Αυστρία – Αντιμέτωποι με απρόβλεπτες συνέπειες βρίσκονται καταναλωτές και επιχειρήσεις, καθώς ο νέος «φόρος δέματος» (Paketsteuer) που τέθηκε σε ισχύ την 1η Οκτωβρίου αλλάζει ριζικά τις αγοραστικές συνήθειες.
Το μέτρο, που αρχικά σχεδιάστηκε για να επιβαρύνει διεθνείς κολοσσούς του ηλεκτρονικού εμπορίου όπως η Amazon, η Temu και η Zalando, καταλήγει να πλήττει το τοπικό λιανεμπόριο και να μετακυλίεται άμεσα στους πελάτες των μεγάλων πλατφορμών.
Τα σημαντικότερα με μια ματιά
- Νέος φόρος 2,40 ευρώ (με ΦΠΑ) ανά δέμα ή παραγγελία ισχύει από την 1η Οκτωβρίου.
- Αφορά εταιρείες πωλήσεων εξ αποστάσεως με τζίρο άνω των 100 εκατομμυρίων ευρώ στην Αυστρία.
- Η Amazon μεταφέρει το κόστος στους πελάτες, ενώ εταιρείες όπως η Ikea το απορροφούν προς το παρόν.
- Επηρεάζονται άμεσα 4.000 ντόπιοι έμποροι, με χρεώσεις να επιβάλλονται ακόμη και στις επιστροφές προϊόντων.
- Προσφυγές κατά του μέτρου έχουν κατατεθεί στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή και το Συνταγματικό Δικαστήριο.
Πώς ο φόρος γυρίζει μπούμερανγκ για τα τοπικά καταστήματα
Η νέα χρέωση αλλάζει τον τρόπο που ψωνίζουν οι καταναλωτές, δημιουργώντας ένα απρόσμενο πρόβλημα στα φυσικά καταστήματα. Σύμφωνα με τον επικεφαλής του Εμπορικού Συλλόγου (Handelsverband), Rainer Will, οι πελάτες προσπαθούν πλέον να ομαδοποιήσουν τις διαδικτυακές τους αγορές σε μεγάλες, μαζικές παραγγελίες, προκειμένου να αποφύγουν τις πολλαπλές χρεώσεις των 2,40 ευρώ.
Αυτή η τάση στέλνει τις μικρές, αυθόρμητες αγορές –που παραδοσιακά γίνονταν στο κατάστημα της γειτονιάς– κατευθείαν στο διαδίκτυο, μέσα σε ενιαία καλάθια. Αντί να προστατεύσει το τοπικό εμπόριο από τους διαδικτυακούς γίγαντες, το μέτρο φαίνεται να οδηγεί τελικά περισσότερα χρήματα στα ταμεία των μεγάλων πλατφορμών, στερώντας τζίρο από τις εγχώριες επιχειρήσεις.
Ποιοι πληρώνουν τον λογαριασμό και το πρόβλημα των επιστροφών
Η εφαρμογή του φόρου επιφυλάσσει διαφορετικές στρατηγικές από τις μεγάλες εταιρείες, οι οποίες καλούνται να καταβάλουν καθαρό ποσό 2 ευρώ ανά αποστολή. Ενώ η Amazon μετακυλίει απευθείας το κόστος στους πελάτες της, επιχειρήσεις όπως η Ikea και η XXXLutz συνεχίζουν επί του παρόντος να αναλαμβάνουν οι ίδιες τη σχετική επιβάρυνση.
Την ίδια ώρα, σημαντικό πλήγμα δέχονται περίπου 4.000 τοπικοί έμποροι της Αυστρίας που αξιοποιούν πλατφόρμες όπως η Amazon και το eBay για τις πωλήσεις τους, καθώς υπάγονται επίσης στον νέο φόρο. Μία κρυφή παγίδα αποτελεί και η πολιτική των επιστροφών (Retouren): αν ένα δέμα παραδοθεί επιτυχώς και στη συνέχεια επιστραφεί από τον πελάτη, η φορολογική υποχρέωση παραμένει, δημιουργώντας επιπλέον κόστος για προϊόντα που τελικά δεν πωλήθηκαν.
Οι πολιτικές αντιδράσεις και τα νομικά εμπόδια
Η εισαγωγή του φόρου δέματος αποτελεί σημείο πολιτικής τριβής. Το μέτρο, που προωθήθηκε από το Σοσιαλδημοκρατικό Κόμμα (SPÖ), αποσκοπεί στη συγκέντρωση περίπου 280 εκατομμυρίων ευρώ για τη χρηματοδότηση της μείωσης του ΦΠΑ σε επιλεγμένα βασικά τρόφιμα, η οποία τέθηκε σε εφαρμογή την 1η Ιουλίου. Στον αντίποδα, το Λαϊκό Κόμμα (ÖVP) και το Neos ζητούν την απόσυρσή του.
«Στόχος μας είναι να περιορίσουμε την πλημμύρα των επιδοτούμενων φθηνών δεμάτων, προκειμένου να προστατεύσουμε τις εγχώριες επιχειρήσεις. Εκεί βρίσκεται το επίκεντρο της δουλειάς μας, όχι σε νέες επιβαρύνσεις και εμπόδια», δήλωσε ο υπουργός Οικονομίας Wolfgang Hattmannsdorfer, προσθέτοντας ότι αν ο νόμος ακυρωθεί δικαστικά, η κυβέρνηση θα πρέπει να επιστρέψει στον αρχικό της σχεδιασμό κατά των φθηνών πακέτων.
Εμπορικός Σύλλογος και Οικονομικό Επιμελητήριο απορρίπτουν κατηγορηματικά τον εθνικό φόρο, υπενθυμίζοντας ότι η Ευρωπαϊκή Ένωση προβλέπει ήδη πρόσθετες χρεώσεις για αγαθά από τρίτες χώρες (τελωνειακό τέλος 3 ευρώ και έξοδα διαχείρισης 2 ευρώ ανά είδος). Ως εκ τούτου, ο Εμπορικός Σύλλογος κατέθεσε καταγγελία στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή για θέματα εσωτερικής αγοράς, ενώ η πλατφόρμα Zalando έχει ήδη προσφύγει στο Συνταγματικό Δικαστήριο από τον περασμένο Αύγουστο.
Με πληροφορίες από: APA, Handelsverband