Γερμανία – Μπροστά σε μια κρίσιμη οικονομική καμπή βρίσκεται η ομοσπονδιακή κυβέρνηση, η οποία καλείται να οριστικοποιήσει άμεσα το βασικό πλαίσιο του προϋπολογισμού για το 2027. Υπό την ασφυκτική πίεση των μειωμένων εσόδων και των αυξημένων αμυντικών αναγκών, ο κυβερνητικός συνασπισμός προωθεί ένα εκτεταμένο πακέτο νέων φόρων, βάζοντας στο στόχαστρο προϊόντα καθημερινής κατανάλωσης όπως η ζάχαρη, το αλκοόλ και ο καπνός. Παράλληλα, θεσμοθετείται ειδικό τέλος για τα πλαστικά, σε μια προσπάθεια εξισορρόπησης των δημόσιων οικονομικών. Παρά τις προσπάθειες αύξησης της ρευστότητας, το σχέδιο προβλέπει έναν ιστορικό νέο δανεισμό που αγγίζει τα 200 δισεκατομμύρια ευρώ, πυροδοτώντας μια άνευ προηγουμένου πολιτική θύελλα στο εσωτερικό της χώρας σχετικά με τη βιωσιμότητα του εθνικού χρέους.
Τα σημαντικότερα με μια ματιά
- Νέοι φόροι σε ζάχαρη, αλκοόλ, καπνό και πλαστικά προϊόντα για την ενίσχυση των κρατικών εσόδων.
- Προγραμματισμός νέου δανεισμού ύψους 110 δισεκατομμυρίων ευρώ για τον βασικό προϋπολογισμό.
- Το συνολικό χρέος αγγίζει τα 200 δισεκατομμύρια ευρώ μαζί με τα ειδικά ταμεία υποδομών και άμυνας.
- Υπολογισμός καταβολής τόκων ύψους 79 δισεκατομμυρίων ευρώ μέχρι το έτος 2030.
- Ψήφιση του προσχεδίου τον Ιούλιο και τελική διαβούλευση στο κοινοβούλιο το ερχόμενο φθινόπωρο.
Επέκταση της φορολογίας: Το σχέδιο της κυβέρνησης για ζάχαρη και αλκοόλ
Το προσχέδιο των βασικών οικονομικών μεγεθών, το οποίο κατατέθηκε από τον Υπουργό Οικονομικών Lars Klingbeil, αποτυπώνει τις έντονες δυσκολίες που αντιμετωπίζει ο κυβερνητικός συνασπισμός στην εξεύρεση κοινού εδάφους. Κεντρικός πυλώνας της νέας δημοσιονομικής στρατηγικής αποτελεί η επιβολή πρόσθετων φόρων σε προϊόντα καπνού και αλκοολούχων ποτών, καθώς και η εισαγωγή ενός εθνικού τέλους για τη χρήση πλαστικών υλικών. Η πλέον αμφιλεγόμενη απόφαση, ωστόσο, αφορά την καθιέρωση μιας ειδικής εισφοράς στα ζαχαρούχα ροφήματα, μια κίνηση που προκάλεσε αρχικά ισχυρές εσωτερικές τριβές στο στρατόπεδο της συντηρητικής παράταξης, πριν τελικά επέλθει πολιτικός συμβιβασμός.
Αναλύοντας το σκεπτικό της συμφωνίας, ο επικεφαλής της κοινοβουλευτικής ομάδας Jens Spahn υπεραμύνθηκε του μέτρου, δηλώνοντας χαρακτηριστικά πως η μείωση της ζάχαρης στα αναψυκτικά συνιστά μια ουσιαστική συμβολή στην προστασία της υγείας των παιδιών και των εφήβων. Η υιοθέτηση αυτής της γραμμής επιχειρηματολογίας επέτρεψε την υπερψήφιση της πρότασης, εντάσσοντας το μέτρο σε ένα ευρύτερο πλαίσιο δημόσιας υγείας. Οι καταναλωτές καλούνται πλέον να προετοιμαστούν για σημαντικές ανατιμήσεις στα ράφια των σούπερ μάρκετ τα επόμενα χρόνια, καθώς το επιπλέον κόστος παραγωγής και διάθεσης αναμένεται να μετακυλιστεί απευθείας στην τελική λιανική τιμή των προϊόντων.
