Ελλάδα – Η εμβάθυνση των ευρωπαϊκών δομών ασφαλείας και η ανανέωση της ελληνογαλλικής στρατηγικής συμφωνίας καθορίζουν την ατζέντα των συζητήσεων κατά την επίσκεψη του Γάλλου προέδρου στην ελληνική πρωτεύουσα.
Οι κρίσιμες γεωπολιτικές προκλήσεις, ο ρόλος της Ευρωπαϊκής Ένωσης σε ένα πολυπολικό περιβάλλον και η θωράκιση της ηπείρου απέναντι σε διεθνείς πιέσεις αποτέλεσαν τους κεντρικούς άξονες της δημόσιας συζήτησης μεταξύ του Έλληνα πρωθυπουργού και του Γάλλου προέδρου, η οποία διεξήχθη στη Ρωμαϊκή Αγορά.
Σύμφωνα με τον επίσημο προγραμματισμό, η παρουσία της γαλλικής αντιπροσωπείας σηματοδοτεί την επέκταση της διμερούς αμυντικής συνθήκης για ακόμη πέντε χρόνια, επιβεβαιώνοντας τη στενή συνεργασία των δύο κρατών σε πολλαπλά επίπεδα.
Οι τοποθετήσεις των δύο ηγετών ανέδειξαν την κοινή στόχευση για τη δημιουργία ενός ισχυρότερου ευρωπαϊκού πυλώνα στον τομέα της άμυνας, εν μέσω ραγδαίων μεταβολών στο παγκόσμιο στερέωμα.
Η τοποθέτηση του πρωθυπουργού εστίασε στην αναγκαιότητα να λάβει η Ευρώπη άμεσα αποφάσεις που θα διασφαλίσουν τη θέση της απέναντι σε παγκόσμιες δυνάμεις, ενισχύοντας ταυτόχρονα τον αμυντικό της προϋπολογισμό με στοχευμένες ενέργειες.
Από την πλευρά της γαλλικής ηγεσίας, υπογραμμίστηκε με έμφαση η ανάγκη να αντιληφθούν τα ευρωπαϊκά κράτη τον άμεσο ανταγωνισμό που υφίστανται τόσο από τις Ηνωμένες Πολιτείες όσο και από την Κίνα και τη Ρωσία.
Ο συντονισμός των δύο χωρών αποκτά ιδιαίτερη βαρύτητα, καθώς αποτελούν βασικούς υποστηρικτές της ευρωπαϊκής στρατηγικής αυτονομίας, μιας πολιτικής που αποσκοπεί στη μείωση των εξαρτήσεων από τρίτα κράτη σε κρίσιμους βιομηχανικούς, ενεργειακούς και εξοπλιστικούς τομείς της οικονομίας.
Η γεωπολιτική σκακιέρα και η προσπάθεια για ευρωπαϊκή αυτονομία
Κατά τη διάρκεια της παρέμβασής του, ο Γάλλος πρόεδρος επισήμανε την ιδιαιτερότητα της τρέχουσας ιστορικής συγκυρίας, σημειώνοντας πως η Ευρώπη βρίσκεται ταυτόχρονα αντιμέτωπη με τις ηγεσίες των Ηνωμένων Πολιτειών, της Ρωσίας και της Κίνας.
Η συγκεκριμένη διαπίστωση συνοδεύτηκε από την προτροπή για άμεση ευρωπαϊκή αφύπνιση, προκειμένου να προστατευτούν τα συμφέροντα της ηπείρου στο εξωτερικό.
Παράλληλα, εξέφρασε την ανησυχία του για τις επιπτώσεις του διεθνούς ανταγωνισμού στην ευρωπαϊκή παραγωγή, αναφέροντας χαρακτηριστικά ότι η βιομηχανική στρατηγική της Κίνας πλήττει σοβαρά την ευρωπαϊκή οικονομία, φέρνοντας ως παράδειγμα την απώλεια σημαντικού αριθμού θέσεων εργασίας σε κράτη όπως η Γερμανία τα τελευταία χρόνια.
Στο ίδιο πλαίσιο, ο Έλληνας πρωθυπουργός χαρακτήρισε τα επόμενα χρόνια ως ζωτικής σημασίας για την ίδια την ύπαρξη της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Τόνισε την επιτακτική ανάγκη κινητοποίησης ευρωπαϊκών πόρων για την επίτευξη των κοινών στόχων, επισημαίνοντας παράλληλα ότι οι αμυντικές επενδύσεις πρέπει να γίνουν πιο έξυπνες και συντονισμένες.
Ιδιαίτερη αναφορά έκανε στην προοπτική ανάπτυξης ενός ευρωπαϊκού μαχητικού αεροσκάφους έκτης γενιάς, καλώντας ταυτόχρονα σε οριστική υπέρβαση των όποιων διαφορών υπάρχουν μεταξύ ευρωπαϊκών κρατών στον άξονα αυτών των σχεδιασμών.
