Ελβετία – Η ραγδαία έλλειψη εξειδικευμένου προσωπικού που ταλανίζει τον ξενοδοχειακό και επισιτιστικό κλάδο της χώρας οδήγησε τις επαγγελματικές ενώσεις Gastrosuisse και Hotelleriesuisse στη διαμόρφωση ενός πρωτοποριακού σχεδίου επαγγελματικής ενσωμάτωσης.
Με βασικό πυλώνα την αξιοποίηση ατόμων που διαθέτουν καθεστώς προστασίας S, η πρόταση επιδιώκει να μετατρέψει χιλιάδες πρόσφυγες σε πολύτιμο ανθρώπινο δυναμικό. Η στρατηγική αυτή, η οποία παρουσιάστηκε πρόσφατα στον Ομοσπονδιακό Σύμβουλο Beat Jans, αναμένεται να ανακουφίσει άμεσα τις επιχειρήσεις αλλά και να θωρακίσει το σύστημα κοινωνικής πρόνοιας ενόψει των κρίσιμων θεσμικών αλλαγών που προβλέπονται για το 2027.
Τα σημαντικότερα με μια ματιά
- Το πειραματικό πρόγραμμα ξεκινά το φθινόπωρο στα καντόνια Basel-Stadt και Luzern.
- Οι συμμετέχοντες θα εργάζονται τέσσερις ημέρες την εβδομάδα και θα παρακολουθούν μαθήματα τη μία.
- Το κράτος θα συγχρηματοδοτεί τους μισθούς κατά το πρώτο εξάμηνο της κατάρτισης.
- Στόχος είναι η αξιοποίηση μιας δεξαμενής περίπου 50.000 ατόμων με καθεστώς προστασίας S.
Το υβριδικό μοντέλο εκπαίδευσης: Πώς κατανέμεται ο χρόνος εργασίας
Η βασική δυσκολία που αντιμετωπίζουν οι πρόσφυγες κατά την προσπάθεια ένταξής τους στην τοπική αγορά εργασίας αφορά πρωτίστως τη γλωσσική επάρκεια και την έλλειψη αναγνωρισμένων πιστοποιήσεων. Για να ξεπεραστεί αυτό το εμπόδιο, ο νέος σχεδιασμός ενοποιεί τα υφιστάμενα εκπαιδευτικά εργαλεία, προσφέροντας ένα εντατικό πρόγραμμα διάρκειας ενός έτους. Μετά από μια αρχική εισαγωγική περίοδο μερικών εβδομάδων, οι εκπαιδευόμενοι θα απασχολούνται πρακτικά στις επιχειρήσεις εστίασης για τέσσερις ημέρες εβδομαδιαίως. Η πέμπτη ημέρα είναι αυστηρά αφιερωμένη στην παρακολούθηση μαθημάτων εκμάθησης της γλώσσας και εξοικείωσης με τη θεωρία του επαγγέλματος.
Η οικονομική διάρθρωση της συμφωνίας προσφέρει ισχυρά κίνητρα τόσο στους εργοδότες όσο και στους συμμετέχοντες. Κατά τους πρώτους έξι μήνες, οι αμοιβές θα καλύπτονται εν μέρει από ομοσπονδιακά κονδύλια που διατίθενται στα καντόνια για δράσεις ενσωμάτωσης. Στο δεύτερο εξάμηνο, η οικονομική υποχρέωση μεταφέρεται εξ ολοκλήρου στην επιχείρηση, η οποία καλείται να καταβάλει τον κατώτατο μισθό που ορίζουν οι συλλογικές συμβάσεις. Με την επιτυχή ολοκλήρωση του προγράμματος, οι εργαζόμενοι θα μπορούν να λαμβάνουν αποδοχές που υπερβαίνουν κατά 300 φράγκα τον προβλεπόμενο κατώτατο μισθό των 3.713 φράγκων, έχοντας πλέον την επιλογή είτε να παραμείνουν στον κλάδο είτε να συνεχίσουν σε μια κλασική επαγγελματική μαθητεία.
