Ευρωπαϊκή Ένωση – Σε συγκεκριμένα μέτρα και όχι νέες δεσμεύσεις καλούν την ΕΕ άνθρωποι που βιώνουν τη φτώχεια, την ώρα που 92,7 εκατομμύρια κάτοικοι, δηλαδή το 20,9% του πληθυσμού της, βρίσκονται σε κίνδυνο φτώχειας ή κοινωνικού αποκλεισμού.
Με αφορμή τη Διεθνή Ημέρα για την Εξάλειψη της Φτώχειας, στις 17 Οκτωβρίου, ζητούν να έχουν ουσιαστικό λόγο στις αποφάσεις που αφορούν τη ζωή τους.
Τα σημαντικότερα με μια ματιά
- Το 20,9% των κατοίκων της ΕΕ, ή 92,7 εκατομμύρια άνθρωποι, βρίσκεται σε κίνδυνο φτώχειας ή κοινωνικού αποκλεισμού.
- Ο ευρωπαϊκός στόχος προβλέπει μείωση κατά τουλάχιστον 15 εκατομμύρια έως το 2030 και εξάλειψη της φτώχειας έως το 2050.
- Σύμφωνα με την Ευρωπαϊκή Επιτροπή, ο αριθμός των ανθρώπων σε κίνδυνο έχει μειωθεί κατά 3,5 εκατομμύρια από το 2021.
Η απαίτηση να ακουστούν όσοι ζουν με τη φτώχεια
Στη δεύτερη ετήσια Ημέρα Καταπολέμησης της Φτώχειας, που πραγματοποιήθηκε στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο στις 13 Οκτωβρίου, η συζήτηση δεν περιορίστηκε σε εισηγήσεις πολιτικών και οργανώσεων. Άνθρωποι που αντιμετωπίζουν οι ίδιοι οικονομικές δυσκολίες συμμετείχαν σε πάνελ και εργαστήρια, καταθέτοντας τις εμπειρίες τους στους εκπροσώπους των ευρωπαϊκών θεσμών.
Την εκδήλωση συνδιοργάνωσαν το Ευρωπαϊκό Δίκτυο Καταπολέμησης της Φτώχειας (EAPN) και ευρωπαϊκές πολιτικές ομάδες, με στόχο να συζητηθούν οι παρεμβάσεις που απαιτούνται για την επίτευξη των στόχων της ΕΕ. Η ευρωβουλευτής Marie Toussaint, από την ομάδα των Πρασίνων/Ευρωπαϊκής Ελεύθερης Συμμαχίας και συμπρόεδρος της διακομματικής ομάδας για την καταπολέμηση της φτώχειας και του κοινωνικού αποκλεισμού, υποστήριξε ότι οι προσωπικές εμπειρίες πρέπει να επηρεάζουν πραγματικά τις πολιτικές και τις αποφάσεις για τους προϋπολογισμούς.
Στη διαδικασία συμμετείχαν 12 άνθρωποι από διάφορες ευρωπαϊκές χώρες. Ένας από αυτούς, ο Tayyab Choudri από τη Νορβηγία, περιέγραψε τη διαφορά ανάμεσα στη συγκίνηση που προκαλεί μια προσωπική μαρτυρία και στην αλλαγή που ακολουθεί. Όπως είπε μιλώντας στο The Brussels Times, οι ιστορίες των ανθρώπων συχνά ακούγονται χωρίς να αλλάζει τίποτα στην πράξη. Ζήτησε πολιτικές με πραγματικό αποτέλεσμα και θέση στο τραπέζι των αποφάσεων για εκείνους που γνωρίζουν τη φτώχεια από προσωπική εμπειρία.
Οι ευρωπαϊκοί στόχοι και το σχέδιο καταπολέμησης της φτώχειας
Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή παρουσίασε στις 6 Μαΐου το πρώτο της σχέδιο κατά της φτώχειας, με επιδίωξη να περιοριστεί κατά τουλάχιστον 15 εκατομμύρια έως το 2030 ο αριθμός των ανθρώπων που κινδυνεύουν από φτώχεια ή κοινωνικό αποκλεισμό, με σημείο αναφοράς το 2019. Ο μακροπρόθεσμος στόχος που περιγράφεται είναι η εξάλειψη της φτώχειας έως το 2050.
