Βισμπάντεν – Μια εξαιρετικά θετική δημοσιονομική απόκλιση στα φορολογικά του έσοδα κατέγραψε το κρατίδιο της Έσσης για το οικονομικό έτος 2025, συγκεντρώνοντας στο ταμείο του σχεδόν 1,4 δισεκατομμύρια ευρώ περισσότερα από τους αρχικούς υπολογισμούς. Σύμφωνα με την επίσημη ενημέρωση που παρείχε το υπουργείο Οικονομικών, αυτή η εξέλιξη, σε άμεσο συνδυασμό με πρόσθετες στοχευμένες εξοικονομήσεις πόρων, επέτρεψε στον κρατικό μηχανισμό να περιορίσει δραστικά την ανάγκη για ανάληψη νέου χρέους.
Συγκεκριμένα, αντί για τον προβλεπόμενο δανεισμό ύψους περίπου 1,8 δισεκατομμυρίων ευρώ, το κρατίδιο προχώρησε τελικά στην άντληση μόλις κάτι λιγότερο από ένα δισεκατομμύριο ευρώ κατά το περασμένο έτος. Η βελτίωση του τελικού ισολογισμού κατά σχεδόν δύο δισεκατομμύρια ευρώ σε σχέση με τον αρχικό σχεδιασμό αποτελεί μια αναμφισβήτητα θετική ένδειξη, ωστόσο η συνολική δημοσιονομική εικόνα της περιοχής παραμένει υπό ισχυρή πίεση. Το γενικότερο οικονομικό πλαίσιο δεν αφήνει περιθώρια εφησυχασμού, καθώς οι θεσμικές δεσμεύσεις και οι μακροπρόθεσμες απαιτήσεις παραμένουν σε υψηλά επίπεδα.
Η αυστηρή διαχείριση και οι δηλώσεις του υπουργείου
Ο υπουργός Οικονομικών της Έσσης, Alexander Lorz, αποσαφήνισε πλήρως το τοπίο, επισημαίνοντας με κατηγορηματικό τρόπο ότι τα αυξημένα έσοδα δεν δημιουργούν νέα περιθώρια για πρόσθετες κρατικές δαπάνες ή κοινωνικές παροχές. Αντιθέτως, τα κεφάλαια αυτά λειτουργούν αποκλειστικά ως ένα αναγκαίο εργαλείο για την επιβεβλημένη συγκράτηση του νέου δανεισμού.
Η βασική αιτία αυτής της συντηρητικής προσέγγισης εντοπίζεται στη συνεχιζόμενη οικονομική στενότητα που πλήττει την ευρύτερη αγορά. Η συγκεκριμένη συνθήκη κρατά τις πραγματικές φορολογικές εισπράξεις του κρατιδίου σε επίπεδα αισθητά χαμηλότερα από τις αισιόδοξες προσδοκίες που είχαν διαμορφωθεί κατά τα προηγούμενα έτη. Η αυστηρή περιφρούρηση των δημόσιων ταμείων αποτελεί μονόδρομο, δεδομένου ότι το οικονομικό περιβάλλον δεν ευνοεί ανοίγματα. Η τοποθέτηση του υπουργείου ξεκαθαρίζει ότι κάθε επιπλέον ευρώ που εισέρχεται στα κρατικά ταμεία έχει ήδη συγκεκριμένο προορισμό και δεν μπορεί να διατεθεί ελεύθερα για την ενίσχυση άλλων τομέων της δημόσιας διοίκησης ή την κάλυψη έκτακτων λειτουργικών αναγκών.
Ο μηχανισμός αλληλεγγύης και το φρένο του χρέους
Η διαχείριση των επιπλέον πόρων υπόκειται σε αυστηρούς θεσμικούς κανόνες, αποτρέποντας πλήρως τη χρήση τους για νέες επενδύσεις ή για την κάλυψη των τρεχουσών αναγκών του κρατιδίου. Ο Alexander Lorz υπογράμμισε κατά την τοποθέτησή του ότι η Έσση υποχρεούται να επιστρέψει κατά τη διάρκεια του τρέχοντος έτους σχεδόν τα μισά από τα απροσδόκητα φορολογικά υπερέσοδα στο σύστημα διακρατικής οικονομικής εξισορρόπησης. Το συγκεκριμένο ποσό ανέρχεται σε περίπου 630 εκατομμύρια ευρώ.
Ο συγκεκριμένος μηχανισμός αλληλεγγύης λειτουργεί θεσμικά προς όφελος των οικονομικά ασθενέστερων γερμανικών κρατιδίων, εξασφαλίζοντας τη δημοσιονομική συνοχή σε ομοσπονδιακό επίπεδο. Επιπρόσθετα, η διοχέτευση των πόρων επηρεάζεται άμεσα από το αυστηρό νομικό πλαίσιο. Ένα άλλο σημαντικό τμήμα της καταγεγραμμένης δημοσιονομικής βελτίωσης πρέπει υποχρεωτικά να κατευθυνθεί απευθείας στο ειδικό αποθεματικό για την οικονομία, ακολουθώντας πιστά και απαρέγκλιτα τους κανόνες που επιβάλλει το φρένο του χρέους για τη μακροπρόθεσμη σταθερότητα της χώρας.
Οι κοινοβουλευτικές διεργασίες και ο νέος προϋπολογισμός
Ο καθορισμός του οικονομικού πλαισίου για το προηγούμενο έτος αποτέλεσε αντικείμενο μακράς και σύνθετης πολιτικής διαδικασίας. Ο προϋπολογισμός για το 2025 είχε εγκριθεί από το κοινοβούλιο του κρατιδίου της Έσσης τον Μάρτιο του περασμένου έτους. Λίγους μήνες αργότερα, τον Νοέμβριο, ο κυβερνητικός συνασπισμός που αποτελείται από το κόμμα των Χριστιανοδημοκρατών και το Σοσιαλδημοκρατικό Κόμμα, προχώρησε στην ψήφιση ενός συμπληρωματικού προϋπολογισμού.
Αυτή η αναθεώρηση προέβλεπε, μεταξύ άλλων, την ανάληψη περαιτέρω νέου χρέους ύψους 1,1 δισεκατομμυρίων ευρώ, κίνηση που κατέστη νομικά εφικτή μόνο μετά την προηγούμενη απόφαση της ομοσπονδιακής βουλής να χαλαρώσει τους κανόνες για το φρένο του χρέους στο γερμανικό Σύνταγμα. Στην παρούσα φάση, το κοινοβούλιο του κρατιδίου συζητά τον προϋπολογισμό για το τρέχον έτος. Ο νέος σχεδιασμός προβλέπει επίσης την ανάληψη νέου χρέους ύψους 1,8 εκατομμυρίων ευρώ, με την τελική επικύρωση των μέτρων να έχει προγραμματιστεί για τον προσεχή Μάρτιο.