Γερμανία – Μπροστά σε ένα δυσθεώρητο δημοσιονομικό κενό βρίσκεται η ομοσπονδιακή κυβέρνηση, η οποία καλείται να καλύψει ελλείψεις δισεκατομμυρίων ευρώ για την περίοδο από το 2027 έως το 2030. Παρά τη σταδιακή χαλάρωση του φρένου χρέους, η ανάγκη για δραστικές περικοπές οδήγησε τους κυβερνητικούς εταίρους σε πολύμηνες, εντατικές διαπραγματεύσεις πίσω από τις κλειστές πόρτες, καταλήγοντας στον σχεδιασμό ενός εκτεταμένου πακέτου λιτότητας ύψους 20 δισεκατομμυρίων ευρώ. Το συγκεκριμένο σχέδιο, το οποίο αναμένεται να επικυρωθεί από το υπουργικό συμβούλιο την Τετάρτη, φέρνει σαρωτικές αλλαγές στη φορολογία καθημερινών αγαθών, εισάγει νέες περιβαλλοντικές εισφορές και αναδιαμορφώνει πλήρως τον χάρτη της δημόσιας ασφάλισης υγείας, επηρεάζοντας άμεσα τον οικογενειακό προϋπολογισμό εκατομμυρίων πολιτών.
Τα σημαντικότερα με μια ματιά
- Εισαγωγή νέων φόρων σε αλκοόλ, καπνό και ζάχαρη για την ενίσχυση των κρατικών ταμείων.
- Επιβολή εθνικού τέλους στα πλαστικά και αυστηρότερη φορολόγηση στα κρυπτονομίσματα.
- Αύξηση του ορίου μετακίνησης στην ιδιωτική ασφάλιση υγείας στα 81.000 ευρώ.
- Διατήρηση του επιδόματος ασθένειας στο 70% του μεικτού μισθού, αποτρέποντας τη σχεδιαζόμενη μείωση.
- Μείωση της κρατικής επιδότησης προς τα ταμεία υγείας κατά 2 δισεκατομμύρια ευρώ.
Η στρατηγική που παρουσίασε ο Lars Klingbeil εκ μέρους του Ομοσπονδιακού Υπουργείου Οικονομικών (Bundesfinanzministerium), ορίζοντας τις κατευθυντήριες γραμμές για τις επενδύσεις και τις μεταρρυθμίσεις των επόμενων ετών, εστιάζει περισσότερο σε στοχευμένες παρεμβάσεις παρά σε μια ολιστική επίλυση του προβλήματος. Καθώς τα κενά στους προϋπολογισμούς παραμένουν σε διψήφια νούμερα δισεκατομμυρίων, οι κρατικές αρχές προσβλέπουν πλέον στην ευρύτερη οικονομική ανάπτυξη για την εξισορρόπηση των εσόδων. Η τελική μορφή του προϋπολογισμού αποτελεί έναν περίπλοκο γρίφο.
Το σχέδιο των 20 δισεκατομμυρίων: Αυξήσεις σε αλκοόλ και τέλη στα πλαστικά
Στην προσπάθεια εξεύρεσης επιπλέον πόρων, ο κυβερνητικός σχεδιασμός προβλέπει την επιβολή βαρύτερης φορολογίας στον καπνό και το αλκοόλ, κινήσεις που συνοδεύονται από την καθιέρωση μιας ολοκαίνουργιας εισφοράς στη ζάχαρη, τα έσοδα της οποίας θα κατευθυνθούν απευθείας στο σύστημα της υγειονομικής περίθαλψης. Παράλληλα, θεσμοθετείται σε εθνικό επίπεδο η εισφορά για τα πλαστικά, μια υποχρέωση που μέχρι πρότινος η Γερμανία κάλυπτε απευθείας από τον κρατικό προϋπολογισμό προς την Ευρωπαϊκή Ένωση, μετακυλίοντας πλέον το κόστος. Τα μέτρα αυτά λειτουργούν συμπληρωματικά στη γενικότερη στρατηγική μείωσης των κρατικών δαπανών.
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει η απόφαση για τη ριζική αλλαγή του καθεστώτος φορολόγησης των ψηφιακών περιουσιακών στοιχείων, καθώς προωθείται η άρση της αφορολόγητης διακράτησης των κρυπτονομισμάτων για διάστημα άνω του ενός έτους. Στο ίδιο πλαίσιο αυστηρότητας, το Υπουργείο Οικονομικών προκρίνει τη δραστική περικοπή των φορολογικών επιδοτήσεων και τη μείωση των κρατικών επιχορηγήσεων προς τα ταμεία κοινωνικής ασφάλισης, σε μια συντονισμένη προσπάθεια να συγκεντρωθεί το ποσό των 20 δισεκατομμυρίων ευρώ μέχρι τις αρχές του καλοκαιριού. Η οριστική εξειδίκευση των μέτρων αναμένεται τον Ιούλιο.