Ο εκτροχιασμός του δανεισμού: Τα ειδικά ταμεία και τα 200 δισεκατομμύρια
Παρά τις προσπάθειες για ενίσχυση των κρατικών ταμείων μέσω της έμμεσης φορολογίας, τα προσδοκώμενα έσοδα κρίνονται απολύτως ανεπαρκή για το κλείσιμο της τεράστιας δημοσιονομικής τρύπας. Η ομοσπονδιακή κυβέρνηση προγραμματίζει τη σύναψη νέων δανείων ύψους 110 δισεκατομμυρίων ευρώ μόνο για τον βασικό κορμό του προϋπολογισμού της επόμενης χρονιάς. Ο αριθμός αυτός, ωστόσο, εκτοξεύεται κοντά στα 200 δισεκατομμύρια ευρώ εάν συνυπολογιστούν οι παράλληλοι, ειδικοί χρηματοδοτικοί μηχανισμοί που έχουν δημιουργηθεί για τον άμεσο εξοπλισμό των ενόπλων δυνάμεων και την αναβάθμιση των κρίσιμων εθνικών υποδομών, δημιουργώντας ένα πρωτοφανές βάρος για τις επόμενες γενιές.
Επιχειρώντας να κατευνάσει τις ανησυχίες γύρω από αυτή την τεράστια πιστωτική επέκταση, ο Καγκελάριος Friedrich Merz διευκρίνισε πως οι τρέχουσες αποφάσεις αποτελούν απλώς προκαταρκτικές ρυθμίσεις για τη γενική δομή των οικονομικών, τονίζοντας πως οι αναλυτικές συζητήσεις για την κατανομή των κονδυλίων θα πραγματοποιηθούν σε μεταγενέστερο στάδιο της διαδικασίας. Η προσέγγιση αυτή φανερώνει τη διστακτικότητα της κυβέρνησης να λάβει άμεσα οριστικές και ενδεχομένως οδυνηρές αποφάσεις περικοπών, μεταθέτοντας τη σκληρή διαπραγμάτευση για το καλοκαίρι, όταν τα αρμόδια υπουργεία θα κληθούν να παρουσιάσουν εξειδικευμένα σχέδια εξοικονόμησης εθνικών πόρων.
Αντιδράσεις της αντιπολίτευσης: Προειδοποιήσεις για τα έξοδα της άμυνας
Η προοπτική μιας ραγδαίας διόγκωσης του εθνικού χρέους έχει προκαλέσει την έντονη αντίδραση σύσσωμης της κοινοβουλευτικής αντιπολίτευσης, η οποία κρούει τον κώδωνα του κινδύνου για τη σταθερότητα της οικονομίας. Εκ μέρους του AfD, ο εκπρόσωπος επί δημοσιονομικών θεμάτων Michael Espendiller επισήμανε τον κίνδυνο των υψηλών επιτοκίων, υπογραμμίζοντας πως η αποπληρωμή τόκων ύψους 79 δισεκατομμυρίων ευρώ το 2030 θα στερήσει πολύτιμους πόρους από τις συντάξεις και τα συστήματα κοινωνικής περίθαλψης. Στο ίδιο μήκος κύματος, η Lisa Paus από το κόμμα των Πρασίνων άσκησε δριμεία κριτική στην απουσία στρατηγικών επενδύσεων για την ενεργειακή ανεξαρτησία, καταλογίζοντας αδράνεια απέναντι στην απεξάρτηση από τα ορυκτά καύσιμα.
Ιδιαίτερα αιχμηρή υπήρξε η τοποθέτηση της Ines Schwerdtner, η οποία εκπροσωπώντας την Αριστερά, κατήγγειλε τη μονομερή εστίαση στις αμυντικές δαπάνες. Τα κονδύλια για τον στρατό αναμένεται να ξεπεράσουν τα 100 δισεκατομμύρια ευρώ το 2027, αφήνοντας ακάλυπτες τις ζωτικές ανάγκες των δημοσίων μεταφορών και της χειμαζόμενης βιομηχανίας. Σε αυτό το ρευστό πολιτικό σκηνικό, οι ενδεχόμενες επιπτώσεις από μια παρατεταμένη σύγκρουση στο Ιράν και η πιθανή κάμψη των φορολογικών εσόδων λόγω της κρίσης παραμένουν οι μεγάλοι άγνωστοι Χ στην οικονομική εξίσωση. Τους επόμενους μήνες, τα υπουργεία οφείλουν να ολοκληρώσουν τα σχέδιά τους, ώστε ο τελικός νόμος να κατατεθεί στο Bundestag τον Ιούλιο και να ψηφιστεί το φθινόπωρο.
