Γερμανία – Η αυξανόμενη γραφειοκρατία, οι δυσκολίες στην εκμάθηση της γλώσσας και οι οικογενειακοί λόγοι ωθούν ένα σημαντικό ποσοστό μεταναστών να εγκαταλείψουν τη χώρα. Ενώ η γερμανική οικονομία αναζητά απεγνωσμένα εξειδικευμένο προσωπικό, πολλοί νέοι εργαζόμενοι επιλέγουν να αναζητήσουν ευκαιρίες σε άλλα ευρωπαϊκά κράτη ή να επιστρέψουν στην πατρίδα τους.
Τα σημαντικότερα με μια ματιά
- Περίπου το 60% όσων αποχωρούν επιστρέφουν στις χώρες καταγωγής τους, ενώ το 40% αναζητά νέους προορισμούς.
- Ισπανία, Ελβετία, Ιταλία και Κροατία αποτελούν τις κορυφαίες επιλογές για όσους μεταναστεύουν εκ νέου.
- Το κρατίδιο της Hessen προχωρά στη δημιουργία κεντρικής υπηρεσίας αλλοδαπών για την επιτάχυνση των διαδικασιών.
Τα ευρήματα του IAB για τη φυγή των μεταναστών
Το Ινστιτούτο Έρευνας για την Αγορά Εργασίας και την Απασχόληση (IAB) εξέτασε τα κίνητρα των ατόμων 18 έως 65 ετών που μετανάστευσαν έως τον Απρίλιο του 2025. Όπως εξηγεί η ερευνήτρια Laura Goßner, η επιτυχημένη προσέλκυση εργαζομένων προϋποθέτει την κατανόηση των λόγων αποχώρησής τους. Η μελέτη καταδεικνύει ότι δεν υπάρχει μόνο ένας παράγοντας, αλλά ένας συνδυασμός οικογενειακών λόγων, εμπειριών διακρίσεων και ισχυρών θεσμικών εμποδίων.
Οι άνθρωποι που εγκαταλείπουν τη χώρα είναι συνήθως νεότεροι σε ηλικία, με μικρότερο χρόνο παραμονής και στενούς οικογενειακούς δεσμούς στο εξωτερικό. Η Theresa Koch, ειδική του IAB, επισημαίνει ότι αυτή η ομάδα διαθέτει συχνά άριστη γνώση της αγγλικής, αλλά υστερεί σημαντικά στη γερμανική γλώσσα. Το γεγονός αυτό, σε συνδυασμό με την έλλειψη υποστήριξης, δυσχεραίνει την ένταξή τους στην τοπική κοινωνία και αγορά εργασίας.
Γραφειοκρατικός γολγοθάς και καθυστερήσεις
Οι πολύμηνες αναμονές στις δημόσιες υπηρεσίες αποτελούν μια από τις βασικές αιτίες έντονης δυσαρέσκειας. Οι διαδικασίες για την πολιτογράφηση, την έκδοση αδειών διαμονής, τη χορήγηση βίζας και την αναγνώριση ξένων πτυχίων χαρακτηρίζονται συχνά ως υπερβολικά αργές και αδιαφανείς. Τα υψηλά διοικητικά τέλη και η περιορισμένη βοήθεια από τους εργοδότες ή τα κέντρα απασχόλησης επιβαρύνουν περαιτέρω τη θέση των νεοφερμένων.
Αυτό το δυσκίνητο διοικητικό σύστημα δημιουργεί ανασφάλεια και αποτρέπει τον μακροπρόθεσμο προγραμματισμό ζωής. Όπως σημειώνει η Yuliya Kosyakova, επικεφαλής έρευνας μετανάστευσης, η χώρα βρίσκεται σε άμεσο ανταγωνισμό με άλλα ευρωπαϊκά κράτη για την προσέλκυση ταλέντων. Όσο οι διαδικασίες παραμένουν πολύπλοκες, τόσο μειώνεται η πιθανότητα οι ξένοι εργαζόμενοι να νιώσουν καλοδεχούμενοι και να παραμείνουν μακροπρόθεσμα.
Η γλώσσα και οι επαγγελματικές ανισότητες
Ο γλωσσικός φραγμός παραμένει το μεγαλύτερο εμπόδιο για την ομαλή επαγγελματική ενσωμάτωση. Ο Tilman Frank, διευθύνων σύμβουλος της TalentOrange GmbH και πρόεδρος του Bundesverband internationale Fachkräftegewinnung e.V., υπογραμμίζει ότι η έλλειψη γερμανικών αποκλείει την ουσιαστική επαφή στο εργασιακό περιβάλλον. Χωρίς τη δυνατότητα βασικής επικοινωνίας στους διαδρόμους και τα γραφεία, η απόφαση της αποχώρησης καθίσταται συχνά μονόδρομος.
Ένα επιπρόσθετο πρόβλημα εντοπίζεται στην εσφαλμένη αξιοποίηση των προσόντων των ξένων επαγγελματιών. Πολλοί νοσηλευτές με εκπαίδευση σε νοσοκομεία οξείας περίθαλψης στις χώρες τους, καταλήγουν να εργάζονται στη βασική φροντίδα ηλικιωμένων, χωρίς να έχουν ενημερωθεί εγκαίρως. Για την αντιμετώπιση αυτών των προκλήσεων, η πολιτεία προωθεί νέες λύσεις, όπως το πρόγραμμα Work and Stay σε ομοσπονδιακό επίπεδο, ωστόσο η ψηφιοποίηση των αρχών προχωρά με πολύ αργά βήματα.
