Βόρεια Ρηνανία-Βεστφαλία – Ενώ η Γερμανία επενδύει μαζικά στην ενίσχυση των ενόπλων δυνάμεων (Bundeswehr), μια νέα δημοσιογραφική έρευνα φέρνει στο φως σοβαρά ελλείμματα στην ετοιμότητα του συστήματος υγείας απέναντι σε μείζονες κρίσεις ή πολεμικές συρράξεις.
Σύμφωνα με τα στοιχεία που παρουσίασε το δίκτυο WDR, τα νοσοκομεία στο πολυπληθέστερο κρατίδιο της χώρας, τη Βόρεια Ρηνανία-Βεστφαλία (NRW), εμφανίζονται ουσιαστικά ανοχύρωτα σε σενάρια μαζικών απωλειών ή καταστροφής υποδομών, με τα αποθέματα ενέργειας και νερού να επαρκούν μόλις για λίγα 24ωρα.
Ο Mirko Aach, ιατρικός διευθυντής της κλινικής BG Bergmannsheil στο Μπόχουμ και ειδικός σε τραυματισμούς νωτιαίου μυελού, περιγράφει μια ανησυχητική πραγματικότητα.
Παρόλο που η κλινική του εξειδικεύεται στην περίθαλψη θυμάτων ατυχημάτων και μπορεί να διαχειριστεί μικρότερης κλίμακας κρίσεις, η κατάσταση αλλάζει δραματικά σε περίπτωση ενεργοποίησης του άρθρου 5 του ΝΑΤΟ ή άμεσης επίθεσης στη Γερμανία.
Οι υποδομές, όπως αποκαλύπτεται, δεν είναι σχεδιασμένες για να αντέξουν σε συνθήκες παρατεταμένης έκτακτης ανάγκης.
Ενέργεια με ημερομηνία λήξης και έλλειψη χώρου
Η ενεργειακή αυτονομία αποτελεί το πρώτο μεγάλο «αγκάθι». Σε δειγματοληπτικό έλεγχο που πραγματοποίησε το WDR σε 53 κλινικές του κρατιδίου, διαπιστώθηκε ότι παρόλο που 40 από αυτές διαθέτουν γεννήτριες έκτακτης ανάγκης, τα καύσιμα για τη λειτουργία τους είναι περιορισμένα.
Στις περισσότερες περιπτώσεις, όπως και στην κλινική του Μπόχουμ όπου υπάρχουν πέντε γεννήτριες ντίζελ, τα αποθέματα επαρκούν αυστηρά για 72 ώρες.
Μετά το πέρας αυτού του χρονικού ορίου, τα νοσοκομεία εξαρτώνται από την εξωτερική τροφοδοσία καυσίμων, η οποία σε συνθήκες πολέμου ή καταστροφής δεν είναι διασφαλισμένη.
Εξίσου προβληματική είναι η κατάσταση με τα ιατροφαρμακευτικά αποθέματα. Οι περισσότερες κλινικές δεν διαθέτουν τους απαραίτητους αποθηκευτικούς χώρους για να κρατήσουν στοκ μακράς διαρκείας.
Τα φάρμακα επαρκούν συνήθως για δύο έως έξι εβδομάδες, ενώ τα αποθέματα αίματος εξαντλούνται πολύ νωρίτερα.
Ο καθηγητής Boris Augurzky, ειδικός στα οικονομικά της υγείας, προειδοποιεί ότι σε περιόδους κρίσης οι αλυσίδες εφοδιασμού διακόπτονται άμεσα.
Ο ίδιος προτείνει την επέκταση της αποθήκευσης μέσω ενός κυλιόμενου συστήματος ανανέωσης, ώστε να αποφεύγεται η λήξη των σκευασμάτων, μια λύση που όμως απαιτεί χώρο και οργάνωση που λείπουν.
Ο κίνδυνος της δίψας και η απουσία καταφυγίων
Ένα από τα πιο κρίσιμα και συχνά παραμελημένα ζητήματα είναι η ύδρευση. Ενώ χωρίς ρεύμα η επιβίωση είναι εφικτή για κάποιο διάστημα, χωρίς νερό τα περιθώρια στενεύουν δραματικά.
Η έρευνα έδειξε ότι η πλειονότητα των νοσοκομείων εξαρτάται απόλυτα από τα δημοτικά δίκτυα ύδρευσης. Μόλις το ένα πέμπτο των κλινικών δήλωσε ότι διαθέτει αποθέματα εμφιαλωμένου νερού που θα μπορούσαν να καλύψουν τις ανάγκες για μία εβδομάδα.
Σε περίπτωση καταστροφής του δικτύου, η υγειονομική περίθαλψη θα καταρρεύσει.
Παράλληλα, τα νοσοκομεία είναι εντελώς εκτεθειμένα σε περίπτωση βομβαρδισμών. Τα παλαιά βοηθητικά νοσοκομεία σε καταφύγια, κατάλοιπα του Ψυχρού Πολέμου, έχουν κλείσει οριστικά.
Σήμερα, καμία κλινική δεν διαθέτει υπόγειους χώρους προστασίας. Εξαίρεση αποτελεί ο σχεδιασμός των Δημοτικών Κλινικών της Κολωνίας για ένα νέο κτίριο με υπόγειο γκαράζ δύο επιπέδων που θα μετατρέπεται σε ιατρικό κέντρο έκτακτης ανάγκης, ωστόσο η χρηματοδότηση για τέτοια έργα είναι ανύπαρκτη.
Οικονομικό αδιέξοδο και ανάγκη εκπαίδευσης
Ο Υπουργός Υγείας της Βόρειας Ρηνανίας-Βεστφαλίας, Karl-Josef Laumann, παραδέχτηκε ανοιχτά την αδυναμία του κρατιδίου να χρηματοδοτήσει τέτοιες υποδομές, δηλώνοντας ότι δεν υπάρχουν οι οικονομικοί πόροι.
Ο ίδιος έδειξε προς την κατεύθυνση του ομοσπονδιακού «ειδικού ταμείου» (Sondervermögen), υποστηρίζοντας ότι η πολιτική προστασία είναι ευθύνη της ομοσπονδιακής κυβέρνησης.
Το κρατίδιο έχει δρομολογήσει νομοθετικές αλλαγές και διέθεσε έξι εκατομμύρια ευρώ για ασκήσεις ετοιμότητας, ποσό που όμως φαντάζει σταγόνα στον ωκεανό των αναγκών.
Τέλος, σοβαρό έλλειμμα εντοπίζεται και στην εκπαίδευση του προσωπικού. Η αντιμετώπιση τραυμάτων πολέμου, όπως πυροβολισμοί και εκρήξεις, απαιτεί εξειδικευμένη γνώση που λείπει από την τρέχουσα ρουτίνα.
Αν και γίνονται προσπάθειες, όπως η συνεργασία της κλινικής του Μπόχουμ με την Bundeswehr για την εκπαίδευση χειρουργών σε συνθήκες μάχης, τα κονδύλια για μαζικές μετεκπαιδεύσεις είναι ελάχιστα και το κόστος δεν καλύπτεται από το κράτος, αφήνοντας το ιατρικό προσωπικό ουσιαστικά ανέτοιμο για το χειρότερο σενάριο.
