Αυστρία – Σημαντικές ανατροπές στον τρόπο διαχείρισης των καθημερινών συναλλαγών φέρνει το νέο ευρωπαϊκό πλαίσιο, θεσπίζοντας ανώτατο όριο πληρωμών με μετρητά και υποχρεωτικούς ελέγχους ταυτότητας.
Τα μέτρα επηρεάζουν άμεσα καταναλωτές, εμπόρους και παρόχους υπηρεσιών, αναδιαμορφώνοντας το καθεστώς πληρωμών σε μια χώρα όπου η χρήση φυσικού χρήματος παραμένει κυρίαρχη συνήθεια για τη συντριπτική πλειονότητα των πολιτών.
Τα σημαντικότερα με μια ματιά
- Θέσπιση ανώτατου ορίου 10.000 ευρώ για εμπορικές συναλλαγές με μετρητά από τις 10 Ιουλίου 2027.
- Υποχρεωτική ταυτοποίηση πελατών για συναλλαγές από 3.000 ευρώ σε τράπεζες, δικηγόρους και μεσίτες.
- Ενίσχυση της επαρχίας με 26 νέα μηχανήματα αυτόματης ανάληψης από την κεντρική τράπεζα.
Το ευρωπαϊκό πλαφόν των 10.000 ευρώ και οι έλεγχοι ταυτότητας
Η ευρωπαϊκή νομοθεσία κατά του ξεπλύματος χρήματος εισάγει αυστηρούς περιορισμούς στη διακίνηση ρευστών διαθεσίμων, ορίζοντας ανώτατο όριο πληρωμών τα 10.000 ευρώ. Ο συγκεκριμένος κανόνας τίθεται σε πλήρη εφαρμογή στις 10 Ιουλίου 2027, επηρεάζοντας άμεσα όσους πωλούν αγαθά ή παρέχουν επαγγελματικές υπηρεσίες. Αντίθετα, οι ιδιωτικές αγοραπωλησίες μεταξύ πολιτών και οι τραπεζικές καταθέσεις εξαιρούνται από την απαγόρευση, διατηρώντας το υφιστάμενο καθεστώς.
Παράλληλα, η νέα κοινοτική οδηγία προβλέπει υποχρεωτική εξακρίβωση στοιχείων για συναλλαγές που ξεκινούν από τα 3.000 ευρώ. Το μέτρο αυτό αφορά στοχευμένους επαγγελματικούς κλάδους, συμπεριλαμβανομένων των τραπεζικών ιδρυμάτων, των δικηγόρων και των κτηματομεσιτών. Στην πράξη, η αγορά ενός οχήματος με φυσικό χρήμα θα επιτρέπεται πλέον μόνο εφόσον η τιμή υπολείπεται του ορίου των δέκα χιλιάδων ευρώ ή όταν η συναλλαγή πραγματοποιείται αποκλειστικά μεταξύ ιδιωτών.
Η ισχυρή προτίμηση των πολιτών στο φυσικό χρήμα
Παρά την άνοδο των ψηφιακών συναλλαγών, το φυσικό νόμισμα διατηρεί κεντρική θέση στην καθημερινότητα των καταναλωτών στην Αυστρία. Τα στοιχεία δείχνουν ότι το 55% των συναλλαγών πραγματοποιείται με κέρματα και χαρτονομίσματα, ποσοστό που αντιστοιχεί στο 45% του συνολικού εμπορικού τζίρου. Στις μικρές πληρωμές έως δέκα ευρώ, το 71% των πολιτών επιλέγει σταθερά τα μετρητά, ενώ για ποσά άνω των 50 ευρώ οι καταναλωτές στρέφονται κατά κύριο λόγο στις τραπεζικές κάρτες.