Ο γρίφος των φοροελαφρύνσεων: Γιατί η κυβέρνηση αναζητά νέους πόρους
Ένα από τα πλέον ακανθώδη ζητήματα των διαπραγματεύσεων αφορά τις υπεσχημένες φορολογικές ελαφρύνσεις για τα χαμηλά και μεσαία εισοδήματα, οι οποίες απουσιάζουν αισθητά από τον τρέχοντα σχεδιασμό του 2027. Η συγκεκριμένη εξέλιξη αποδίδεται στην αυστηρή οδηγία περί “δημοσιονομικής ουδετερότητας”, η οποία επιβάλλει πως οποιαδήποτε ελάφρυνση στα κατώτερα στρώματα θα πρέπει υποχρεωτικά να ισοσταθμιστεί από αντίστοιχες αυξήσεις φόρων για τα υψηλότερα εισοδήματα, ένα σημείο στο οποίο δεν έχει επιτευχθεί ακόμη διακομματική συναίνεση. Οι συζητήσεις παραμένουν ενεργές.
Την ίδια στιγμή, το βάρος των παλαιότερων δανειακών υποχρεώσεων, όπως τα έκτακτα δάνεια της πανδημίας και το ειδικό ταμείο των 100 δισεκατομμυρίων ευρώ για τις ένοπλες δυνάμεις, αναγκάζει το κράτος να προχωρήσει σε επιμήκυνση του χρόνου αποπληρωμής τους. Μολονότι η καθυστέρηση αυτή αποτρέπει μια ετήσια επιβάρυνση 10 δισεκατομμυρίων ευρώ από το 2028 και μετά, συνεπάγεται ταυτόχρονα σημαντικά υψηλότερα κόστη εξυπηρέτησης λόγω των συσσωρευμένων τόκων. Το δημοσιονομικό έλλειμμα υπολογίζεται να ξεπεράσει τα 60 δισεκατομμυρίων ευρώ το 2030.
Οι ανατροπές στην ασφάλιση υγείας: Τι αλλάζει στις εισφορές και τα όρια
Στο μέτωπο της υγείας, οι αρχικές προτάσεις της Nina Warken αναδιαμορφώθηκαν ριζικά μετά από έντονες εσωτερικές πιέσεις, οδηγώντας στη διάσωση του επιδόματος ασθένειας (Krankengeld), το οποίο θα συνεχίσει να καταβάλλεται στο 70% του μεικτού μισθού, ακυρώνοντας τα σχέδια για περικοπή του στο 65%. Επιπρόσθετα, η σχεδιαζόμενη επιβάρυνση για τους μη εργαζόμενους συζύγους στη δημόσια ασφάλιση μετριάστηκε, καθώς ορίστηκε τελικά ένα ποσοστό εισφοράς της τάξης του 2,5%, έναντι του αρχικά προταθέντος 3,5%. Οι παρεμβάσεις αυτές προσφέρουν μια σχετική ανακούφιση στους άμεσα ενδιαφερόμενους.
Ωστόσο, μια κρίσιμη απόφαση που ελήφθη με γνώμονα τη συγκράτηση των εσόδων στα δημόσια ταμεία, αφορά τη σημαντική δυσκολία που εισάγεται πλέον για τη μετάβαση των εργαζομένων στην ιδιωτική ασφάλιση. Το ετήσιο εισοδηματικό όριο υποχρεωτικής ασφάλισης αναπροσαρμόζεται βίαια, καταγράφοντας αύξηση κατά 3.600 ευρώ και αγγίζοντας πλέον τα 81.000 ευρώ. Παράλληλα, αν και το κράτος δεσμεύεται να αυξήσει σταδιακά τη χρηματοδότηση για τους δικαιούχους του επιδόματος πολιτών, η γενική κρατική επιχορήγηση προς το σύστημα υγείας συρρικνώνεται κατά 2 δισεκατομμύρια ευρώ, περιορίζοντας τα διαθέσιμα κεφάλαια στα 12,5 δισεκατομμύρια ευρώ. Οι ασφαλιστικοί φορείς καλούνται να διαχειριστούν σημαντικά μειωμένα αποθεματικά.
