Ευρωπαϊκή Ένωση – Σε ισχύ τέθηκε από τις 12 Αυγούστου η νέα ευρωπαϊκή οδηγία που επιβάλλει αυστηρά όρια στη χρήση των χημικών ουσιών PFAS στις συσκευασίες τροφίμων. Η αλλαγή αφορά εκατομμύρια καταναλωτές, καθώς προϊόντα καθημερινής χρήσης, όπως τα κουτιά πίτσας και οι χάρτινες σακούλες, θα κατασκευάζονται πλέον με νέα πρότυπα, προκειμένου να προστατευθεί η δημόσια υγεία και το περιβάλλον.
Τα σημαντικότερα με μια ματιά
- Σε ισχύ από τις 12 Αυγούστου τα νέα όρια για τις ουσίες PFAS σε ευρωπαϊκό επίπεδο.
- Το ανώτατο όριο ορίζεται στα 25 δισεκατομμυριοστά του γραμμαρίου ανά μεμονωμένη ουσία.
- Επιτρέπεται η εξάντληση των αποθεμάτων για συσκευασίες που κυκλοφόρησαν πριν τις 12 Αυγούστου.
Η μάστιγα των «παντοτινών χημικών»
Σύμφωνα με τα γερμανικά μέσα ενημέρωσης, οι κατασκευαστές σε ολόκληρη την Ευρώπη καλούνται να προσαρμοστούν στα νέα δεδομένα. Μέχρι σήμερα, πολλές συσκευασίες γρήγορου φαγητού, όπως τα κουτιά μεταφοράς και οι χαρτοσακούλες των αρτοποιείων, διέθεταν μια ειδική προστατευτική επίστρωση. Αυτή η στρώση εξασφάλιζε ότι τα λίπη και τα υγρά δεν θα διαπερνούσαν το χαρτί, διατηρώντας το ανθεκτικό κατά τη μεταφορά.
Η συγκεκριμένη επίστρωση, ωστόσο, αποτελείται κυρίως από τις υπερφθοριωμένες και πολυφθοριωμένες αλκυλιωμένες ουσίες, γνωστές ως ουσίες PFAS. Πρόκειται για ενώσεις που συχνά αποκαλούνται «παντοτινά χημικά», καθώς δεν διασπώνται στο φυσικό περιβάλλον. Η ανθεκτικότητά τους αυτή έχει ως αποτέλεσμα να καταλήγουν στον υδροφόρο ορίζοντα, μολύνοντας το πόσιμο νερό και προκαλώντας σοβαρές επιπτώσεις στους ζωντανούς οργανισμούς.
Τα νέα αυστηρά όρια και οι προδιαγραφές
Με την ενεργοποίηση της νέας νομοθεσίας, η Ευρωπαϊκή Ένωση καθιστά δεσμευτικά πολύ πιο χαμηλά όρια για τη χρήση αυτών των ενώσεων. Ειδικότερα, οι κατασκευαστές συσκευασιών οφείλουν να διασφαλίζουν ότι η συγκέντρωση δεν υπερβαίνει πλέον τα 25 δισεκατομμυριοστά του γραμμαρίου για κάθε μεμονωμένη ουσία. Αντίστοιχα, το όριο ορίζεται στο 250 για το άθροισμα όλων των μετρήσιμων ενώσεων της κατηγορίας.
Παρά την άμεση εφαρμογή των νέων κανόνων από τις 12 Αυγούστου, δεν αναμένεται απότομη εξαφάνιση των παλιών συσκευασιών από την αγορά. Ο κανονισμός προβλέπει μια μεταβατική περίοδο, επιτρέποντας στις επιχειρήσεις εστίασης να χρησιμοποιήσουν τα αποθέματα υλικών που είχαν ήδη τεθεί σε κυκλοφορία πριν από την ημερομηνία έναρξης ισχύος, μειώνοντας το οικονομικό βάρος για τις εταιρείες.
Πρακτικές συνέπειες για τους καταναλωτές
Το προσεχές διάστημα, οι πολίτες θα αρχίσουν να αντιλαμβάνονται την αλλαγή στην καθημερινότητά τους. Καθώς οι νέες συσκευασίες δεν θα διαθέτουν την ισχυρή χημική επίστρωση, είναι πολύ πιθανό τα λίπη ή άλλες υγρές ουσίες να διαρρέουν ευκολότερα μέσα από το χαρτόνι, κάνοντας τη μεταφορά τροφίμων λιγότερο πρακτική.
Παράλληλα, η εξέλιξη αυτή δίνει τέλος σε μια μακροχρόνια συζήτηση σχετικά με τη διαχείριση των απορριμμάτων. Μέχρι πρότινος, υπήρχε διχογνωμία για το αν τα κουτιά πίτσας ανήκουν στους κάδους ανακύκλωσης ή στα σύμμεικτα απορρίμματα, λόγω των υπολειμμάτων τροφών. Με τη σταδιακή κατάργηση των επιστρώσεων PFAS, το τοπίο γύρω από την ανακυκλωσιμότητα των συγκεκριμένων υλικών αναμένεται να ξεκαθαρίσει.
