Βέλγιο – Λιγότερες επιχειρήσεις κρατούν πλέον κλειστά τα στοιχεία για τις αμοιβές του προσωπικού τους, καθώς πλησιάζει η εφαρμογή των νέων ευρωπαϊκών κανόνων για τη μισθολογική διαφάνεια.
Σύμφωνα με έρευνα της εταιρείας υπηρεσιών ανθρώπινου δυναμικού Acerta, το 41,3% των επιχειρήσεων δηλώνει ότι δεν συζητά με τους εργαζομένους συνολικά μισθολογικά δεδομένα, έναντι 50,4% στις αρχές του 2026.
Η μεταβολή είναι ακόμη πιο αισθητή σε σύγκριση με τις αρχές του 2025, όταν το αντίστοιχο ποσοστό έφθανε το 58,2%. Η τάση καταγράφεται ενόψει της προσαρμογής του Βελγίου στην ευρωπαϊκή οδηγία, με ορίζοντα τις αρχές Ιανουαρίου 2027, αφού η χώρα δεν τήρησε την αρχική θερινή προθεσμία και ζήτησε παράταση. Οι οριστικές λεπτομέρειες της εθνικής εφαρμογής δεν έχουν αποσαφηνιστεί στο διαθέσιμο υλικό.
Τα σημαντικότερα σε μία ματιά
- Το 69,4% των επιχειρήσεων έχει πλέον σαφείς μισθολογικές κλίμακες ή δομές, από 51,5% τον Ιανουάριο.
- Μόνο το 36,8% των εργοδοτών έχει συγκρίνει θέσεις ίδιας εργασίας ή ίσης αξίας.
- Η προβλεπόμενη ενημέρωση αφορά μέσες αποδοχές συγκρίσιμων θέσεων, όχι δημοσιοποίηση του προσωπικού μισθού κάθε συναδέλφου.
Οι εργοδότες προετοιμάζονται, αλλά τα κενά παραμένουν
Η Liesbet Werbrouck, ειδικός στη μισθολογική διαφάνεια της Acerta, εκτιμά ότι οι εργοδότες αντιλαμβάνονται πλέον την ανάγκη να δώσουν προτεραιότητα στο ζήτημα. Όπως εξηγεί, οι αλλαγές δεν γίνονται μόνο λόγω της αναμενόμενης νομοθετικής υποχρέωσης, αλλά και επειδή οι επιχειρήσεις θέλουν να μπορούν να δείχνουν στους εργαζομένους ότι αμείβονται δίκαια.
Μία από τις βασικές κινήσεις είναι η καθιέρωση σαφών μισθολογικών κλιμάκων και δομών αμοιβών. Το ποσοστό των επιχειρήσεων που έχουν προχωρήσει σε τέτοια οργάνωση ανέβηκε από 51,5% τον Ιανουάριο σε 69,4%. Ωστόσο, μόνο το 51,5% είναι σε θέση να παρέχει, πλήρως ή εν μέρει, ενημέρωση για τις διαφορές αμοιβών μεταξύ γυναικών και ανδρών που εκτελούν την ίδια εργασία.
Ακόμη μικρότερη είναι η πρόοδος στη σύγκριση θέσεων εργασίας ίδιας ή ισοδύναμης αξίας, που αποτελεί βάση για μια συνεπή μισθολογική πολιτική. Μόνο το 36,8% των εργοδοτών έχει ολοκληρώσει τη σχετική ανάλυση και ταξινόμηση θέσεων. Η Acerta συνιστά στις επιχειρήσεις να μην περιμένουν να οριστικοποιηθεί η βελγική νομοθεσία, επειδή η προετοιμασία απαιτεί χρόνο.
Τι θα μπορούν να ζητούν οι εργαζόμενοι
Η προβλεπόμενη διαφάνεια δεν σημαίνει ότι θα δημοσιοποιούνται οι ατομικοί μισθοί όλων των εργαζομένων. Η ενημέρωση θα γίνεται σε επίπεδο ομάδων με συγκρίσιμα καθήκοντα, με στοιχεία για τις μέσες αποδοχές και τα κριτήρια που καθορίζουν τη μισθολογική πολιτική. Στην παρουσίαση του πλαισίου αναφέρονται παράγοντες όπως η ηλικία και η προϋπηρεσία, ενώ η ιδιωτικότητα κάθε εργαζομένου παραμένει στοιχείο της διαδικασίας.
