Αθήνα – Ο Γερμανός σύμβουλος και διαμεσολαβητής τέχνης Matthias Arndt επέλεξε την Κυψέλη για να δημιουργήσει έναν ιδιωτικό χώρο εκθέσεων και συναντήσεων, καθιστώντας την Αθήνα ευρωπαϊκή βάση των δραστηριοτήτων του. Ο 58χρονος, με πορεία σε σημαντικές αγορές τέχνης διεθνώς, βλέπει στην ελληνική πρωτεύουσα μια δημιουργική κινητικότητα που του θυμίζει το Βερολίνο της δεκαετίας του 1990.
Η επιλογή του δεν σημαίνει επιστροφή στο παραδοσιακό μοντέλο της εμπορικής γκαλερί. Ο Arndt θέλει έναν χώρο που να συνδυάζει την καθημερινή ζωή με την τέχνη και να αναπτύσσεται μέσα από συνεργασίες με την τοπική καλλιτεχνική κοινότητα.
Από ένα σπίτι στην Κυψέλη σε ευρωπαϊκή βάση
Το νέο εγχείρημα στεγάζεται σε ακίνητο περίπου 250 τετραγωνικών μέτρων στην οδό Ιθάκης, στην Κυψέλη. Ο Arndt αφηγείται ότι το ανακάλυψε όταν μία αρχιτέκτονας τον ξενάγησε στην περιοχή. Αργότερα έμαθε πως στο ίδιο κτίριο είχε ζήσει ο νομπελίστας ποιητής Οδυσσέας Ελύτης, μια σύνδεση που ενίσχυσε την προσωπική σημασία του χώρου για εκείνον.
Το σπίτι έχει ήδη πολιτιστικό παρελθόν, καθώς είχε φιλοξενήσει αναγνώσεις και συναυλίες και διαθέτει μικρή σκηνή. Ο σχεδιασμός προβλέπει εκθέσεις, συζητήσεις με καλλιτέχνες και παρουσιάσεις έργων τόσο από την προσωπική συλλογή του όσο και από προγράμματα φιλοξενίας δημιουργών. Ο ίδιος περιγράφει το εγχείρημα ως σαλόνι τέχνης, όχι ως νέα γκαλερί.
Η εναρκτήρια έκθεση, με τίτλο «Homecoming», οργανώθηκε από την Ελληνίδα επιμελήτρια Polina Kosmadaki του Μουσείου Μπενάκη, με τη συμμετοχή Ελλήνων και διεθνών καλλιτεχνών. Για τον Arndt ήταν σημαντικό ο νέος χώρος να αποκτήσει ταυτότητα μέσα από την Αθήνα και όχι να λειτουργήσει ως εισαγόμενη διεθνής πρωτοβουλία.
Γιατί συγκρίνει τη σημερινή Αθήνα με το Βερολίνο των 90s
Σε συνέντευξή του στη WELT, ο Arndt εξηγεί ότι τον ελκύουν η ενέργεια της πόλης, οι αντιθέσεις της και η θέση της ανάμεσα στην Ευρώπη, την Αφρική και τη Μέση Ανατολή. Δεν υποστηρίζει ότι η Αθήνα αποτελεί ένα νέο Βερολίνο. Αντίθετα, εντοπίζει μια αντίστοιχη διάθεση δημιουργίας σε εντελώς διαφορετικές συνθήκες.
Κατά την εκτίμησή του, η καλλιτεχνική παραγωγή γίνεται αισθητή όχι μόνο στις εικαστικές τέχνες, αλλά και στο ντιζάιν, στη μόδα, στην αρχιτεκτονική και στη γαστρονομία. Θεωρεί ιδιαίτερα σημαντική την ικανότητα αυτοσχεδιασμού των δημιουργών. Αναγνωρίζει πάντως ότι η Αθήνα δεν διαθέτει ακόμη τη συγκέντρωση καλλιτεχνών ή το εκτεταμένο δίκτυο θεσμών που είχε το Βερολίνο τη δεκαετία του 1990.
Η αντίθεση, όπως τη βλέπει, βρίσκεται στον τρόπο με τον οποίο γεννιούνται οι πρωτοβουλίες: στη γερμανική πρωτεύουσα οι δομές υπάρχουν αλλά συχνά δυσκολεύονται να κινηθούν, ενώ στην Αθήνα οι ελλείψεις ωθούν καλλιτέχνες και ιδιώτες να οργανώνονται μόνοι τους. Αναφέρεται στη συμβολή συλλεκτών, ιδρυμάτων και ανεξάρτητων φορέων, με παραδείγματα την πολιτιστική οργάνωση NEON, το Ίδρυμα Ωνάση, την Athens Biennale και την Art Athina.
Διεθνείς διασυνδέσεις χωρίς επιστροφή στην εμπορική γκαλερί
Ο Arndt έχει λειτουργήσει γκαλερί στο Βερολίνο, στη Ζυρίχη, στη Σιγκαπούρη και στη Νέα Υόρκη. Το 2016 ίδρυσε την Arndt Art Agency, εγκαταλείποντας τη διαρκή επέκταση των εκθεσιακών του χώρων. Ζει μεταξύ Αυστραλίας και Ευρώπης, ενώ κοντά στη Μελβούρνη έχει δημιουργήσει με τη σύζυγό του τον ιδιωτικό χώρο τέχνης «Artbarn».
Η παρουσία του στην Ελλάδα δεν περιορίζεται στην πρωτεύουσα. Στη Σάμο βρίσκεται σε εξέλιξη η μετατροπή ενός παλιού ελαιοτριβείου σε χώρο φιλοξενίας καλλιτεχνών. Ο νέος χώρος της Κυψέλης μπορεί να παρουσιάζει και έργα που θα προκύπτουν από αυτή τη δραστηριότητα.
Ο ίδιος αναγνωρίζει ότι η ελληνική αγορά τέχνης παραμένει μικρή και ότι ο αριθμός των συλλεκτών δεν είναι ακόμη μεγάλος. Στόχος του είναι να προσελκύσει διεθνές ενδιαφέρον στην Αθήνα και, σταδιακά, να διευκολύνει την παρουσία Ελλήνων καλλιτεχνών στο εξωτερικό. Το σαλόνι δεν προορίζεται να λειτουργεί ως εμπορική γκαλερί, αν και επιμέρους συνεργασίες με καλλιτέχνες ή πωλήσεις έργων θα μπορούν να έχουν εμπορικό χαρακτήρα.