Η συνήθεια αυτή δεν αφορά αποκλειστικά τους πολίτες μεγαλύτερης ηλικίας, καθώς στις ηλικίες 16 έως 29 ετών το ποσοστό χρήσης μετρητών αγγίζει το 38%. Την ίδια ώρα, η Κεντρική Τράπεζα της Αυστρίας (OeNB) υπογραμμίζει με σαφήνεια ότι η ελευθερία επιλογής του τρόπου πληρωμής πρέπει να διαφυλαχθεί απαρέγκλιτα. Πολλές επιχειρήσεις, όπως καταστήματα παγωτού, προτιμούν τα μετρητά λόγω των τραπεζικών προμηθειών που επιβαρύνουν δυσανάλογα τις μικρές ψηφιακές εισπράξεις.
Δίκτυο νέων ΑΤΜ στην περιφέρεια και προστασία σε περιόδους κρίσης
Για την απρόσκοπτη τροφοδοσία των αγροτικών και απομακρυσμένων περιοχών, η OeNB υλοποιεί εκτεταμένο πρόγραμμα εγκατάστασης τραπεζογραμματίων. Ήδη έχουν τοποθετηθεί έξι νέα μηχανήματα ανάληψης στην επαρχία Kärnten και 13 στην περιοχή Steiermark, ενώ επίκειται η προσθήκη ακόμη επτά συσκευών. Η πρωτοβουλία εξασφαλίζει 26 νέα σημεία εξυπηρέτησης, μέσω των οποίων αναμένεται να διακινούνται ετησίως εκατοντάδες εκατομμύρια ευρώ.
Οι δύο αυτές περιφέρειες καταγράφουν παραδοσιακά υψηλά ποσοστά χρήσης χαρτονομισμάτων, με το ποσοστό να φτάνει το 63% στην Steiermark και το 54% στην Kärnten. Αντίθετα, οι πληρωμές μέσω κινητού τηλεφώνου παραμένουν περιορισμένες, καταγράφοντας μόλις 1,5% και 5% αντίστοιχα. Η ανάγκη διατήρησης του μετρητού συνδέεται άμεσα με τη διασφάλιση των συναλλαγών σε περιόδους γεωπολιτικών αναταράξεων ή διακοπών ρεύματος, ακολουθώντας το παράδειγμα χωρών όπως η Σουηδία, όπου θεσπίστηκε εκ νέου υποχρεωτική αποδοχή μετρητών σε φαρμακεία και παντοπωλεία.
Οδηγίες για το απαραίτητο απόθεμα ασφαλείας στο σπίτι
Το ερχόμενο φθινόπωρο αναμένεται νέα ευρωπαϊκή ρύθμιση που θα καθιστά υποχρεωτική την αποδοχή φυσικού χρήματος από το σύνολο των εμπορικών επιχειρήσεων. Το μέτρο στοχεύει στην προστασία της ιδιωτικότητας των καταναλωτών και στην εξασφάλιση εναλλακτικής λύσης όταν τα ηλεκτρονικά συστήματα τίθενται εκτός λειτουργίας. Τα σύγχρονα χαρτονομίσματα προσφέρουν υψηλή προστασία από παραχάραξη, αποτελώντας τη ραχοκοκαλιά του χρηματοπιστωτικού συστήματος σε περιόδους αστάθειας.
Υπό αυτό το πρίσμα, οι ειδικοί της κεντρικής τράπεζας συνιστούν στους πολίτες να διατηρούν ένα βασικό χρηματικό ποσό στο σπίτι τους. Η επίσημη σύσταση προτείνει τη φύλαξη ποσού ίσου με τα έξοδα σούπερ μάρκετ δύο εβδομάδων ή έως 100 ευρώ ανά μέλος του νοικοκυριού σε μικρά χαρτονομίσματα. Με αυτόν τον τρόπο διασφαλίζεται η άμεση αγοραστική ικανότητα της οικογένειας σε περίπτωση προσωρινής βλάβης των ψηφιακών υποδομών ή γενικευμένης διακοπής στο δίκτυο ηλεκτροδότησης.
