Γερμανία – Οι σπουδές εξελίσσονται σε οικονομική δοκιμασία για πολλούς φοιτητές στη Γερμανία, καθώς το ενοίκιο απορροφά κατά μέσο όρο το 54% του εισοδήματός τους. Δύο στους τρεις εργάζονται παράλληλα με τις σπουδές τους, ενώ η σχεδιαζόμενη αλλαγή στις ασφαλιστικές εισφορές των Minijobs προκαλεί επιπλέον ανησυχία για τον μηνιαίο προϋπολογισμό τους.
Τα σημαντικότερα με μια ματιά
- Το μέσο ενοίκιο για ένα δωμάτιο σε συγκατοίκηση ανέρχεται σε 512 ευρώ.
- Οι εργαζόμενοι φοιτητές απασχολούνται κατά μέσο όρο περίπου 12 ώρες την εβδομάδα.
- Το 80% όσων ζουν μόνοι και το 70% όσων συγκατοικούν βρίσκονται κάτω από το στατιστικό όριο φτώχειας, σύμφωνα με έρευνα.
- Εκπρόσωποι των φοιτητών προειδοποιούν για πρόσθετη επιβάρυνση από την προτεινόμενη μεταρρύθμιση των Minijobs.
Το ενοίκιο απορροφά μεγάλο μέρος του εισοδήματος
Ένα δωμάτιο σε κοινόχρηστο φοιτητικό διαμέρισμα, γνωστό στη Γερμανία ως Wohngemeinschaft ή WG, κοστίζει κατά μέσο όρο 512 ευρώ τον μήνα. Σύμφωνα με την Tabea Herbst, εκπρόσωπο της ομοσπονδίας φοιτητικών συλλόγων freier zusammenschluss von student*innenschaften (fzs), η στέγαση καταναλώνει στατιστικά το 54% των χρημάτων που διαθέτουν οι φοιτητές.
Στο Βερολίνο, στη Φρανκφούρτη και στο Μόναχο, το οποίο περιγράφεται ως η ακριβότερη πανεπιστημιούπολη της χώρας, το κόστος δωματίου φτάνει τα 800 ευρώ, σύμφωνα με τον Stefan Grob από το Deutsches Studierendenwerk, τον γερμανικό οργανισμό φοιτητικής μέριμνας. Στα ενοίκια προστίθενται δαπάνες για τρόφιμα, μετακινήσεις και εκπαιδευτικό υλικό.
Οι οικονομικές δυνατότητες δεν είναι ίδιες για όλους. Ο Grob αναφέρει ότι περίπου ένας στους πέντε φοιτητές διαθέτει περισσότερα από 1.300 ευρώ τον μήνα, συχνά με σημαντική οικονομική βοήθεια από την οικογένεια. Στον αντίποδα, περισσότεροι από ένας στους τρεις πρέπει να καλύψουν τις ανάγκες τους με λιγότερα από 800 ευρώ.
Μια πρόσφατη έρευνα, την οποία επικαλούνται οι εκπρόσωποι της φοιτητικής κοινότητας, τοποθετεί κάτω από το στατιστικό όριο φτώχειας το 80% των φοιτητών που ζουν μόνοι και το 70% εκείνων που συγκατοικούν. Πρόκειται για ποσοστά που αφορούν συγκεκριμένες κατηγορίες φοιτητών και δεν πρέπει να εκληφθούν ως ποσοστό για το σύνολο του φοιτητικού πληθυσμού.
Τι φοβούνται οι φοιτητές για τα Minijobs
Περίπου τα δύο τρίτα των φοιτητών εργάζονται παράλληλα με πρόγραμμα σπουδών πλήρους φοίτησης, αφιερώνοντας κατά μέσο όρο 12 ώρες την εβδομάδα στην εργασία τους. Για πολλούς, τα έσοδα από τη μερική απασχόληση συμπληρώνουν το κρατικό βοήθημα BAföG, τη συνεισφορά των γονέων ή άλλες πηγές χρηματοδότησης.
