Γερμανία – Νέο μοντέλο υπολογισμού του επιδόματος γονέων Elterngeld προωθεί η γερμανική κυβέρνηση, με κάλυψη του 80% του προηγούμενου καθαρού εισοδήματος για τους πρώτους τέσσερις μήνες λήψης από κάθε γονέα και μείωση στο 50% για τους επόμενους. Το υπουργικό συμβούλιο συμφώνησε σε σχέδιο νόμου που προβλέπεται να εφαρμοστεί τον Νοέμβριο του 2027, εφόσον ολοκληρωθεί η νομοθετική διαδικασία.
Η μεταρρύθμιση περιλαμβάνει αλλαγές στη διάρκεια καταβολής, στα ελάχιστα και ανώτατα ποσά και στη δυνατότητα ταυτόχρονης λήψης από τους δύο γονείς. Το σχέδιο δεν αποτελεί ακόμη ισχύοντα νόμο: επόμενο βήμα είναι η εξέτασή του από την ομοσπονδιακή Βουλή (Bundestag).
Τα σημαντικότερα σε μία ματιά
- Προτείνεται 80% του προηγούμενου καθαρού εισοδήματος για τους πρώτους τέσσερις μήνες ανά γονέα και 50% για κάθε επόμενο μήνα.
- Οι 14 μήνες βασικού Elterngeld παραμένουν, υπό τον όρο ότι καθένας από τους δύο γονείς θα λάβει τουλάχιστον τέσσερις.
- Το ελάχιστο ποσό σχεδιάζεται να αυξηθεί στα 320 ευρώ και το ανώτατο στα 1.900 ευρώ.
- Προβλέπεται να επιτραπεί ξανά χωρίς περιορισμό η ταυτόχρονη λήψη του επιδόματος από τους δύο γονείς.
Πώς αλλάζει ο υπολογισμός του επιδόματος
Στο σημερινό σύστημα του βασικού Elterngeld, η καταβολή αντιστοιχεί κατά κανόνα περίπου στο 65% των προηγούμενων καθαρών αποδοχών για κάθε μήνα. Το προτεινόμενο μοντέλο διαφοροποιεί το ποσοστό ανάλογα με τη διάρκεια που χρησιμοποιεί ο κάθε γονέας: 80% για τους τέσσερις πρώτους μήνες και 50% για τους υπόλοιπους. Στον υπολογισμό του καθαρού εισοδήματος σχεδιάζεται επίσης να συνυπολογίζονται το δώρο Χριστουγέννων και άλλες έκτακτες αποδοχές.
Το κατώτατο μηνιαίο ποσό προτείνεται να αυξηθεί από τα 300 στα 320 ευρώ και το ανώτατο από τα 1.800 στα 1.900 ευρώ. Η μεγαλύτερη παροχή στην αρχή της περιόδου αποσκοπεί, σύμφωνα με την κυβέρνηση, στο να ενθαρρύνει τη συμμετοχή και των δύο γονέων στην ανατροφή του παιδιού.
Παραμένουν οι 14 μήνες αλλά αλλάζει η κατανομή
Η συνολική διάρκεια του βασικού επιδόματος θα παραμείνει στους 14 μήνες, εφόσον και οι δύο γονείς κάνουν χρήση του Elterngeld για τουλάχιστον τέσσερις μήνες ο καθένας. Οι υπόλοιποι έξι μήνες θα μπορούν να μοιραστούν ευέλικτα μεταξύ τους. Οι μονογονεϊκές οικογένειες θα εξακολουθήσουν να μπορούν να λαμβάνουν το επίδομα έως και 14 μήνες.
Το σχέδιο καταργεί και τον υφιστάμενο περιορισμό στην ταυτόχρονη λήψη του βασικού Elterngeld. Σήμερα οι δύο γονείς μπορούν, κατά κανόνα, να το λαμβάνουν ταυτόχρονα μόνο για έναν μήνα μέσα στο πρώτο έτος ζωής του παιδιού. Με την προτεινόμενη ρύθμιση θα μπορούν να συμπίπτουν περισσότεροι μήνες, για παράδειγμα οι πρώτοι τέσσερις.
Σύμφωνα με τα στοιχεία της Ομοσπονδιακής Στατιστικής Υπηρεσίας που παρατίθενται στην παρουσίαση της μεταρρύθμισης, οι γυναίκες σχεδίαζαν μέση διάρκεια λήψης 14,9 μηνών, έναντι 3,8 μηνών για τους άνδρες. Η κυβέρνηση επιδιώκει να περιορίσει αυτή τη διαφορά, ενώ προβλέπει παράταση του πρόσθετου επιδόματος για οικογένειες με άλλα παιδιά στο νοικοκυριό, του λεγόμενου Geschwisterbonus. Προωθείται επίσης απλούστευση των διοικητικών διαδικασιών, ώστε οι πληρωμές να πραγματοποιούνται ταχύτερα.
Γιατί προκαλεί αντιδράσεις η μείωση στο 50%
Η υπουργός Κοινωνικών Υποθέσεων του Schleswig-Holstein, Aminata Touré, από τους Πράσινους, επικρίνει την προτεινόμενη κλιμάκωση. Υποστηρίζει ότι η υποχώρηση του ποσοστού στο 50%, μετά τους πρώτους τέσσερις μήνες κάθε γονέα, μπορεί να προκαλέσει μεγάλη οικονομική επιβάρυνση για τις οικογένειες που χρειάζονται το επίδομα για μεγαλύτερο διάστημα.
Η ίδια αμφισβητεί ότι οι προβλεπόμενες αυξήσεις στα κατώτατα και ανώτατα ποσά συνιστούν ουσιαστική βελτίωση, επισημαίνοντας ότι δεν καλύπτουν ούτε τον πληθωρισμό από την εισαγωγή του Elterngeld. Πρόκειται για κριτική επί του σχεδίου και όχι για αποτέλεσμα εφαρμοσμένης μεταρρύθμισης.
Αλλαγές και στην προστασία της μητρότητας
Το κυβερνητικό σχέδιο περιλαμβάνει και παρεμβάσεις στο πλαίσιο προστασίας εγκύων και θηλαζουσών εργαζομένων. Προβλέπει περιορισμό των γενικών απαγορεύσεων απασχόλησης που δεν δικαιολογούνται από λόγους υγείας, με το σκεπτικό ότι ο αδικαιολόγητος αποκλεισμός από την εργασία μπορεί να έχει δυσμενείς συνέπειες για την επαγγελματική συμμετοχή των γυναικών.
Ειδικότερα, προτείνεται να καταστεί ευκολότερη η νυχτερινή εργασία για εγκύους και θηλάζουσες, ενώ η ειδική προστασία για τις θηλάζουσες σχεδιάζεται να περιοριστεί στους 12 μήνες. Και αυτές οι αλλαγές παραμένουν προτάσεις του νομοσχεδίου, το οποίο πρέπει να εξεταστεί από την Bundestag πριν τεθεί σε ισχύ.
Πηγές πληροφοριών: Ομοσπονδιακή κυβέρνηση της Γερμανίας, Ομοσπονδιακή Στατιστική Υπηρεσία.
