Χάλε – Τρεις άνθρωποι αιωρούνται μέσα στην εκκλησία Ulrichskirche, με τα σώματά τους πιεσμένα ανάμεσα σε διαφανείς πλαστικές μεμβράνες. Η ασυνήθιστη αυτή εικόνα αποτελεί μέρος της περφόρμανς «Shrink 01995», με την οποία άνοιξε το φεστιβάλ επιστήμης και μέσων ενημέρωσης Silbersalz στη γερμανική πόλη. Οι εθελοντές παραμένουν στην εγκατάσταση για 20 λεπτά, περιγράφοντας μια εμπειρία που, παρά την πίεση στο σώμα, μπορεί να γίνει βαθιά διαλογιστική.
Δημιουργός του έργου είναι ο Βέλγος καλλιτέχνης Lawrence Malstaf, ο οποίος ζει και εργάζεται στη Νορβηγία. Η περφόρμανς παρουσιάστηκε για πρώτη φορά το 1995, έτος στο οποίο παραπέμπει ο τίτλος της, ενώ η λέξη «Shrink» συνδέεται με την εικόνα ενός αντικειμένου τυλιγμένου σφιχτά σε πλαστικό.
Πώς αναπνέουν οι άνθρωποι μέσα στις μεμβράνες
Οι συμμετέχοντες τοποθετούνται ανάμεσα σε δύο φύλλα πλαστικού, στερεωμένα σε ξύλινα πλαίσια. Καθώς ο αέρας αφαιρείται, οι μεμβράνες αγκαλιάζουν το σώμα και περιορίζουν τις κινήσεις του. Η αναπνοή εξακολουθεί να είναι δυνατή μέσω σωλήνων: από τον έναν απομακρύνεται αέρας και από τον άλλο εισέρχεται, ενώ οι ίδιοι οι περφόρμερ μπορούν να επηρεάζουν τη ροή.
Για να συμμετάσχουν, εθελοντές από τη Χάλε και την ευρύτερη περιοχή εκπαιδεύονται σε εργαστήρια με τον Malstaf. Ένας από αυτούς είναι ο 25χρονος Dominik, που σπουδάζει πολιτιστική και παιδαγωγική των μέσων στο Merseburg. Η ενασχόλησή του με το θέατρο και την τέχνη της περφόρμανς, σε συνδυασμό με την ελεύθερη κατάδυση με άπνοια, τον οδήγησε να δοκιμάσει το έργο.
Όπως περιγράφει, δεν χρειάζεται ειδική τεχνική αναπνοής. Ωστόσο, η περιορισμένη ροή αέρα και η πίεση στον θώρακα κάνουν την αναπνοή αρκετά ρηχή, αλλά επαρκή για τη διάρκεια της εικοσάλεπτης συμμετοχής του.
Από τον περιορισμό σε μια εμπειρία ηρεμίας
Το Atari, άτομο που σπουδάζει τέχνη και συμμετέχει στην περφόρμανς, παρομοιάζει την αίσθηση με μια πολύ σφιχτή κουβέρτα που καλύπτει το σώμα από όλες τις πλευρές. Οι κινήσεις γίνονται εξαιρετικά αργές, ενώ μια προσωρινή μεταβολή στην αναρρόφηση επιτρέπει την αλλαγή στάσης.
Κατά τη διάρκεια της παρουσίασης, το Atari κουλουριάζεται σε εμβρυϊκή στάση. Η εμπειρία, όπως εξηγεί, βοηθά να απομακρυνθεί η προσοχή από όσα συμβαίνουν γύρω και να στραφεί προς τον εσωτερικό κόσμο. Ο Malstaf επιδιώκει ακριβώς αυτή τη μετάβαση: μέσα από δύο ημέρες εργαστηρίων, οι συμμετέχοντες μαθαίνουν να χαλαρώνουν διαδοχικά τα μέρη του σώματός τους, αντί να αντιδρούν ενστικτωδώς στον περιορισμό.
Η διευθύντρια του Silbersalz, Donata von Perfall, συνδέει το έργο με τα ερωτήματα που θέτει το φεστιβάλ για την ευαλωτότητα του σώματος και την ανθρώπινη εμπειρία. Η επιμελήτρια Irem Couchouron το εντάσσει στη φετινή θεματική «Εγώ, μπορώ να βελτιωθώ;», η οποία εξετάζει μεταξύ άλλων την υγεία, την ιατρική του μέλλοντος και την αυτοβελτίωση. Σε έναν κόσμο γεμάτο πληροφορίες και πρότυπα, η ακινησία της περφόρμανς γίνεται αφορμή για αναζήτηση μιας στιγμής ησυχίας.
Πού και πότε παρουσιάζεται το «Shrink 01995»
Οι παρουσιάσεις πραγματοποιούνται στην Konzerthalle Ulrichskirche, Christian-Wolff-Str. 2, 06108 Halle (Saale). Κάθε εμφάνιση διαρκεί 20 λεπτά και η είσοδος είναι δωρεάν.
- Πέμπτη 29 Οκτωβρίου 2026: 17:00 και 18:00.
- Παρασκευή 30 Οκτωβρίου 2026: 17:00, 18:00, 19:00 και 20:00.
