Ολλανδία – Σε μια πρωτοφανή προσπάθεια επιρροής της ευρωπαϊκής νομοθεσίας, η καπνοβιομηχανία Philip Morris κατηγορείται ότι χρησιμοποίησε εργαλεία τεχνητής νοημοσύνης για να δημιουργήσει χιλιάδες κατασκευασμένες απαντήσεις «πολιτών».
Ο στόχος ήταν να μπλοκάρει την αυστηροποίηση των κανόνων της Ευρωπαϊκής Επιτροπής για τα εναλλακτικά προϊόντα καπνίσματος, με την Ολλανδία να αποτελεί μία από τις χώρες που δέχτηκαν τη μεγαλύτερη χειραγώγηση.
Τα σημαντικότερα με μια ματιά
- Το 71% των απαντήσεων από την Ολλανδία εντοπίστηκε ως προϊόν τεχνητής νοημοσύνης.
- Περισσότερες από 80.000 αντιδράσεις καταγράφηκαν στην ευρωπαϊκή διαβούλευση, αριθμός ρεκόρ.
- Τα εναλλακτικά προϊόντα καπνίσματος αποτελούν πλέον το 40% των εσόδων της εταιρείας.
Αποκάλυψη του ολλανδικού δικτύου NOS
Όπως έφερε στο φως αποκλειστική έρευνα του δημόσιου ραδιοτηλεοπτικού φορέα NOS και της δημοσιογραφικής πλατφόρμας Pointer, το λομπίγκ της εταιρείας βασίστηκε στην παραγωγή μαζικών κειμένων υποτιθέμενης δυσαρέσκειας. Οι ερευνητές ανέλυσαν περίπου 65.000 απαντήσεις από 15 ευρωπαϊκές χώρες, χρησιμοποιώντας το ειδικό λογισμικό ανίχνευσης Pangram. Τα αποτελέσματα έδειξαν ότι το 30% των συνολικών υποβολών παρήχθησαν από υπολογιστή, ενώ στην Ολλανδία το ποσοστό άγγιξε το 71%, κατατάσσοντας τη χώρα στη δεύτερη θέση μετά την Πορτογαλία.
Η εκστρατεία οργανώθηκε μέσω αφισών σε καταστήματα πώλησης καπνού, οι οποίες καλούσαν τους καταναλωτές να σκανάρουν έναν κωδικό QR και να υποβάλουν αυτοματοποιημένα κείμενα διαμαρτυρίας. Η συγκεκριμένη πρακτική, σύμφωνα με τους ειδικούς, αποτελεί τη σύγχρονη, ψηφιακή εκδοχή της δημιουργίας τεχνητής υποστήριξης από τη βάση των πολιτών.
Ο νέος ευρωπαϊκός κανονισμός και τα συμφέροντα
Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή προετοιμάζει την αυστηρότερη αναθεώρηση των κανόνων καπνίσματος των τελευταίων δεκαπέντε ετών, βάζοντας στο στόχαστρο προϊόντα όπως τα ηλεκτρονικά τσιγάρα, τα vapes και τα σακουλάκια νικοτίνης. Τα συγκεκριμένα είδη θεωρούνται ζωτικής σημασίας για την εταιρεία, καθώς αντιπροσωπεύουν ένα τεράστιο μερίδιο του κύκλου εργασιών της.
Κατά τη διάρκεια της υποχρεωτικής δημόσιας διαβούλευσης, οι Βρυξέλλες έλαβαν τον ασύλληπτο αριθμό των 80.000 απαντήσεων, τη στιγμή που η συντριπτική πλειοψηφία των αντίστοιχων διαδικασιών συγκεντρώνει ιστορικά λιγότερες από χίλιες συμμετοχές, γεγονός που κίνησε εξαρχής τις υποψίες των ελεγκτικών μηχανισμών.
Θύελλα αντιδράσεων και καταγγελίες
Η αποκάλυψη της πρακτικής προκάλεσε την έντονη αντίδραση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, η οποία καταδίκασε τις απόπειρες της καπνοβιομηχανίας και διαμήνυσε ότι θα λάβει υπόψη της τον ρόλο της τεχνητής νοημοσύνης κατά την αξιολόγηση των αποτελεσμάτων. Στο ολλανδικό κοινοβούλιο, ο επικεφαλής του κόμματος CDA, Henri Bontenbal, έκανε λόγο για ξεκάθαρη απάτη, ενώ η Mirjam Bikker από το κόμμα ChristenUnie κατηγόρησε τη βιομηχανία για «πειρατεία της δημοκρατίας».
Παράλληλα, Ολλανδοί πνευμονολόγοι κατέθεσαν επίσημη καταγγελία, υποστηρίζοντας ότι η καμπάνια παραβιάζει την απαγόρευση διαφήμισης προϊόντων καπνού, καθώς καθοδηγούσε αποκλειστικά τους πολίτες που ήταν αντίθετοι στους περιορισμούς, χωρίς να παρέχει βήμα σε όσους υποστηρίζουν τα νέα μέτρα.
Η απάντηση της εταιρείας
Από την πλευρά της, η Philip Morris υπερασπίστηκε την πρωτοβουλία της, υποστηρίζοντας ότι τα εργαλεία τεχνητής νοημοσύνης χρησιμοποιήθηκαν μόνο για να βελτιώσουν την αναγνωσιμότητα των κειμένων. Η εταιρεία χαρακτήρισε την εκστρατεία ως μια θεμιτή συμβολή στη δημοκρατική διαδικασία, αρνούμενη κατηγορηματικά ότι τα αποτελέσματα της εφαρμογής κατηύθυναν σκόπιμα τους χρήστες.
Σύμφωνα με μαρτυρίες ωστόσο, το ψηφιακό εργαλείο ήταν μονόπλευρα σχεδιασμένο, καθώς δεν παρείχε καμία απολύτως επιλογή σε όσους ενδεχομένως επιθυμούσαν να υποστηρίξουν τους νέους, αυστηρότερους κανόνες προστασίας της δημόσιας υγείας.
