Γερμανία – Μια φωτογραφία που δημοσιεύτηκε πριν από χρόνια σε ιστοσελίδα ή στα κοινωνικά δίκτυα μπορεί να οδηγήσει σε απαίτηση χιλιάδων ευρώ για παραβίαση πνευματικών δικαιωμάτων. Σε υπόθεση που παρουσίασε ο δικηγόρος Christian Solmecke, το συνολικό ποσό που ζητήθηκε για μία μόνο εικόνα έφτασε τα 2.887,03 ευρώ.
Στο επίκεντρο βρίσκεται η φωτογραφική εταιρεία Blickwinkel, η οποία δηλώνει ότι κατέχει αποκλειστικά δικαιώματα χρήσης για τις εικόνες που διαθέτει. Σύμφωνα με τον Solmecke, δικηγόρο με ειδίκευση στο δίκαιο της πληροφορικής, η δικηγορική εταιρεία Westermann & Scholl από το Αμβούργο αναλαμβάνει τη διεκδίκηση αξιώσεων για φερόμενη χρήση τέτοιων φωτογραφιών χωρίς την κατάλληλη άδεια.
Στο στόχαστρο και οι ξεχασμένες αναρτήσεις
Οι έλεγχοι δεν περιορίζονται στις πρόσφατες δημοσιεύσεις. Φωτογραφίες σε παλιές αναρτήσεις του Facebook και του Instagram, σε άρθρα ιστολογίων ή σε υποσελίδες που έχουν μείνει για χρόνια χωρίς ενημέρωση μπορούν επίσης να εντοπιστούν. Το κρίσιμο ζήτημα είναι αν η συγκεκριμένη χρήση καλυπτόταν από έγκυρη άδεια.
Η απαίτηση των 2.887,03 ευρώ αφορά μία καταγεγραμμένη περίπτωση, όχι κάποιο γενικό ή αυτόματο πρόστιμο για κάθε φωτογραφία. Πρόκειται για αξίωση που χρειάζεται έλεγχο τόσο ως προς τη βάση της όσο και ως προς το ύψος της.
Τι χρειάζεται προσοχή πριν από την υπογραφή
Όποιος λάβει προειδοποιητική επιστολή για παραβίαση πνευματικών δικαιωμάτων, τη λεγόμενη Abmahnung, καλείται να κινηθεί προσεκτικά. Ο Christian Solmecke συμβουλεύει να απομακρύνεται η επίμαχη φωτογραφία. Η διαγραφή, όμως, δεν σημαίνει ότι η υπόθεση έχει κλείσει: μπορεί να εξακολουθεί να υπάρχει αξίωση να μην επαναληφθεί η χρήση.
Ιδιαίτερη προσοχή απαιτεί η συνοδευτική Unterlassungserklärung, δηλαδή η δήλωση με την οποία ο παραλήπτης αναλαμβάνει να μην επαναλάβει τη συγκεκριμένη πράξη. Ένα έτοιμο κείμενο ενδέχεται να περιλαμβάνει αναγνώριση χρηματικών απαιτήσεων ή προκαθορισμένες συμβατικές ποινές. Αν η ίδια εικόνα εμφανιστεί ξανά, ακόμη και σε ξεχασμένο αρχείο της ιστοσελίδας, μπορεί να προκύψουν πρόσθετες χρεώσεις.
Οι προθεσμίες της επιστολής πρέπει να λαμβάνονται σοβαρά υπόψη, χωρίς αυτό να σημαίνει ότι η προδιατυπωμένη δήλωση πρέπει να υπογραφεί χωρίς έλεγχο. Μία δυνατότητα που αναφέρει ο δικηγόρος είναι η τροποποιημένη δήλωση αποχής (modifizierte Unterlassungserklärung), προσαρμοσμένη έπειτα από νομική αξιολόγηση.
Πώς ελέγχεται η χρηματική απαίτηση
Ο υπολογισμός της αποζημίωσης δεν είναι ίδιος σε όλες τις υποθέσεις. Ρόλο μπορούν να παίξουν οι πραγματικές τιμές αδειοδότησης της φωτογραφίας, η διάρκεια δημοσίευσης και η απήχηση της χρήσης. Ξεχωριστά πρέπει να εξετάζονται και τα δικηγορικά έξοδα που περιλαμβάνονται στην απαίτηση.
Σε παλαιότερη υπόθεση για μία απλή φωτογραφία, το Ομοσπονδιακό Ακυρωτικό Δικαστήριο της Γερμανίας (Bundesgerichtshof) είχε επιβεβαιώσει ποσό 100 ευρώ για τη χρήση και άλλα 100 ευρώ για την παράλειψη αναφοράς του δημιουργού. Η απόφαση αυτή, πάντως, δεν μπορεί να εφαρμοστεί αυτόματα σε κάθε διαφορετική περίπτωση.
Για ιδιώτες μπορεί επίσης, υπό συγκεκριμένες νομικές προϋποθέσεις, να ισχύει περιορισμός της αξίας που χρησιμοποιείται ως βάση υπολογισμού των δικηγορικών εξόδων (Gegenstandswert). Γι’ αυτό η αξιολόγηση αφορά τόσο το περιεχόμενο της δήλωσης όσο και κάθε επιμέρους ποσό της επιστολής.
