Γερμανία – Σε τροχιά σημαντικών αναδιαρθρώσεων εισέρχεται το σύστημα κοινωνικής ασφάλισης, καθώς σχεδιάζεται μια μεταρρύθμιση που προβλέπει την πρόσθετη οικονομική επιβάρυνση των εργαζομένων που δεν έχουν τέκνα.
Η κυβερνητική συμμαχία των CDU/CSU και SPD αναζητά άμεσες λύσεις για την εξοικονόμηση πόρων στο βραχυπρόθεσμο διάστημα, γεγονός που οδηγεί σε περικοπές διαφόρων κοινωνικών παροχών, συμπεριλαμβανομένης της υγειονομικής περίθαλψης, του επιδόματος γονικής άδειας και των συντάξεων. Η συγκεκριμένη πρόταση, την οποία επεξεργάζεται η υφυπουργός υγείας Nina Warken, στοχεύει στην κάλυψη των διογκούμενων ελλειμμάτων που προκαλεί η δημογραφική γήρανση του πληθυσμού. Η κίνηση αυτή αναμένεται να επηρεάσει άμεσα τις μηνιαίες κρατήσεις εκατομμυρίων πολιτών, προκαλώντας ήδη συζητήσεις στο πολιτικό και κοινωνικό προσκήνιο της χώρας.
Τα σημαντικότερα με μια ματιά
- Η πρόταση προβλέπει αύξηση της πρόσθετης εισφοράς για άτεκνους εργαζόμενους άνω των 23 ετών από το 0,6% στο 0,7%.
- Το συνολικό ποσοστό της κράτησης για τη συγκεκριμένη κατηγορία ασφαλισμένων θα διαμορφωθεί στο 4,3% του ετήσιου εισοδήματος.
- Το σύστημα ασφάλισης μακροχρόνιας φροντίδας αντιμετωπίζει προβλεπόμενο έλλειμμα ύψους 22 εκατομμυρίων ευρώ για την επόμενη διετία.
Η νέα κλίμακα κρατήσεων και η διαφοροποίηση βάσει της οικογενειακής κατάστασης
Η πρόταση που κατέθεσε η Nina Warken προβλέπει τη στοχευμένη αύξηση της συμπληρωματικής επιβάρυνσης που επιβάλλεται σήμερα στους εργαζόμενους χωρίς παιδιά. Στο γερμανικό ασφαλιστικό σύστημα, η συμμετοχή στην ασφάλιση μακροχρόνιας φροντίδας (Pflegeversicherung) αποτελεί υποχρεωτική κράτηση για κάθε απασχολούμενο, διασφαλίζοντας την παροχή υπηρεσιών σε περιπτώσεις ασθένειας, ατυχήματος ή γήρατος. Ενώ η βασική εισφορά παραμένει σταθερή στο 3,6%, οι πολίτες άνω των 23 ετών που δεν έχουν αποκτήσει απογόνους καταβάλλουν σήμερα μια επιπλέον προσαύξηση ύψους 0,6%. Με βάση το νέο κυβερνητικό σχέδιο, η συγκεκριμένη προσαύξηση πρόκειται να αυξηθεί στο 0,7%, ανεβάζοντας το συνολικό ποσοστό της μηνιαίας κράτησης για τη συγκεκριμένη ομάδα στο 4,3%.
Στον αντίποδα, οι εργαζόμενοι που έχουν δημιουργήσει οικογένεια θα διατηρήσουν τα υφιστάμενα, ευνοϊκότερα ποσοστά, τα οποία μειώνονται κλιμακωτά ανάλογα με τον αριθμό των τέκνων. Πιο συγκεκριμένα, η εισφορά παραμένει στο 3,6% για όσους έχουν ένα παιδί, υποχωρεί στο 3,35% για τους γονείς δύο παιδιών και περιορίζεται στο 3,1% για όσους έχουν τρία ή περισσότερα παιδιά. Η προοδευτική αυτή αρχή εδράζεται σε ιστορική απόφαση που εξέδωσε το Ομοσπονδιακό Συνταγματικό Δικαστήριο (Bundesverfassungsgericht) το έτος 2001, αναγνωρίζοντας ότι οι γονείς δικαιούνται χαμηλότερα ασφάλιστρα επειδή ανατρέφουν τη μελλοντική γενιά των φορολογουμένων που θα στηρίξουν το σύστημα.
