Γερμανία – Κανένα κρουαζιερόπλοιο παγκοσμίως δεν ταξιδεύει σήμερα υπό γερμανική σημαία, επιβεβαιώνοντας μια στρατηγική επιλογή των ναυτιλιακών εταιρειών που βασίζεται στον αυστηρό έλεγχο του κόστους. Οι κολοσσοί του κλάδου προτιμούν νηολόγια σε τρίτες χώρες, προκειμένου να εξασφαλίσουν σημαντικές φορολογικές ελαφρύνσεις και ένα πολύ πιο ελαστικό εργατικό δίκαιο για τα πληρώματά τους, αφήνοντας την εγχώρια ναυτιλιακή καταχώρηση οριστικά στο παρελθόν.
Τα σημαντικότερα με μια ματιά
- Το τελευταίο πλοίο με γερμανική σημαία ήταν το MS Deutschland μέχρι το 2015.
- Επί του παρόντος, 48 χώρες χαρακτηρίζονται επισήμως ως κράτη σημαιών ευκαιρίας.
- Η TUI Cruises επιλέγει το νηολόγιο της Μάλτας, επιτρέποντας νομικά δεσμευτικούς γάμους εν πλω.
Το φαινόμενο των «σημαιών ευκαιρίας» στην κρουαζιέρα
Όσοι επιλέγουν να ταξιδέψουν με ένα πολυτελές επιβατηγό πλοίο, συχνά διαπιστώνουν μόλις κοιτάξουν την πρύμνη ότι η σημαία που κυματίζει δεν ανήκει στη χώρα προέλευσης της εταιρείας, αλλά σε κράτη όπως η Μάλτα, οι Μπαχάμες ή ο Παναμάς. Ακόμη και οι μεγάλες ναυτιλιακές εταιρείες που διατηρούν την έδρα τους σε γερμανικές πόλεις, όπως το Αμβούργο ή το Ροστόκ, έχουν καταχωρήσει τους στόλους τους σε άλλα κράτη. Η πρακτική αυτή, ευρέως γνωστή στη βιομηχανία ως χρήση “σημαιών ευκαιρίας”, αποτελεί τον κανόνα για την παγκόσμια ναυτιλία.
Ο κύριος λόγος πίσω από αυτή την τακτική είναι η δραστική μείωση των λειτουργικών εξόδων. Οι εταιρείες επιτυγχάνουν τεράστιες εξοικονομήσεις στο μισθολογικό κόστος, τους φόρους, τις ασφαλιστικές εισφορές και την προστασία από απολύσεις. Αυτό συμβαίνει διότι το προσωπικό παροχής υπηρεσιών επί του σκάφους δεν υπόκειται στα αυστηρά εργασιακά πρότυπα της Γερμανίας, αλλά αποκλειστικά στις νομοθετικές ρυθμίσεις του κράτους της σημαίας. Όπως εξήγησε στην εφημερίδα Bild ο καθηγητής Klaus Harald Holocher από το Πανεπιστήμιο Εφαρμοσμένων Επιστημών στο Elsfleth, ενώ όλα τα πλοία οφείλουν να τηρούν τους κανονισμούς του Διεθνούς Ναυτιλιακού Οργανισμού, η καθημερινή εργασιακή και φορολογική πραγματικότητα καθορίζεται από τη χώρα νηολόγησης.
Οι στρατηγικές επιλογές των TUI Cruises και AIDA
Η συγκεκριμένη πρακτική υιοθετείται πλήρως από τις δύο μεγαλύτερες εταιρείες κρουαζιέρας της χώρας. Η TUI Cruises, παρά το γεγονός ότι διατηρεί τα κεντρικά της γραφεία στο Αμβούργο, επιλέγει τα πλοία της να επιχειρούν υπό τη σημαία της Μάλτας. Η συγκεκριμένη επιλογή δεν προσφέρει μόνο προφανή φορολογικά και λειτουργικά οφέλη. Σύμφωνα με τον καθηγητή Holocher, η νομοθεσία της μεσογειακής χώρας παρέχει ένα ιδιαίτερο εμπορικό πλεονέκτημα, καθώς επιτρέπει την τέλεση νομικά έγκυρων γάμων κατά τη διάρκεια του ταξιδιού, κάτι που αποτελεί ισχυρό δέλεαρ για πολλούς επιβάτες.
Από την άλλη πλευρά, η AIDA Cruises αποτελεί εμπορικό σήμα του ιταλικού ομίλου Costa με έδρα τη Γένοβα, ο οποίος με τη σειρά του ανήκει στον αμερικανικό κολοσσό της Carnival Corporation. Για τον λόγο αυτό, ολόκληρος ο στόλος της AIDA ταξιδεύει υπό ιταλική σημαία. Αν και η Ιταλία δεν συγκαταλέγεται στις παραδοσιακές “σημαίες ευκαιρίας”, το καθεστώς της παραμένει αισθητά πιο ανταγωνιστικό οικονομικά σε σύγκριση με το αντίστοιχο γερμανικό. Παράλληλα, η εταιρεία Phoenix Reisen προτιμά το νηολόγιο στις Μπαχάμες για τα γνωστά σκάφη της, MS Amadea, MS Artania και MS Amera.
Η διεθνής κυριαρχία του μοντέλου και η απώλεια της MS Deutschland
Η τάση αυτή δεν περιορίζεται στα ευρωπαϊκά δεδομένα αλλά κυριαρχεί σε διεθνές επίπεδο. Οι δύο κορυφαίοι όμιλοι κρουαζιέρας παγκοσμίως, η Royal Caribbean Group και η Carnival Corporation, διατηρούν την εταιρική τους έδρα στις Ηνωμένες Πολιτείες. Ωστόσο, επιλέγουν να νηολογούν τα υπερωκεάνιά τους σε χώρες όπως οι Μπαχάμες και ο Παναμάς, αποφεύγοντας την αυστηρή αμερικανική νομοθεσία. Η απομάκρυνση από τα εθνικά νηολόγια των ισχυρών οικονομικά χωρών αποτελεί πλέον μονόδρομο για τη διατήρηση της ανταγωνιστικότητας σε μια απαιτητική παγκόσμια αγορά.
Η γερμανική σημαία έκανε την τελευταία της εμφάνιση στην παγκόσμια κρουαζιέρα αρκετά χρόνια πριν. Το τελευταίο σκάφος που έφερε περήφανα τα γερμανικά χρώματα ήταν το θρυλικό MS Deutschland, ευρέως γνωστό στο τηλεοπτικό κοινό από τη συμμετοχή του στη δημοφιλή σειρά “Traumschiff”. Το πλοίο παρέμεινε εγγεγραμμένο στο εθνικό νηολόγιο μέχρι το 2015 υπό τη διαχείριση της Peter Deilmann. Ωστόσο, μετά την πτώχευση της εταιρείας και τη μεταβίβαση του πλοίου σε αμερικανικά συμφέροντα, η γερμανική σημαία υποστάλη οριστικά από τη συγκεκριμένη κατηγορία επιβατηγών πλοίων.
