Γερμανία – Η φροντίδα ηλικιωμένων ή άλλων συγγενών στο σπίτι ενδέχεται να περιορίσει ακόμη περισσότερο τη συμμετοχή εκατοντάδων χιλιάδων ανθρώπων στην αγορά εργασίας. Νέα ανάλυση εκτιμά ότι έως το 2045 η απώλεια εργατοωρών θα αντιστοιχεί σε 229.000 θέσεις πλήρους απασχόλησης, με τις γυναίκες να επωμίζονται το μεγαλύτερο βάρος.
Η εκτίμηση προέρχεται από μελέτη του ιδρύματος Bertelsmann Stiftung και της εταιρείας Prognos AG. Το μέγεθος αυτό αντιπροσωπεύει αύξηση περίπου 25% σε σχέση με το έτος αναφοράς της μελέτης. Βασική αιτία είναι η γήρανση του πληθυσμού, που αυξάνει τον αριθμό των ανθρώπων οι οποίοι χρειάζονται καθημερινή υποστήριξη από την οικογένειά τους.
Το 2023, το 8,7% των ανθρώπων σε ηλικία εργασίας στη Γερμανία φρόντιζε κάποιο μέλος της οικογένειάς του. Οι ερευνητές προβλέπουν ότι έως το 2045 το αντίστοιχο ποσοστό θα ανέλθει στο 13,3%. Η φροντίδα συχνά αναγκάζει τους εργαζομένους να μειώσουν το ωράριό τους ή να διακόψουν την επαγγελματική τους δραστηριότητα.
Οι γυναίκες σηκώνουν το μεγαλύτερο βάρος
Στη Γερμανία περίπου έξι εκατομμύρια άνθρωποι χρειάζονται φροντίδα, ενώ τα τρία τέταρτα εξυπηρετούνται στο σπίτι από συγγενείς. Ήδη οι γυναίκες αποτελούν τα δύο τρίτα όσων αναλαμβάνουν αυτή την ευθύνη και αφιερώνουν κατά μέσο όρο έξι ώρες περισσότερες την εβδομάδα από τους άνδρες.
Αν συνεχιστεί η ίδια κατανομή των οικογενειακών υποχρεώσεων, περίπου 580.000 γυναίκες θα μπορούσαν το 2045 να εργάζονται λιγότερο ή καθόλου λόγω της φροντίδας συγγενών. Σύμφωνα με την ανάλυση, στις γυναίκες θα αναλογούν τα τρία τέταρτα της συνολικής απώλειας εργασιακού χρόνου. Οι 580.000 αφορούν πρόσωπα που επηρεάζονται, ενώ οι 229.000 εκφράζουν το χαμένο εργασιακό δυναμικό σε ισοδύναμες θέσεις πλήρους απασχόλησης.
Η Michaela Hermann, ειδικός σε θέματα αγοράς εργασίας του Bertelsmann Stiftung, προειδοποιεί ότι η αύξηση των αναγκών φροντίδας δεν πρέπει να οδηγήσει σε οπισθοδρόμηση της ισότητας των φύλων. Η μείωση ή η εγκατάλειψη της εργασίας περιορίζει τις επαγγελματικές προοπτικές και στερεί από την οικονομία αναγκαίο εξειδικευμένο προσωπικό.
Ο επίσης ειδικός στην αγορά εργασίας Eric Thode επισημαίνει ότι, εάν δεν βελτιωθούν οι συνθήκες για όσους φροντίζουν συγγενείς, η δημογραφική γήρανση θα αποσύρει όλο και μεγαλύτερο μέρος του διαθέσιμου εργατικού δυναμικού, επιβαρύνοντας τόσο την επαγγελματική εξέλιξη των ίδιων όσο και τις προοπτικές ανάπτυξης.
Τι ζητούν οι ερευνητές από κράτος και εργοδότες
Οι συντάκτες της μελέτης καλούν την πολιτεία και τις επιχειρήσεις να αντιμετωπίσουν τη μη αμειβόμενη οικογενειακή φροντίδα ως ουσιαστικό ζήτημα της αγοράς εργασίας. Προτείνουν οι επόμενες παρεμβάσεις, όπως το οικογενειακό επίδομα φροντίδας που προβλέπεται στην κυβερνητική συμφωνία, να ενθαρρύνουν τη δικαιότερη κατανομή των υποχρεώσεων μεταξύ γυναικών και ανδρών.
Η Hermann τονίζει ακόμη ότι όσοι περιορίζουν την εργασία τους για να στηρίξουν συγγενείς διακινδυνεύουν χαμηλότερο εισόδημα και μικρότερη οικονομική ασφάλεια στη συνταξιοδότηση. Για τον λόγο αυτό οι ερευνητές ζητούν αξιόπιστες συνεννοήσεις με τους εργοδότες, ευέλικτο ωράριο και, όπου είναι εφικτό, δυνατότητα τηλεργασίας.
Παράλληλα, η ομοσπονδιακή κυβέρνηση επιχειρεί να καταστήσει βιώσιμη τη χρηματοδότηση της ασφάλισης φροντίδας ενόψει της γήρανσης του πληθυσμού. Ο κυβερνητικός συνασπισμός Χριστιανοδημοκρατών και Σοσιαλδημοκρατών έχει επιμερίσει τη μεταρρύθμιση και προβλέπει επιτροπή που θα καταθέσει προτάσεις για διαρθρωτικές αλλαγές.
