Ελβετία – Η ραγδαία αύξηση της θερμοκρασίας αλλάζει τα δεδομένα στην ελβετική κτηνοτροφία, αναγκάζοντας τους παραγωγούς να προσαρμόσουν άμεσα τις συνθήκες διαβίωσης των ζώων.
Τα παραγωγικά ζώα, έχοντας περιορισμένη ικανότητα εφίδρωσης, υφίστανται έντονο στρες ακόμη και σε μέτριες για τον άνθρωπο θερμοκρασίες, με άμεση συνέπεια τη μείωση της παραγωγής γάλακτος και αυγών.
Τα σημαντικότερα με μια ματιά
- Στους 16 βαθμούς Κελσίου ξεκινά το θερμικό στρες για τις αγελάδες.
- Έως 250 λίτρα νερό ημερησίως καταναλώνουν τα βοοειδή στον καύσωνα.
- Στους 20 βαθμούς Κελσίου αντιμετωπίζουν σοβαρό πρόβλημα οι χοίροι.
Ο αντίκτυπος της ζέστης στην παραγωγή γάλακτος
Σύμφωνα με ρεπορτάζ του ελβετικού ραδιοτηλεοπτικού δικτύου SRF, μια γαλακτοπαραγωγός αγελάδα εκλύει περίπου 200 βατώρες θερμότητας σε μια καλοκαιρινή ημέρα, λόγω του έντονου μεταβολισμού της. Για την ανακούφιση των ζώων, οι σύγχρονες μονάδες επιστρατεύουν τεράστιους ανεμιστήρες και συστήματα ψεκασμού νερού, ρίχνοντας αισθητά τη θερμοκρασία στους στάβλους. Παράλληλα, επειδή η πέψη αυξάνει τη θερμοκρασία του σώματος, τα ζώα καταναλώνουν λιγότερη τροφή, μειώνοντας δραματικά και την παραγωγή γάλακτος.
Οι κτηνοτρόφοι αντιμετωπίζουν το πρόβλημα προσφέροντας πιο εύπεπτες τροφές και ενεργειακά συμπληρώματα, ενώ μεταφέρουν τα γεύματα νωρίς το πρωί ή αργά το βράδυ. Επιπλέον, οι απαιτήσεις σε ενυδάτωση εκτοξεύονται. Από τα 150 λίτρα νερό που πίνει μια αγελάδα υπό κανονικές συνθήκες, η ανάγκη της αγγίζει τα 250 λίτρα τις θερμές ημέρες. Όπως μεταδίδει η αγροτική εφημερίδα Schweizer Bauer, προκειμένου να αποβάλουν καλύτερα τη θερμότητα, τα βοοειδή αποφεύγουν να ξαπλώνουν και παραμένουν όρθια, με εντονότερο ρυθμό αναπνοής.
Πώς προσαρμόζονται οι μονάδες για χοίρους και πρόβατα
Οι χοίροι βιώνουν ανάλογες δυσκολίες, καθώς δεν διαθέτουν ιδρωτοποιούς αδένες και στρεσάρονται ήδη όταν ο υδράργυρος ξεπεράσει τους 20 βαθμούς. Για να δροσιστούν, αναζητούν δροσερά πατώματα και εκτείνονται πλήρως, μεγιστοποιώντας την επαφή τους με το έδαφος. Πολλά αγροκτήματα εγκαθιστούν ειδικά ντους και ελεγχόμενα συστήματα κλιματισμού, ενώ διαμορφώνουν το σιτηρέσιο σε μικρότερες, συχνότερες μερίδες με μειωμένη πρωτεΐνη, ώστε να περιοριστεί η θερμότητα που παράγεται κατά την πέψη.
Στα πρόβατα, τα οποία παρουσιάζουν παρόμοιες αντιδράσεις με τις αγελάδες, η μειωμένη πρόσληψη τροφής οδηγεί άμεσα σε πτώση της γαλακτοπαραγωγής. Για τον λόγο αυτό, οι κτηνοτρόφοι τροποποιούν το πρόγραμμα βόσκησης. Κατά τη διάρκεια της ημέρας, τα κοπάδια παραμένουν προστατευμένα στους κλιματιζόμενους στάβλους, ενώ η έξοδος στα λιβάδια επιτρέπεται πλέον μόνο κατά τις δροσερές βραδινές ώρες.
Μειωμένη αυγοπαραγωγή και σύγχρονος αερισμός
Τα πτηνά στερούνται παντελώς της ικανότητας εφίδρωσης και καταφεύγουν στο λαχάνιασμα για να αποβάλουν την περίσσεια θερμότητας. Η μειωμένη κατανάλωση ενέργειας μέσω της τροφής επηρεάζει καθοριστικά το μέγεθος των αυγών, ενώ μεταβάλλει και τον ημερήσιο κύκλο ωοτοκίας, με τις κότες να γεννούν αργότερα μέσα στην ημέρα. Ωστόσο, όπως επισημαίνει το SRF, οι σύγχρονες πτηνοτροφικές εγκαταστάσεις διαθέτουν πλέον τυποποιημένα, αυτοματοποιημένα συστήματα εξαερισμού που διατηρούν ένα σταθερό και ασφαλές κλίμα στο εσωτερικό τους.
Οι μελλοντικές στρατηγικές του πρωτογενούς τομέα
Οι παρατεταμένες περίοδοι ζέστης αναγκάζουν τον αγροτικό τομέα να επανασχεδιάσει το μέλλον του. Μία από τις επικρατέστερες προτάσεις είναι η εναρμόνιση του αναπαραγωγικού κύκλου των ζώων με τις εποχές. Αντί οι γεννήσεις να κατανέμονται ισόποσα όλο τον χρόνο, ο νέος σχεδιασμός προβλέπει να συγκεντρώνονται την άνοιξη, όταν τα λιβάδια παρέχουν άφθονη τροφή, καλύπτοντας τις αυξημένες ενεργειακές ανάγκες της γαλουχίας.
Μακροπρόθεσμα, η ελβετική κτηνοτροφία στρέφεται προς την επιλογή ανθεκτικότερων φυλών. Η έρευνα επικεντρώνεται σε ζώα που αντέχουν περισσότερο στις υψηλές θερμοκρασίες, παρουσιάζουν μικρότερη ευπάθεια σε ασθένειες και απαιτούν λιγότερη τροφή, προετοιμάζοντας τη βιομηχανία για τα νέα κλιματικά δεδομένα των επόμενων δεκαετιών.
