Ελβετία – Μια σφοδρή εσωτερική πολιτική σύγκρουση εκτυλίσσεται στα ανώτατα θεσμικά κλιμάκια της ελβετικής νομοθετικής εξουσίας, με επίκεντρο τη διαδικασία έγκρισης του νέου, κρίσιμου πακέτου διμερών συμφωνιών με την Ευρωπαϊκή Ένωση.
Οι αρμόδιες κοινοβουλευτικές επιτροπές προωθούν δυναμικά την υπαγωγή των συμβάσεων στον αυστηρό κανόνα της διπλής πλειοψηφίας, απαιτώντας όχι μόνο τη θετική ψήφο της απόλυτης πλειοψηφίας των πολιτών, αλλά και την αντίστοιχη έγκριση από την πλειονότητα των ελβετικών καντονιών. Η συγκεκριμένη θεσμική κίνηση, η οποία αναβαθμίζει δραματικά τον βαθμό δυσκολίας για την τελική επικύρωση των ευρωπαϊκών συνθηκών, έχει πυροδοτήσει έναν πρωτοφανή πόλεμο αρμοδιοτήτων στο εσωτερικό του εθνικού κοινοβουλίου προκαλώντας την άμεση παρέμβαση των πολιτικών αρχηγών.
Τα σημαντικότερα με μια ματιά
- Η αρμόδια επιτροπή υπερψήφισε την επιβολή του κανόνα της διπλής πλειοψηφίας.
- Απαιτείται πλέον συνταγματική τροποποίηση για τη διεξαγωγή του κρίσιμου δημοψηφίσματος.
- Σημειώθηκε πρωτοφανής σύγκρουση αρμοδιοτήτων μεταξύ των κοινοβουλευτικών οργάνων.
- Οι φιλοευρωπαϊκές δυνάμεις χαρακτηρίζουν την απόφαση ως αντιδημοκρατική μεθόδευση.
- Οι αναλυτές εκτιμούν ότι απαιτείται ποσοστό 55% στη λαϊκή ψήφο για να ξεπεραστεί ο σκόπελος.
Η στρατηγική της διπλής πλειοψηφίας: Τι ζητούν οι κοινοβουλευτικές επιτροπές
Με συσχετισμό 15 ψήφων υπέρ έναντι 10 κατά, η αρμόδια Επιτροπή Κρατικής Πολιτικής του Εθνικού Συμβουλίου (SPK-N) συντάχθηκε πλήρως με την αντίστοιχη επιτροπή του Συμβουλίου των Κρατών (SPK-S), υπερψηφίζοντας την ανάγκη εκπόνησης μιας ειδικής συνταγματικής τροποποίησης. Μέσω αυτής της στοχευμένης μεταβατικής διάταξης στο εθνικό σύνταγμα, το πακέτο των διμερών συμβάσεων με την Ευρωπαϊκή Ένωση θα υπαχθεί αυτόματα στην υποχρέωση της έγκρισης και από τα καντόνια, μια επιλογή που δικαιολογείται θεσμικά λόγω του ιδιαίτερου συνταγματικού χαρακτήρα που αποδίδεται στις νέες διακρατικές συμφωνίες.
Παράλληλα με τη βασική αυτή κατεύθυνση, τα μέλη του Εθνικού Συμβουλίου προτρέπουν τη συνεργαζόμενη επιτροπή να εξετάσει ενδελεχώς το εναλλακτικό σενάριο ενός υποχρεωτικού δημοψηφίσματος ειδικής φύσης, θεωρώντας πως ίσως αποτελεί μια νομικά απλούστερη οδό σε σύγκριση με την πλήρη συνταγματική αναθεώρηση. Η συγκεκριμένη προοπτική ωστόσο συναντά ισχυρές αντιστάσεις από μια συμπαγή κοινοβουλευτική μειοψηφία, η οποία υποστηρίζει πως μια τέτοια πρακτική θα στερούσε τη δυνατότητα να τεθούν στην κρίση των ψηφοφόρων οι ίδιες οι συμφωνίες μαζί με την εφαρμοστική τους νομοθεσία ως ένα αδιαίρετο, ενιαίο νομικό πακέτο.
Ο πόλεμος των αρμοδιοτήτων: Η παρασκηνιακή σύγκρουση στους διαδρόμους της Βουλής
Η έντονη διαφωνία για τον τρόπο διεξαγωγής του επερχόμενου δημοψηφίσματος έχει προκαλέσει ένα βαθύ θεσμικό ρήγμα ανάμεσα στα αρμόδια όργανα λήψης αποφάσεων, με την πολιτική ίντριγκα να φτάνει στο απόγειό της στις αρχές Μαΐου. Σε μια προσπάθεια να παρακάμψουν τους ευρωσκεπτικιστές της Επιτροπής Κρατικής Πολιτικής, οι φίλα προσκείμενοι προς την Ευρωπαϊκή Ένωση βουλευτές άσκησαν ασφυκτικές πιέσεις προκειμένου το επίμαχο χαρτοφυλάκιο να μεταφερθεί εξολοκλήρου στην ελεγχόμενη από αυτούς Επιτροπή Εξωτερικής Πολιτικής.
