Ολλανδία – Η Ολλανδία αποτελεί τον κορυφαίο παγκόσμιο προορισμό για τα ισραηλινά κεφάλαια, λειτουργώντας ως ενδιάμεσος σταθμός για επενδύσεις δισεκατομμυρίων, στις οποίες περιλαμβάνονται ακόμη και κρατικές βιομηχανίες όπλων.
Σύμφωνα με νέα έρευνα, το ευνοϊκό φορολογικό πλαίσιο της χώρας επιτρέπει σε πολυεθνικές εταιρείες να διακινούν τεράστια ποσά χωρίς ουσιαστική φυσική παρουσία στο ολλανδικό έδαφος, προκαλώντας έντονες πολιτικές αντιδράσεις και εκκλήσεις για την επιβολή οικονομικών κυρώσεων.
Τα σημαντικότερα με μια ματιά
- 44,9 δισεκατομμύρια ευρώ σε ισραηλινές επενδύσεις εντοπίστηκαν στην Ολλανδία το 2024, ποσό τετραπλάσιο από το αντίστοιχο των ΗΠΑ.
- 27,3 δισεκατομμύρια ευρώ επενδυτικού κεφαλαίου διοχετεύθηκαν προς το Ισραήλ μέσω ολλανδικών οντοτήτων κατά το ίδιο έτος.
- Λιγότερο από 1 δισεκατομμύριο ευρώ από τα κεφάλαια που κατευθύνθηκαν στο Ισραήλ προήλθε από πραγματικές ολλανδικές επιχειρήσεις.
Το δίκτυο των εταιρειών-«γραμματοκιβωτίων» και η πολεμική βιομηχανία
Η ανεξάρτητη οργάνωση έρευνας εταιρικών πρακτικών SOMO, που εδρεύει στο Άμστερνταμ, αποκάλυψε ότι η Ολλανδία αποτελεί τον μεγαλύτερο δέκτη ισραηλινού κεφαλαίου στον κόσμο. Η ροή αυτών των χρημάτων διευκολύνεται από τη χρήση εταιρειών συμμετοχών (holding companies), οι οποίες λειτουργούν ως «γραμματοκιβώτια» (letterbox companies) χωρίς υπαλλήλους ή φυσική δραστηριότητα, εκμεταλλευόμενες τις φορολογικές ελαφρύνσεις και την απουσία παρακράτησης φόρου επί των τόκων που εξέρχονται από την ευρωπαϊκή χώρα.
Χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελεί η εταιρεία Ercas BV, η οποία λειτουργεί ως ευρωπαϊκή θυγατρική της ισραηλινής κρατικής βιομηχανίας όπλων Rafael. Αν και η Ercas BV διαθέτει ως επίσημη έδρα τη Χάγη, δεν απασχολεί προσωπικό ούτε διατηρεί αυτόνομες κτιριακές εγκαταστάσεις, όμως μέσω αυτής η Rafael ελέγχει εργοστάσια παραγωγής οπλικών συστημάτων στη Γερμανία, την Ισπανία και το Ηνωμένο Βασίλειο. Η συγκεκριμένη πολεμική βιομηχανία υπάγεται απευθείας στο ισραηλινό Υπουργείο Οικονομικών, του οποίου ο επικεφαλής Bezalel Smotrich τελεί υπό καθεστώς απαγόρευσης εισόδου στην Ολλανδία από τον Ιούλιο του 2025, όταν ανακηρύχθηκε ανεπιθύμητο πρόσωπο (persona non grata).
Οι μεγάλες πολυεθνικές και οι θεσμικές πιέσεις για κυρώσεις
Η έρευνα της SOMO ξεκαθαρίζει ότι τα κεφάλαια αυτά δεν στηρίζουν την ολλανδική οικονομία, καθώς απλώς διέρχονται από τη χώρα για να καταλήξουν σε άλλους προορισμούς με ελάχιστη ή μηδενική φορολόγηση. Εκτός από την πολεμική βιομηχανία, στο ίδιο δίκτυο περιλαμβάνονται κορυφαίες ισραηλινές επιχειρήσεις, όπως η φαρμακευτική Teva και η χημική βιομηχανία ICL, οι οποίες βέβαια διατηρούν πραγματικά περιφερειακά αρχηγεία στο Άμστερνταμ. Παράλληλα, η Elbit, η μεγαλύτερη εισηγμένη αμυντική εταιρεία του Ισραήλ, ελέγχει μέσω ολλανδικών σχημάτων θυγατρικές στην Αυστρία, τη Γερμανία και τη Ρουμανία, ενώ οι εταιρείες κυβερνοασφάλειας Check Point και Palo Alto Networks χρησιμοποιούν αντίστοιχες δομές για τη χρηματοδότηση των δραστηριοτήτων τους.
Ο συντάκτης της έκθεσης Jasper van Teeffelen υπογράμμισε τη μεγάλη ευθύνη της ολλανδικής κυβέρνησης, καλώντας τη να λάβει αυτόνομες οικονομικές κυρώσεις χωρίς να αναμένει μια κοινή απόφαση σε επίπεδο Ευρωπαϊκής Ένωσης. Μεταξύ των προτεινόμενων μέτρων είναι ο τερματισμός της διμερούς φορολογικής συνθήκης του 1973 και η παύση της προώθησης επενδύσεων μέσω της πρεσβείας στο Τελ Αβίβ. Οι πιέσεις αυτές εντείνονται μετά τις αποφάσεις των διεθνών δικαστηρίων, καθώς το Διεθνές Δικαστήριο της Χάγης (ICJ) έκρινε παράνομη την ισραηλινή κατοχή, ενώ εκκρεμεί και το διεθνές ένταλμα σύλληψης κατά του Benjamin Netanyahu για εγκλήματα πολέμου.