Το σχέδιο επικεντρώνεται στην πρόσβαση σε ποιοτικές θέσεις εργασίας, βασικές υπηρεσίες και εισοδηματική στήριξη. Στο πεδίο των παρεμβάσεων περιλαμβάνονται επίσης ο στεγαστικός αποκλεισμός και η παιδική φτώχεια, δύο διαστάσεις που συνδέονται άμεσα με το αν οι άνθρωποι μπορούν να καλύπτουν τις βασικές ανάγκες τους.
Η απόσταση από τους ευρωπαϊκούς στόχους παραμένει σημαντική, παρά τις καταγεγραμμένες βελτιώσεις. Σύμφωνα με τα πιο πρόσφατα στοιχεία της Επιτροπής που παρατίθενται στο δημοσίευμα, ο αριθμός των ανθρώπων σε κίνδυνο φτώχειας ή κοινωνικού αποκλεισμού έχει μειωθεί κατά 3,5 εκατομμύρια από το 2021. Τα στοιχεία δείχνουν ακόμη ότι το 2025 καταγράφηκαν 600.000 λιγότεροι άνθρωποι σε αυτή την κατάσταση σε σύγκριση με το 2024.
Η χρηματοδότηση στο επίκεντρο των ανησυχιών
Η υλοποίηση των δεσμεύσεων, ωστόσο, εξαρτάται και από τους διαθέσιμους πόρους. Καθώς οι εθνικοί προϋπολογισμοί βρίσκονται υπό πίεση και συνεχίζεται η συζήτηση για το μέγεθος του επόμενου χρηματοδοτικού πακέτου της ΕΕ, οργανώσεις καταπολέμησης της φτώχειας ανησυχούν για το αν οι προτεραιότητες θα συνοδευτούν από επαρκή χρηματοδότηση.
Η Juliana Wahlgren, διευθύντρια του Ευρωπαϊκού Δικτύου Καταπολέμησης της Φτώχειας, εξέφρασε σοβαρό προβληματισμό για τις επιπτώσεις που θα μπορούσε να έχει το επόμενο Πολυετές Δημοσιονομικό Πλαίσιο στα κοινωνικά δικαιώματα και στην αντιμετώπιση της φτώχειας. Τόνισε ότι η ευρωπαϊκή στρατηγική δεν αρκεί να παραμείνει μια επιδίωξη στα χαρτιά, αλλά χρειάζεται τους πόρους για την εφαρμογή της.
Η Marie Toussaint διατύπωσε ανάλογη θέση, υπογραμμίζοντας ότι οι ευρωπαϊκές κυβερνήσεις δεν μπορούν να δηλώνουν πως επιθυμούν την εξάλειψη της φτώχειας χωρίς να προβλέπουν και τον αντίστοιχο προϋπολογισμό. Κατά την ίδια, όσοι βιώνουν τη φτώχεια δεν μπορούν να περιμένουν μέχρι το 2050 για να δουν αποτελέσματα.
Το επόμενο βήμα της συμμετοχής
Το αίτημα για ουσιαστική εκπροσώπηση δεν ολοκληρώνεται με τη συζήτηση στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο. Ο Tayyab Choudri πρόκειται να μιλήσει στις 22 Οκτωβρίου σε συζήτηση υψηλού επιπέδου στο πλαίσιο της ολομέλειας της Ευρωπαϊκής Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής, στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο.
Για τη Marie Toussaint, το κεντρικό ζήτημα δεν είναι να χαρακτηριστεί αισιόδοξος ή απαισιόδοξος ο στόχος του 2050, αλλά να εξασφαλιστούν οι ενέργειες που θα οδηγήσουν σε αυτόν. Για τους συμμετέχοντες που βιώνουν τη φτώχεια, αντίστοιχα, κριτήριο αποτελεί το αν οι αποφάσεις θα μεταφραστούν σε αλλαγές στην καθημερινή ζωή.