Το αρμόδιο Γραφείο του Εθνικού Συμβουλίου, το οποίο λειτουργεί ως διαμεσολαβητής σε αντίστοιχες συγκρούσεις εξουσιών, υπέκυψε αρχικά στις πιέσεις και αποφάσισε οριακά την αλλαγή της αρμοδιότητας, αγνοώντας επιδεικτικά τις αυστηρές, προειδοποιητικές συστάσεις του Προέδρου του Εθνικού Συμβουλίου Pierre-André Page (SVP). Ωστόσο, η SPK-N αψήφησε την άνωθεν εντολή και προχώρησε αυτοβούλως στη λήψη των δικών της αποφάσεων, υποστηρίζοντας ανοιχτά πως η απομάκρυνση από την πάγια κοινοβουλευτική διαδικασία θα δημιουργούσε ένα εξαιρετικά ανεπιθύμητο, νομικό προηγούμενο. Η κίνηση αυτή καταγράφεται ως ευθεία ανυπακοή στο προεδρείο.
Οι αντιδράσεις στο εσωτερικό: Γιατί κορυφώνεται η πολιτική ένταση
Η αιφνιδιαστική απόφαση της επιτροπής να αγνοήσει τις επίσημες οδηγίες των ανώτερων οργάνων προκάλεσε θύελλα αντιδράσεων στους κόλπους της αντιπολίτευσης, αναδεικνύοντας το τεταμένο κλίμα που επικρατεί στις τάξεις των προοδευτικών δυνάμεων. Η Greta Gysin, επικεφαλής της κοινοβουλευτικής ομάδας των Πρασίνων (Grünen), εξαπέλυσε σφοδρότατη κριτική για τη συγκεκριμένη μεθόδευση, παρομοιάζοντας την αυθαίρετη λειτουργία των επιτροπών με αντισυμβατικές πολιτικές πρακτικές που παραπέμπουν σε αυταρχικές λογικές του εξωτερικού.
Σύμφωνα με την ίδια γραμμή επιχειρηματολογίας που αναπτύσσεται στο εσωτερικό των Πρασίνων, η υπαγωγή των ευρωπαϊκών συνθηκών στον κανόνα της διπλής πλειοψηφίας συνιστά μια ωμή καταστρατήγηση του συντάγματος και ένα πρωτοφανές δημοκρατικό ταμπού. Οι πολέμιοι της κίνησης υπογραμμίζουν διαρκώς ότι η λήψη κρίσιμων θεσμικών αποφάσεων από ρητά αναρμόδια όργανα αφήνει ορθάνοιχτο τον δρόμο για επικίνδυνες διοικητικές αυθαιρεσίες στο άμεσο μέλλον.
Ο σκόπελος της κάλπης: Γιατί ανησυχούν οι υποστηρικτές των ευρωπαϊκών συμφωνιών
Η διαφαινόμενη εφαρμογή της συνδυαστικής ψηφοφορίας δημιουργεί έναν εξαιρετικά δύσβατο, πολιτικό δρόμο για την τελική επικύρωση των συμφωνιών, γεγονός που εξηγεί την κάθετη άρνηση του ίδιου του Ομοσπονδιακού Συμβουλίου προς αυτή την κατεύθυνση. Η ιστορική εμπειρία των ελβετικών δημοψηφισμάτων καταδεικνύει ότι τα συντηρητικά καντόνια διατηρούν παραδοσιακά μια βαθιά ριζωμένη επιφυλακτικότητα, αν όχι ανοιχτή εχθρικότητα, απέναντι σε οποιαδήποτε πρωτοβουλία αφορά την περαιτέρω ενσωμάτωση στις διεθνείς ή ευρωπαϊκές δομές.
Προκειμένου να διασφαλιστεί η κρίσιμη πλειοψηφία των καντονιών και να μην καταρρεύσει η συνθήκη, οι υποστηρικτές των συμβάσεων καλούνται να επιτύχουν ένα εντυπωσιακό προβάδισμα στην εθνική κάλπη. Όπως ανέλυσε εκτενώς κατά τη διάρκεια των επίσημων, κοινοβουλευτικών ακροάσεων ο έγκριτος πολιτικός επιστήμονας Adrian Vatter, η θετική ψήφος στο γενικό σύνολο του εκλογικού σώματος θα πρέπει πρακτικά να αγγίξει ή και να ξεπεράσει το 55%, ώστε να αντισταθμιστεί το αναμενόμενο θεσμικό φρένο της υπαίθρου. Το ποσοστό αυτό καθιστά την επερχόμενη εκλογική αναμέτρηση απόλυτα οριακή.