Ο πρωθυπουργός συμπλήρωσε πως το παγκόσμιο σύστημα δεν περιορίζεται στις παραδοσιακές μεγάλες δυνάμεις, αλλά περιλαμβάνει αξιόπιστους εταίρους σε περιοχές όπως η Ινδία και ο Κόλπος, ανοίγοντας τον δρόμο για τη διαμόρφωση νέων ισχυρών συμμαχιών.
Στρατηγικές δεσμεύσεις και η λειτουργία της αμυντικής συνεργασίας
Στο πεδίο της ασφάλειας, το μήνυμα της γαλλικής πλευράς προς την Αθήνα υπήρξε απολύτως ξεκάθαρο, επαναβεβαιώνοντας τη σταθερή στήριξη σε περίπτωση αμφισβήτησης της εθνικής κυριαρχίας.
Υπενθυμίζοντας τη στάση της Γαλλίας κατά τις διπλωματικές εντάσεις του 2021 και την υποστήριξη προς την Κυπριακή Δημοκρατία, η γαλλική ηγεσία διαβεβαίωσε πως θα βρίσκεται επιχειρησιακά δίπλα στην Ελλάδα εάν παραστεί ανάγκη.
Η αμετακίνητη αυτή στάση ερμηνεύεται ως ο θεμέλιος λίθος της συμμαχίας μεταξύ των δύο χωρών. Ο επικεφαλής της ελληνικής κυβέρνησης υπερθεμάτισε σε αυτό το σημείο, υπογραμμίζοντας τη σημασία του άρθρου 42 για την κοινή άμυνα, το οποίο χαρακτήρισε καθοριστικό παράγοντα για την παροχή έμπρακτης στήριξης σε κράτη-μέλη που αντιμετωπίζουν ευθείες απειλές.
Εντός του πλαισίου της Βορειοατλαντικής Συμμαχίας, συζητήθηκε εκτενώς η ανάγκη δημιουργίας ενός διακριτού ευρωπαϊκού πυλώνα, καθώς αναγνωρίστηκε επισήμως ότι το ΝΑΤΟ δέχεται σημαντικές δομικές πιέσεις.
Η ενίσχυση της κοινής επιχειρησιακής δράσης των ευρωπαϊκών δυνάμεων σε περιοχές στρατηγικού ενδιαφέροντος, όπως η Ανατολική Μεσόγειος και η Βαλτική, κρίνεται πλέον επιβεβλημένη.
Αναφορικά με το πολεμικό μέτωπο της Ουκρανίας, διατυπώθηκε η θέση ότι η ευρωπαϊκή υποστήριξη θα συνεχιστεί απρόσκοπτα και με συνέπεια, ανεξαρτήτως των κατευθύνσεων που ενδέχεται να λάβουν οι Ηνωμένες Πολιτείες στο μέλλον, γεγονός που επιβεβαιώνει την επιδίωξη για αυτοτελή ευρωπαϊκή εξωτερική πολιτική.
Οικονομικές προκλήσεις και το πρόγραμμα των συναντήσεων
Η ενεργειακή μετάβαση αποτέλεσε επίσης αντικείμενο της διμερούς συζήτησης, με την ελληνική πλευρά να υποδεικνύει την πυρηνική ενέργεια ως στρατηγικό μονόδρομο για τη σταδιακή και ασφαλή απεξάρτηση από τα ορυκτά καύσιμα και το φυσικό αέριο.
Παράλληλα, εκφράστηκε έντονος προβληματισμός για ζητήματα ψηφιακής ασφάλειας και παραπληροφόρησης, με ιδιαίτερη έμφαση στα τεχνητά παραποιημένα οπτικοακουστικά μέσα που αναμένεται να αποτελέσουν σημαντική ασύμμετρη απειλή στις επερχόμενες εκλογικές διαδικασίες της Ευρώπης.
Οι ηγέτες συμφώνησαν πως η τεχνολογική θωράκιση απαιτεί άμεσα αντανακλαστικά από όλους τους θεσμούς.
Το αυστηρό διπλωματικό πρόγραμμα της επίσκεψης ολοκληρώνεται με μια σειρά κορυφαίων συναντήσεων. Προβλέπεται η παράθεση επίσημου δείπνου στο Προεδρικό Μέγαρο με τη συμμετοχή υπουργών, θεσμικών παραγόντων, εκπροσώπων των ενόπλων δυνάμεων και στελεχών του επιχειρηματικού τομέα.
Το πρωί του Σαββάτου, οι δύο ηγέτες θα μεταβούν στις λιμενικές εγκαταστάσεις του Πειραιά για να επιθεωρήσουν τη φρεγάτα Κίμων, προτού κατευθυνθούν στο Μέγαρο Μαξίμου για την επίσημη υπογραφή των διακρατικών συμφωνιών. Οι κοινές δηλώσεις προς τον Τύπο θα επικυρώσουν τη διεύρυνση της συνεργασίας σε πεδία όπως η καινοτομία.
Το τελικό στάδιο της επίσκεψης περιλαμβάνει την παρουσία τους στο επιχειρηματικό φόρουμ στο Κέντρο Πολιτισμού Ίδρυμα Σταύρος Νιάρχος, αμέσως μετά το οποίο η γαλλική αποστολή θα αναχωρήσει οριστικά.
