Εκπρόσωποι της Ευρωπαϊκής Ένωσης και τεσσάρων χωρών της Mercosur υπέγραψαν τη συμφωνία ελεύθερου εμπορίου μεταξύ των δύο οικονομικών μπλοκ, ολοκληρώνοντας μια διαπραγματευτική διαδικασία που διήρκεσε περισσότερα από 25 χρόνια.
Η τελετή πραγματοποιήθηκε στο κτίριο της Κεντρικής Τράπεζας στην πρωτεύουσα της Παραγουάης, με τη συμμετοχή της προέδρου της Ευρωπαϊκής Επιτροπής Ursula von der Leyen, του προέδρου του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου António Costa, του προέδρου της Αργεντινής, του προέδρου της Παραγουάης Santiago Peña και του προέδρου της Ουρουγουάης Yamandú Orsi.
Με τη συμφωνία δημιουργείται μια εκτεταμένη ζώνη ελεύθερου εμπορίου που καλύπτει περισσότερους από 700 εκατομμύρια πολίτες και αντιπροσωπεύει συνολική οικονομική δραστηριότητα περίπου 22 τρισεκατομμυρίων δολαρίων. Πρόκειται για μία από τις μεγαλύτερες εμπορικές περιοχές παγκοσμίως.
Αύξηση εμπορίου και κατάργηση δασμών
Στόχος της συμφωνίας είναι η σταδιακή άρση δασμών και άλλων εμπορικών φραγμών, με σκοπό την ενίσχυση της ανταλλαγής αγαθών και υπηρεσιών μεταξύ της Ευρωπαϊκής Ένωσης και των χωρών της Mercosur. Σύμφωνα με εκτιμήσεις της Ευρωπαϊκής Ένωσης, οι ετήσιες εξαγωγές προς τις χώρες της Mercosur αναμένεται να αυξηθούν κατά 39%.
Η νέα εμπορική σύμπραξη αποκτά ιδιαίτερη σημασία σε μια περίοδο αυξημένων διεθνών εμπορικών εντάσεων. Λίγο πριν από την υπογραφή της συμφωνίας, ο πρόεδρος των Ηνωμένων Πολιτειών Donald Trump ανακοίνωσε νέους δασμούς σε προϊόντα από τη Γερμανία και άλλες ευρωπαϊκές χώρες, συνδέοντάς τους με τη διαμάχη γύρω από τη Γροιλανδία. Σύμφωνα με τις ανακοινώσεις, οι δασμοί θα ξεκινούσαν από 10% και θα αυξάνονταν σε 25% εάν δεν επιτευχθεί σχετική συμφωνία.
Η Ursula von der Leyen παρουσίασε τη συμφωνία ως αμοιβαία επωφελή, υπογραμμίζοντας ότι η συνεργασία αυτή ενισχύει την οικονομική, διπλωματική και γεωπολιτική θέση και των δύο πλευρών, ενώ στέλνει μήνυμα υπέρ της συνεργασίας και κατά της πόλωσης στο παγκόσμιο εμπόριο.
Αντιδράσεις και ανησυχίες στην Ευρώπη
Παρά τα αναμενόμενα οικονομικά οφέλη, η συμφωνία έχει προκαλέσει αντιδράσεις. Ευρωπαίοι αγρότες εκφράζουν φόβους ότι θα βρεθούν αντιμέτωποι με έντονο ανταγωνισμό από τους ιδιαίτερα ανταγωνιστικούς παραγωγούς της Νότιας Αμερικής, γεγονός που έχει οδηγήσει σε κινητοποιήσεις σε διάφορες χώρες.
Στο τελικό κείμενο ενσωματώθηκαν ειδικές ρήτρες ασφαλείας, οι οποίες προβλέπουν τη δυνατότητα λήψης άμεσων μέτρων σε περίπτωση απότομης αύξησης εισαγωγών ή σημαντικής πτώσης τιμών στην ευρωπαϊκή αγορά.
Παράλληλα, περιβαλλοντικές οργανώσεις εκφράζουν ανησυχίες για ενδεχόμενες επιπτώσεις στο τροπικό δάσος της Νότιας Αμερικής, στη βιοποικιλότητα και στον τρόπο ζωής των αυτόχθονων κοινοτήτων, λόγω της αυξημένης ζήτησης αγροτικών προϊόντων.
Τα επόμενα θεσμικά βήματα
Για να προχωρήσει η διαδικασία, η Ευρωπαϊκή Ένωση διαχώρισε τη συμφωνία σε ένα πολιτικό σύμφωνο εταιρικής σχέσης και σε μια ενδιάμεση εμπορική συμφωνία. Το εμπορικό σκέλος εγκρίθηκε από το Συμβούλιο των κρατών-μελών με πλειοψηφική απόφαση, χωρίς να απαιτείται κύρωση από εθνικά κοινοβούλια.
Πριν τεθεί σε ισχύ, η συμφωνία ελεύθερου εμπορίου θα πρέπει να λάβει την έγκριση του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου. Σύμφωνα με την Ευρωπαϊκή Επιτροπή, δεν υπάρχει πρόθεση για προσωρινή εφαρμογή πριν από αυτή την έγκριση, ενώ το πολιτικό σκέλος της συμφωνίας θα ενεργοποιηθεί μόνο μετά την κύρωση από όλα τα εμπλεκόμενα κράτη.