Η αποσυμφόρηση της πρόνοιας: Ποιοι πρόσφυγες ωφελούνται από τα νέα μέτρα
Η στόχευση των επαγγελματικών ενώσεων επικεντρώνεται κυρίως σε άτομα που απολαμβάνουν το καθεστώς προστασίας S, το οποίο αφορά στη συντριπτική του πλειονότητα πολίτες από την Ουκρανία. Σύμφωνα με τις εκτιμήσεις που παραχώρησε στον ελβετικό τύπο ο πρόεδρος της Gastrosuisse, η συνολική δεξαμενή υποψηφίων αγγίζει τα 50.000 άτομα σε εθνικό επίπεδο. Πέρα από την κάλυψη των κενών θέσεων στα ξενοδοχεία και τα εστιατόρια, η πρωτοβουλία αποκτά μια ευρύτερη πολιτική διάσταση, αποτελώντας ένα έμμεσο επιχείρημα απέναντι στις ανησυχίες που εκφράζονται μέσω νομοθετικών πρωτοβουλιών για τον υπερπληθυσμό και τη μεταναστευτική πίεση, ζητήματα τα οποία τα σωματεία παρακολουθούν με αυξημένη προσοχή.
Ο χρονισμός της πρότασης θεωρείται εξαιρετικά κρίσιμος για τα ταμεία των καντονίων. Βάσει της ισχύουσας νομοθεσίας, το καθεστώς προστασίας S μετατρέπεται αυτόματα σε άδεια διαμονής κατηγορίας Β μετά την παρέλευση πέντε ετών. Δεδομένου ότι η μαζική εισροή προσφύγων ξεκίνησε το 2022, η εν λόγω μετάβαση αναμένεται να τεθεί σε πλήρη ισχύ στις αρχές του 2027. Η αλλαγή αυτή παρέχει το δικαίωμα για αυξημένη κοινωνική υποστήριξη, γεγονός που προκαλεί έντονο προβληματισμό στις τοπικές αρχές. Αν ο πληθυσμός αυτός δεν έχει ενταχθεί πλήρως στην αγορά εργασίας μέχρι τότε, τα συστήματα κοινωνικής ασφάλισης κινδυνεύουν να δεχθούν δυσβάσταχτη πίεση.
Οι δοκιμαστικές φάσεις σε τοπικό επίπεδο: Η πορεία προς την εθνική εφαρμογή
Για την ομαλή μετάβαση στο νέο καθεστώς, οι εμπνευστές του σχεδίου επέλεξαν τη μέθοδο της σταδιακής εφαρμογής. Τα καντόνια Basel-Stadt και Luzern δήλωσαν ήδη την ετοιμότητά τους να φιλοξενήσουν τις πρώτες δοκιμαστικές εφαρμογές του υβριδικού μοντέλου, με την έναρξη να προγραμματίζεται για το προσεχές φθινόπωρο. Η συλλογή δεδομένων από αυτή την πιλοτική φάση θα επιτρέψει στις οργανώσεις να αξιολογήσουν την αποδοτικότητα του εκπαιδευτικού προγράμματος σε πραγματικές συνθήκες, εντοπίζοντας τυχόν αδυναμίες πριν την ευρύτερη εξάπλωσή του. Η στενή συνεργασία με τις περιφερειακές αρχές κρίνεται καθοριστική για την επιτυχία του εγχειρήματος.
Μετά την επίσημη κατάθεση του υπομνήματος στον Ομοσπονδιακό Σύμβουλο Beat Jans την περασμένη Παρασκευή, οι συζητήσεις μεταφέρονται πλέον σε κεντρικό κυβερνητικό επίπεδο. Οι εκπρόσωποι των φορέων της φιλοξενίας επιδιώκουν τη δημιουργία ενός σταθερού και διαφανούς πλαισίου που θα επιτρέπει την άμεση αναπαραγωγή του συστήματος σε όλη την επικράτεια. Εάν τα αποτελέσματα από τα δύο πρώτα καντόνια αποδειχθούν θετικά, η καθολική υιοθέτηση του προγράμματος θα μπορούσε να αλλάξει ριζικά τον τρόπο με τον οποίο η χώρα διαχειρίζεται ταυτόχρονα το δημογραφικό της έλλειμμα και την επαγγελματική αφομοίωση των ευάλωτων κοινωνικών ομάδων.
