής κατάρρευση των πραγματικών αποδοχών.
Σύμφωνα με τον ίδιο, οι συνολικές απώλειες που υπέστησαν οι εργαζόμενοι εξαιτίας του παρατεταμένα υψηλού πληθωρισμού δεν έχουν ακόμη αναπληρωθεί στο ακέραιο.
Από την πλευρά του, ο ειδικός σε θέματα αγοράς εργασίας Dominik Groll, ερευνητής στο ινστιτούτο Kiel Institut für Weltwirtschaft, ανέδειξε μια διαφορετική διάσταση του ζητήματος.
Υπογράμμισε ότι η αξιοσημείωτη αύξηση των πραγματικών μισθών δεν συνοδεύτηκε από μια αντίστοιχη, άξια λόγου βελτίωση της παραγωγικότητας της εργασίας στη χώρα.
Δικαιολόγησε ωστόσο αυτή την αναντιστοιχία επισημαίνοντας ότι υπήρχε εξαρχής ένα μεγάλο περιθώριο κάλυψης του χαμένου εδάφους λόγω του προηγηθέντος πληθωριστικού σοκ.
Αναφορικά με τις προοπτικές για το τρέχον έτος, δηλαδή το 2026, οι εκτιμήσεις του συγκλίνουν στο ότι η δυναμική της μισθολογικής ανάπτυξης αναμένεται να επιβραδυνθεί, μη καταφέρνοντας πιθανότατα να φτάσει τα υψηλά επίπεδα της περσινής χρονιάς.