Σε καθεστώς οικονομικής ασφυξίας περιέρχονται χιλιάδες δικαιούχοι διεθνούς προστασίας στην αυστριακή πρωτεύουσα, μετά την εφαρμογή του νέου «πακέτου λιτότητας» της πόλης.
Χαρακτηριστικό παράδειγμα των επιπτώσεων της νέας νομοθεσίας αποτελεί η περίπτωση μιας εξαμελούς οικογένειας από τη Συρία, η οποία είδε το μηνιαίο εισόδημά της να συρρικνώνεται δραματικά από τα 3.000 ευρώ στα 1.285 ευρώ, ποσό που δεν επαρκεί πλέον ούτε για την κάλυψη των βασικών βιοτικών αναγκών.
Η αλλαγή αφορά συγκεκριμένα όσους διαθέτουν καθεστώς επικουρικής προστασίας, οι οποίοι από το 2026 αποκλείονται από το ελάχιστο εγγυημένο εισόδημα (Mindestsicherung) και υπάγονται πλέον στο καθεστώς της βασικής παροχής (Grundversorgung).
Η μετάβαση αυτή, που είχε προαναγγελθεί από το φθινόπωρο του 2025, έχει φέρει σε απόγνωση νοικοκυριά που καλούνται να επιβιώσουν με υποπολλαπλάσιους πόρους, ενώ το κόστος στέγασης παραμένει σταθερά υψηλό.
Από τη δικηγορία στη Συρία, στο κοινωνικό περιθώριο της Βιέννης
Ο 56χρονος Ahmad A., πατέρας τεσσάρων παιδιών ηλικίας 13, 14, 17 και 19 ετών, ζει στην Αυστρία τα τελευταία τρία χρόνια.
Στη Συρία εργαζόταν ως δικηγόρος και διατηρούσε το δικό του γραφείο, το οποίο καταστράφηκε, όπως και η κατοικία του, από τις στρατιωτικές δυνάμεις του καθεστώτος Baschar al-Assad.
Μετά από μια δεκαετή περιπέτεια που περιλάμβανε τη διαφυγή στη βόρεια Συρία και μετέπειτα στην Τουρκία, η οικογένεια έφτασε στην Αυστρία το 2023 μέσω διακινητών.
Η απόφαση για εγκατάσταση στη Βιέννη ελήφθη όταν η οικογένεια πληροφορήθηκε ότι στην πρωτεύουσα υπήρχε δικαίωμα πρόσβασης στο ελάχιστο εγγυημένο εισόδημα.
Μέχρι πρότινος, τα συνολικά έσοδα του νοικοκυριού, συμπεριλαμβανομένης της επιδότησης ενοικίου και των οικογενειακών επιδομάτων, ανέρχονταν σε περίπου 3.200 ευρώ. Ωστόσο, μετά την απόφαση του τοπικού κοινοβουλίου της Βιέννης τον Νοέμβριο, η κατάσταση ανατράπηκε πλήρως.
Αδυναμία κάλυψης ενοικίου και κίνδυνος αστεγίας
Τα νέα οικονομικά δεδομένα καθιστούν τη διαβίωση της οικογένειας πρακτικά αδύνατη στο διαμέρισμα των 94 τετραγωνικών μέτρων που μισθώνουν στην περιοχή Simmering.
Με το ενοίκιο να ανέρχεται στα 1.106 ευρώ και το νέο εισόδημα να έχει οριστεί στα 1.285 ευρώ, απομένουν ελάχιστα χρήματα για τροφή, λογαριασμούς ενέργειας και λοιπά έξοδα.
Ο Ahmad A. έχει ήδη ζητήσει αναβολή πληρωμής για το ενοίκιο του Ιανουαρίου, ενώ η πληρωμή του Φεβρουαρίου φαντάζει αβέβαιη.
Η οικογένεια αναζητά φθηνότερη στέγη σε συνεργασία με την οργάνωση Caritas, ωστόσο αντιμετωπίζει ένα γραφειοκρατικό αδιέξοδο: το δικαίωμα μεταφοράς σε οργανωμένη δομή φιλοξενίας (Grundversorgungsquartier) ενεργοποιείται μόνο εφόσον καταγγελθεί η μίσθωση της τρέχουσας κατοικίας και η οικογένεια βρεθεί ουσιαστικά στον δρόμο.
Ιδιαίτερη ανησυχία για τον 17χρονο γιο
Η περίπτωση της οικογένειας του Ahmad A. είναι ιδιαίτερα ευάλωτη λόγω της κατάστασης του 17χρονου γιου, ο οποίος βρίσκεται στο φάσμα του αυτισμού σε σοβαρό βαθμό.
Σύμφωνα με τον πατέρα, ο έφηβος είχε πέσει θύμα εκφοβισμού κατά την παραμονή τους στην Τουρκία, ενώ η κατάστασή του απαιτεί σταθερό περιβάλλον και δυνατότητα απομόνωσης, συνθήκες που δύσκολα εξασφαλίζονται σε μαζικές δομές φιλοξενίας.
Την τρέχουσα περίοδο, τόσο ο 17χρονος όσο και η μητέρα του αντιμετωπίζουν προβλήματα υγείας και νοσηλεύονται, με τον γιο να χρήζει χειρουργικής επέμβασης στο αυτί.
Η στάση της πόλης και οι αριθμοί
Στόχος της μεταρρύθμισης που προωθεί η πόλη της Βιέννης είναι η εξοικονόμηση πόρων της τάξεως των 200 εκατομμυρίων ευρώ.
Σύμφωνα με στοιχεία της αρμόδιας υπηρεσίας (MA 40) για τον Δεκέμβριο του 2025, περίπου 137.000 άτομα λάμβαναν το ελάχιστο εγγυημένο εισόδημα, εκ των οποίων οι 9.500 διέθεταν καθεστώς επικουρικής προστασίας.
Εκπρόσωποι της πόλης δηλώνουν ότι δεν αναμένουν αύξηση της αστεγίας, διαβεβαιώνοντας ότι όσοι χρειαστούν θέση σε δομές βασικής παροχής θα εξυπηρετηθούν.
Αντίθετα, ο ειδικός της Caritas, David Preukschat-Himler, εκφράζει επιφυλάξεις για την επάρκεια των θέσεων, σημειώνοντας ότι ήδη έχουν ξεκινήσει οι πρώτες παραπομπές σε δομές που έχουν περιορισμένη χωρητικότητα.
Η ειδικός σε θέματα ενσωμάτωσης, Judith Kohlenberger, τονίζει τη σημασία της σταθερής στέγασης για την κοινωνική ένταξη, προειδοποιώντας ότι η ανασφάλεια δυσχεραίνει τόσο την εκμάθηση της γλώσσας όσο και την πρόσβαση στην αγορά εργασίας.
Ο Ahmad A., του οποίου η άδεια παραμονής λήγει τον Οκτώβριο, ελπίζει σε μια εξαίρεση από την κυβέρνηση, δηλώνοντας πως εμπιστεύεται τις αξίες της κοινωνικής δικαιοσύνης που πρεσβεύει η χώρα υποδοχής.