Το δημογραφικό αδιέξοδο και τα ελλείμματα στα ασφαλιστικά ταμεία
Πίσω από τις κλειστές πόρτες του υπουργείου, οι προβολές των οικονομικών στοιχείων αποκαλύπτουν μια δύσκολη πραγματικότητα για τη βιωσιμότητα των ταμείων. Οι εκτιμήσεις που επεξεργάστηκε η Nina Warken δείχνουν ότι το σύστημα ασφάλισης μακροχρόνιας φροντίδας θα καταγράψει έλλειμμα ύψους 22 εκατομμυρίων ευρώ μέσα στην επόμενη διετία, εάν δεν υπάρξουν παρεμβάσεις. Η εξέλιξη αυτή συνδέεται άρρηκτα με το γεγονός ότι το ποσοστό γεννήσεων στη χώρα βρίσκεται στο χαμηλότερο επίπεδο από την εποχή του Δευτέρου Παγκοσμίου Πολέμου, την ίδια στιγμή που το προσδόκιμο ζωής των ηλικιωμένων αυξάνεται συνεχώς.
Η δημογραφική αυτή ανατροπή κλονίζει τη θεμελιώδη ισορροπία του κοινωνικού κράτους, το οποίο βασίζεται στις εισφορές του οικονομικά ενεργού πληθυσμού για τη χρηματοδότηση των συντάξεων και της υγειονομικής περίθαλψης. Προκειμένου να αναχαιτιστεί η οικονομική πίεση, η υπουργός εξετάζει επιπλέον τη μείωση των κρατικών επιδοτήσεων που προορίζονται για την κάλυψη του κόστους διαμονής σε οίκους ευγηρίας. Παράλληλα, στο τραπέζι των διαβουλεύσεων βρίσκεται η καθιέρωση αυστηρότερων κριτηρίων για τη λήψη των παροχών, καθώς και η ενδεχόμενη αύξηση των ασφαλίστρων για τους πολίτες με πολύ υψηλά εισοδήματα.
Η κοινωνική δυσαρέσκεια και τα επόμενα νομοθετικά βήματα
Η κατεύθυνση των κυβερνητικών επιλογών έρχεται αντιμέτωπη με τη λαϊκή βούληση, όπως αυτή αποτυπώνεται στα πρόσφατα δεδομένα της κοινής γνώμης. Σύμφωνα με πανεθνική δημοσκόπηση του δημόσιου ραδιοτηλεοπτικού δικτύου ARD που δημοσιοποιήθηκε τον Μάιο, το 52% των ερωτηθέντων τάσσεται κατά των περικοπών στις κοινωνικές παροχές, συμπεριλαμβανομένων των επιδομάτων ανεργίας, της ασφάλισης υγείας και της περίθαλψης. Τα ευρήματα της ίδιας έρευνας καταδεικνύουν ευρύτερες τάσεις, με το 64% των πολιτών να στηρίζει την επαναφορά του φόρου μεγάλης περιουσίας και το 81% να θεωρεί ότι ο πλούτος είναι άδικα κατανεμημένος στην ομοσπονδιακή δημοκρατία.
Η κίνηση αυτή για την αύξηση της εισφοράς των άτεκνων εργαζομένων από το 0,6% στο 0,7% δεν έχει λάβει ακόμη την τελική της μορφή. Περισσότερες λεπτομέρειες γύρω από το τεχνικό σκέλος της μεταρρύθμισης αναμένεται να αποσαφηνιστούν τις επόμενες εβδομάδες, καθώς η οριστική πρόταση νόμου θα πρέπει να τεθεί προς έγκριση και ψήφιση από τα μέλη του ομοσπονδιακού κοινοβουλίου (Bundestag).
