Βάδη-Βυρτεμβέργη – Ένας ισχυρός μεγιστάνας της ευρωπαϊκής βιομηχανίας μετατρέπει τα εργοστάσια και τα διοικητικά κέντρα του σε προσβάσιμες κοιτίδες πολιτισμού, προσφέροντας εντελώς δωρεάν την προσωπική του συλλογή στο ευρύ κοινό. Ο επιχειρηματίας Reinhold Würth, ο οποίος πλησιάζει το 91ο έτος της ηλικίας του, έχει συγκεντρώσει περισσότερα από 20.000 έργα τέχνης, καλύπτοντας μια τεράστια ιστορική περίοδο που ξεκινά από τον ύστερο Μεσαίωνα και φτάνει μέχρι τον 21ο αιώνα. Η απόφασή του να μην εγκλωβίσει αυτούς τους θησαυρούς σε σκοτεινές αποθήκες υψηλής ασφαλείας, αλλά να τους εντάξει στην καθημερινότητα των εργαζομένων και των κατοίκων, δημιουργεί ένα πρωτοφανές πολιτιστικό φαινόμενο.
Τα σημαντικότερα με μια ματιά
- Περισσότεροι από 495.000 άνθρωποι επισκέφθηκαν τους χώρους τέχνης κατά τη διάρκεια του 2024.
- Η εντυπωσιακή συλλογή περιλαμβάνει περίπου 20.000 έργα τέχνης διαφόρων ιστορικών περιόδων.
- Δεκαπέντε ξεχωριστοί εκθεσιακοί χώροι λειτουργούν σήμερα σε πολλές ευρωπαϊκές χώρες.
- Η είσοδος παραμένει απολύτως δωρεάν για όλους τους επισκέπτες σε κάθε εγκατάσταση.
Πώς η δωρεάν είσοδος στα μουσεία προσελκύει εκατοντάδες χιλιάδες επισκέπτες
Η προσέλευση του κοινού στις πολιτιστικές εγκαταστάσεις του ομίλου έχει λάβει εντυπωσιακές διαστάσεις, επιβεβαιώνοντας τη δυναμική της πρωτοβουλίας που ξεκίνησε πριν από αρκετές δεκαετίες. Μόνο κατά τη διάρκεια του 2024, καταγράφηκαν σχεδόν μισό εκατομμύριο επισκέπτες στους διάφορους χώρους τέχνης σε ολόκληρη την Ευρώπη, αριθμός που καταδεικνύει την τεράστια απήχηση του εγχειρήματος στις τοπικές κοινωνίες. Αυτή η μαζική ανταπόκριση οφείλεται σε μεγάλο βαθμό στη σταθερή πολιτική της εταιρείας να διατηρεί την είσοδο εντελώς δωρεάν, μετατρέποντας τις εγκαταστάσεις σε απόλυτα προσβάσιμους, δημοκρατικούς χώρους όπου κάθε πολίτης μπορεί να έρθει σε επαφή με σπουδαία έργα.
Σύμφωνα με τους εκπροσώπους της επιχείρησης, οι εκθεσιακοί χώροι αντιμετωπίζονται ως ζωντανά σημεία συνάντησης και άμεσου διαλόγου μέσα στην κοινωνία, στοιχείο που αποτυπώνεται καθαρά και στον αρχιτεκτονικό σχεδιασμό των κτιρίων, τα οποία χαρακτηρίζονται από άπλετο φυσικό φως και ανοιχτές δομές. Η στρατηγική αυτή επιλογή καταργεί τα παραδοσιακά οικονομικά και ταξικά εμπόδια που συχνά συνοδεύουν την επίσκεψη σε μεγάλες γκαλερί.
Η αμύθητη συλλογή τέχνης και η επιχειρηματική οπτική του Reinhold Würth
Η αφετηρία αυτής της τεράστιας πολιτιστικής παρέμβασης εντοπίζεται στο βαθύ, υποκειμενικό ενδιαφέρον του Γερμανού δισεκατομμυριούχου για την καλλιτεχνική δημιουργία, το οποίο τον οδήγησε στη συγκρότηση μιας από τις σημαντικότερες εταιρικές συλλογές παγκοσμίως. Ο Reinhold Würth επέλεξε από πολύ νωρίς να μοιραστεί τα αποκτήματά του με το κοινό, εγκαινιάζοντας ήδη από το 1991 το πρώτο του μουσείο στα κεντρικά γραφεία της εταιρείας στην περιοχή Künzelsau-Gaisbach, τοποθετώντας το συνειδητά στην καρδιά μιας αυστηρά βιομηχανικής ζώνης.
Σταδιακά, η συλλογή εμπλουτίστηκε και το δίκτυο των εκθεσιακών χώρων στη νοτιοδυτική Γερμανία διευρύνθηκε σημαντικά, περιλαμβάνοντας πλέον ιστορικά κτίρια όπως η εκκλησία Johanniterkirche στο Schwäbisch Hall και υπερσύγχρονες εγκαταστάσεις. Η πιο πρόσφατη προσθήκη στην έδρα της εταιρείας διαθέτει μάλιστα εξειδικευμένες αίθουσες συνεδρίων και συναυλιών, αποδεικνύοντας τη διάθεση της διοίκησης να προσφέρει μια ολοκληρωμένη πολιτιστική εμπειρία στους επισκέπτες και τους υπαλλήλους.