Έτσι, οι εργαζόμενοι θα έχουν δικαίωμα να ζητούν πληροφορίες για τον μέσο μισθό συναδέλφων σε αντίστοιχους ρόλους και για τα κριτήρια βάσει των οποίων ο εργοδότης καθορίζει τις αποδοχές. Δεν προβλέπεται, με τον τρόπο που περιγράφεται το μέτρο, πρόσβαση στον ακριβή προσωπικό μισθό συγκεκριμένου συναδέλφου.
Αλλαγές προβλέπονται και για όσους αναζητούν εργασία. Οι αγγελίες θα πρέπει να αναφέρουν τον αρχικό μισθό ή το εύρος αμοιβών, ώστε οι υποψήφιοι να γνωρίζουν από την αρχή το οικονομικό πλαίσιο της θέσης.
Το όριο του 5% και η αποζημίωση για διακρίσεις
Η αντιμετώπιση των διαφορών στις αμοιβές ανδρών και γυναικών αποτελεί κεντρικό στόχο της ευρωπαϊκής παρέμβασης. Σύμφωνα με την περιγραφή των νέων κανόνων, όταν εντοπίζεται μισθολογικό χάσμα, ο εργοδότης πρέπει να μπορεί να αποδείξει ότι εξηγείται από αντικειμενικά, ουδέτερα ως προς το φύλο κριτήρια. Ως πιθανοί παράγοντες αναφέρονται η απόδοση, η σχετική προϋπηρεσία και οι ελλείψεις προσωπικού στην αγορά εργασίας.
Για διαφορά που υπερβαίνει το 5% χωρίς αντικειμενική αιτιολόγηση, το πλαίσιο που παρουσιάζεται προβλέπει υποχρέωση διόρθωσης. Εργαζόμενοι που έχουν υποστεί διακρίσεις μπορούν να διεκδικήσουν πλήρη αποκατάσταση των χαμένων αποδοχών, μαζί με τυχόν χαμένα μπόνους ή οφέλη που σχετίζονται με προαγωγές και εκπαίδευση. Αναφέρονται ακόμη αποζημιώσεις για μη υλική βλάβη, όπως ψυχολογική ή βλάβη στη φήμη, καθώς και δικαστικά έξοδα όταν διαπιστώνεται ευθύνη του εργοδότη.
Η συζήτηση για τη δίκαιη αμοιβή περιλαμβάνει επίσης περιστατικά δυσμενούς μεταχείρισης που αποδίδονται σε χαρακτηριστικά όπως η εμφάνιση, το ντύσιμο ή η προσωπικότητα. Η συγκεκριμένη ευρωπαϊκή πρωτοβουλία, πάντως, παρουσιάζεται με βασικό επίκεντρο την αντιμετώπιση των ανισοτήτων αμοιβών μεταξύ των φύλων.
Οι έρευνες δείχνουν ότι το χάσμα δεν έχει κλείσει
Σε έρευνα της Partena Professional, σχεδόν οι μισές γυναίκες στο Βέλγιο δήλωσαν ότι θεωρούν πως αμείβονται λιγότερο από όσο θα έπρεπε, έναντι 34,3% των ανδρών. Το εύρημα αποτυπώνει την αντίληψη των εργαζομένων για τις αποδοχές τους και δεν αποτελεί από μόνο του μέτρηση μισθολογικής διάκρισης.
Σε ξεχωριστή έρευνα της Randstad, με ανάλυση περισσότερων από 375.000 πακέτων αποδοχών, διαπιστώθηκε ότι μία στις τέσσερις επιχειρήσεις εξακολουθεί να αμείβει διαφορετικά γυναίκες και άνδρες για την ίδια εργασία. Σύμφωνα με την έρευνα, το ποσοστό αυτό αυξήθηκε μέσα σε έναν χρόνο.
Οι νέες υποχρεώσεις αναφοράς διαφοροποιούνται ανάλογα με το μέγεθος της επιχείρησης. Το χρονοδιάγραμμα που παρουσιάζεται προβλέπει ετήσια γνωστοποίηση στοιχείων για εργοδότες με περισσότερους από 250 εργαζομένους, αναφέροντας ως αφετηρία τον Ιούνιο του 2026, και αναφορά ανά τριετία για επιχειρήσεις με 100 έως 250 εργαζομένους. Κάτω από τους 100 εργαζομένους δεν προβλέπεται αντίστοιχη υποχρεωτική αναφορά στο περιγραφόμενο πλαίσιο, αν και επιτρέπεται εθελοντική γνωστοποίηση και τα κράτη μέλη μπορούν να θεσπίσουν αυστηρότερες απαιτήσεις. Η ακριβής εφαρμογή αυτών των χρονοδιαγραμμάτων στο Βέλγιο εξαρτάται από την εθνική ρύθμιση.
Πηγές πληροφοριών: Acerta, Partena Professional, Randstad.