Η σχεδιαζόμενη μεταρρύθμιση του συνταξιοδοτικού συστήματος προκαλεί ανησυχία, καθώς προβλέπει αλλαγές στην υποχρέωση συνταξιοδοτικών εισφορών για τα Minijobs, τη μορφή εργασίας με περιορισμένες μηνιαίες αποδοχές. Η Herbst υπολογίζει ότι, εάν εφαρμοστεί η πρόταση με τον τρόπο που περιγράφει, ένας φοιτητής με Minijob 603 ευρώ θα μπορούσε να χάνει περίπου 120 ευρώ τον μήνα από το ποσό που του απομένει.
Το ποσό αποτελεί υπολογισμό της φοιτητικής εκπροσώπου για μια σχεδιαζόμενη ρύθμιση, όχι ήδη επιβεβαιωμένη περικοπή στις σημερινές αποδοχές. Η ίδια τονίζει ότι τέτοια χρήματα προορίζονται για βασικές δαπάνες, κυρίως ενοίκιο και διατροφή.
Το BAföG και οι αλλαγές που σχεδιάζονται
Η συμμετοχή των φοιτητών στο κρατικό σύστημα εκπαιδευτικής ενίσχυσης BAföG βρίσκεται στο χαμηλότερο επίπεδο από το 2000, σύμφωνα με τα στοιχεία που παρουσιάζονται. Το Deutsches Studierendenwerk εκτιμά ότι έως και το 70% όσων θα είχαν δικαίωμα ενίσχυσης δεν υποβάλλουν αίτηση, μεταξύ άλλων επειδή δυσκολεύονται να κατανοήσουν τη διαδικασία.
Η προβλεπόμενη μεταρρύθμιση του BAföG περιλαμβάνει αύξηση του ποσού που αναγνωρίζεται για τη στέγαση από τα σημερινά 380 ευρώ έως τα 440 ευρώ. Η αλλαγή έχει προγραμματιστεί για το επόμενο θερινό εξάμηνο, ενώ η αύξηση των βασικών ποσών ενίσχυσης μετατίθεται για το 2029. Κατά τον Grob, η πλήρης αναπροσαρμογή στο επίπεδο της βασικής κοινωνικής προστασίας προβλέπεται για το καλοκαίρι εκείνου του έτους, πολύ αργά για πολλούς από τους σημερινούς φοιτητές.
Όταν το ωρολόγιο πρόγραμμα συγκρούεται με τη δουλειά
Η δυσκολία δεν περιορίζεται στον αριθμό των ευρώ. Η Liv, φοιτήτρια παιδαγωγικής κατεύθυνσης στην Καρλσρούη, εργάζεται τέσσερις ώρες την εβδομάδα. Όπως εξηγεί, καταφέρνει οριακά να ανταποκρίνεται επειδή μένει στο οικογενειακό σπίτι και δέχεται οικονομική υποστήριξη από τους γονείς της. Οι απαιτήσεις της προσωπικής μελέτης προστίθενται στις παραδόσεις και στα σεμινάρια του πανεπιστημίου.
Η συμφοιτήτριά της Julia περιγράφει πόσο δύσκολο είναι να συνδυάσει τις διαθέσιμες βάρδιες με τα κενά του προγράμματος μαθημάτων. Επιπλέον, επισημαίνει έξοδα όπως η εξαμηνιαία εισφορά στο πανεπιστήμιο, τα βιβλία, ο ηλεκτρονικός εξοπλισμός και τα εισιτήρια μετακίνησης.
Η φοιτητική ομοσπονδία fzs ζητά να εξαιρεθούν οι φοιτητές με Minijobs από την πρόσθετη επιβάρυνση που φοβάται ότι θα επιφέρει η συνταξιοδοτική μεταρρύθμιση. Προτείνει επίσης ετήσιο αφορολόγητο όριο εισοδήματος στο BAföG και δυνατότητα παραμονής στην οικογενειακή ασφάλιση υγείας έως την ηλικία των 25 ετών παρά τα έσοδα από εργασία. Η Herbst αναφέρει ότι οι συγκεκριμένες προτάσεις δεν είχαν λάβει απάντηση από τους πολιτικούς αρμοδίους.