Η ραγδαία επέκταση των ευρωπαϊκών χώρων τέχνης σε βιομηχανικές ζώνες
Η δραστηριότητα του ομίλου δεν περιορίστηκε αποκλειστικά στα γερμανικά σύνορα, αλλά σύντομα απέκτησε ισχυρό πανευρωπαϊκό χαρακτήρα μέσα από τη δημιουργία εξειδικευμένων παραρτημάτων. Η πρώτη διεθνής κίνηση πραγματοποιήθηκε το 1999 στην πόλη Böheimkirchen της γειτονικής Αυστρίας, για να ακολουθήσει σχεδόν άμεσα την ίδια χρονιά η ίδρυση ενός αντίστοιχου φόρουμ στο λιμάνι του Kolding στη Δανία. Σήμερα, το δίκτυο εκτείνεται σε χώρες όπως η Ελβετία, η Γαλλία, η Ιταλία, η Ισπανία και η Νορβηγία, με τους περισσότερους χώρους να αναπτύσσονται οργανικά παράλληλα με τις αναγκαίες κτιριακές επεκτάσεις των κατά τόπους θυγατρικών εταιρειών.
Αντί να επιλέξουν συμβατικά και απρόσωπα βιομηχανικά κτίρια, οι ιθύνοντες ανέθεσαν τον σχεδιασμό αυτών των παραρτημάτων σε κορυφαία αρχιτεκτονικά γραφεία. Για παράδειγμα, το εντυπωσιακό γυάλινο κτίριο στο Rorschach σχεδιάστηκε από τους Ελβετούς Annette Gigon και Mike Guyer, ενώ το γαλλικό παράρτημα κοντά στο Στρασβούργο, το οποίο αποτελεί και τη μοναδική εξαίρεση ανεξάρτητου κτιρίου εκτός διοικητικών εγκαταστάσεων, φέρει την υπογραφή των René Gimbert και Jacques Vergély.
Η κεντρική διαχείριση των εκθέσεων και η προσαρμογή στα τοπικά δεδομένα
Η οργάνωση αυτού του πολύπλοκου πολιτιστικού δικτύου, το οποίο περιλαμβάνει συνολικά δεκαπέντε διαφορετικές τοποθεσίες, απαιτεί εξαιρετικό συντονισμό και πραγματοποιείται αποκλειστικά από τα κεντρικά γραφεία στο Künzelsau. Ο προγραμματισμός των εκθέσεων βασίζεται κυρίως στα πλούσια εσωτερικά αποθέματα της εταιρείας, αν και δεν λείπουν οι στρατηγικές συνεργασίες με άλλους καταξιωμένους φορείς, όπως η σύμπραξη με το ίδρυμα στο Seebüll για την έκθεση Emil-Nolde-Schau. Προκειμένου να διασφαλιστεί η μέγιστη δυνατή απήχηση, τα έργα παρουσιάζονται αρχικά στη Γερμανία και στη συνέχεια ταξιδεύουν στα ευρωπαϊκά παραρτήματα, προσαρμοσμένα όμως στα ιδιαίτερα αρχιτεκτονικά και πολιτισμικά χαρακτηριστικά κάθε περιοχής.
Ένα χαρακτηριστικό παράδειγμα αυτής της ευελιξίας αποτελεί η έκθεση για τον αθλητισμό και την ψυχαγωγία, η οποία παρουσιάζεται αυτή την περίοδο σε μικρότερη κλίμακα στη Γαλλία, προσαρμοσμένη στα μέτρα του τοπικού περιπτέρου. Η διάρκεια κάθε έκθεσης κυμαίνεται από ένα έως δύο χρόνια, επιτρέποντας στο κοινό να προγραμματίσει την επίσκεψή του χωρίς πίεση χρόνου, καθώς οι εγκαταστάσεις βρίσκονται κατά κανόνα εκτός των αστικών κέντρων.
Η στροφή στη ψηφιακή ξενάγηση και η απουσία νέων κατασκευαστικών σχεδίων
Παρά την τεράστια επιτυχία και τη διαρκώς αυξανόμενη προσέλευση του κοινού, η διοίκηση της εταιρείας δεν προκρίνει τη δεδομένη χρονική στιγμή την περαιτέρω χωροταξική επέκταση του δικτύου με νέες κατασκευές. Αντί για την ανέγερση καινούργιων κτιρίων, το βάρος έχει μετατοπιστεί στρατηγικά στον τομέα της καλλιτεχνικής διαμεσολάβησης και της εκπαίδευσης, στοχεύοντας στην ποιοτική αναβάθμιση της εμπειρίας που βιώνουν οι επισκέπτες.
Οι υπεύθυνοι των πολιτιστικών προγραμμάτων εστιάζουν πλέον στην ενίσχυση των οργανωμένων ξεναγήσεων και στην αξιοποίηση των σύγχρονων τεχνολογικών εργαλείων, ώστε η τέχνη να γίνει ακόμα πιο προσιτή σε όλες τις ηλικιακές ομάδες. Στο πλαίσιο αυτό, κεντρικό ρόλο διαδραματίζει η εξειδικευμένη εφαρμογή για κινητά τηλέφωνα που αναπτύχθηκε κατά την περίοδο των πρόσφατων υγειονομικών περιορισμών και η οποία ενημερώνεται συνεχώς με νέο υλικό. Με αυτές τις στοχευμένες κινήσεις, η ιδιωτική αυτή πρωτοβουλία επιδιώκει να διατηρήσει αμείωτο το ενδιαφέρον του κοινού, προσφέροντας υψηλού επιπέδου πολιτιστικές υπηρεσίες μακριά από τη λογική της άκρατης εμπορευματοποίησης.
