Ελβετία – Σαφές προβάδισμα στην πρωτοβουλία περιορισμού των θορυβωδών πυροτεχνημάτων, αλλά και ισχυρή αντίθεση στην αύξηση του ΦΠΑ για τη χρηματοδότηση της 13ης σύνταξης, καταγράφει η πρώτη δημοσκόπηση ενόψει των ομοσπονδιακών δημοψηφισμάτων της 29ης Νοεμβρίου 2026.
Στην έρευνα του ινστιτούτου LeeWas, το 68% δηλώνει υπέρ των περιορισμών στα πυροτεχνήματα και το 60% κατά της φορολογικής αύξησης.
Πρόκειται για εικόνα της πρόθεσης ψήφου στις αρχές Οκτωβρίου και όχι για αποτέλεσμα κάλπης. Η έρευνα πραγματοποιήθηκε στις 7 και 8 Οκτωβρίου, με 11.239 συμμετέχοντες από τις γερμανόφωνες, γαλλόφωνες και ιταλόφωνες περιοχές της χώρας. Οι απαντήσεις σταθμίστηκαν με δημογραφικά, γεωγραφικά και πολιτικά κριτήρια.
Τα σημαντικότερα με μια ματιά
- Περιορισμός θορυβωδών πυροτεχνημάτων: 68% υπέρ, 30% κατά.
- Αύξηση του κανονικού συντελεστή ΦΠΑ: 36% υπέρ, 60% κατά.
- Πρωτοβουλία για τη φορολόγηση των παντρεμένων: 38% υπέρ, 51% κατά.
- Αλλαγή του νόμου για τις εξαγωγές πολεμικού υλικού: 44% υπέρ, 47% κατά.
Ισχυρό προβάδισμα για τους περιορισμούς στα πυροτεχνήματα
Η λαϊκή πρωτοβουλία «Για τον περιορισμό των πυροτεχνημάτων» συγκεντρώνει τη μεγαλύτερη αποδοχή μεταξύ των τεσσάρων προτάσεων. Στη δημοσκόπηση, το 68% τάσσεται υπέρ της και το 30% κατά, με την υποστήριξη να εκτείνεται σε διαφορετικούς πολιτικούς χώρους.
Η πρόταση αφορά την πώληση και χρήση πυροτεχνημάτων που προκαλούν δυνατό θόρυβο. Δεν αποτελεί γενική απαγόρευση κάθε πυροτεχνήματος: σύμφωνα με την επίσημη ενημέρωση της Ελβετικής Συνομοσπονδίας, αθόρυβα ή χαμηλού θορύβου πυροτεχνήματα και ορισμένες δημόσιες επιδείξεις προβλέπεται να παραμείνουν δυνατά υπό προϋποθέσεις.
Παρότι η πρόταση προηγείται καθαρά, η δημοσκόπηση δεν προδικάζει την τελική συμμετοχή ή τη συμπεριφορά των ψηφοφόρων μέχρι τις 29 Νοεμβρίου.
Αρνητική στάση στην αύξηση ΦΠΑ για τη 13η σύνταξη
Ακόμη εντονότερη είναι η αντίθεση στη χρηματοδότηση της 13ης ετήσιας σύνταξης του ελβετικού συστήματος AHV μέσω υψηλότερου φόρου προστιθέμενης αξίας. Το 60% των ερωτηθέντων δηλώνει ότι θα καταψηφίσει την πρόταση, έναντι 36% που την υποστηρίζει.
Το κοινοβουλευτικό σχέδιο προβλέπει αύξηση του κανονικού συντελεστή ΦΠΑ από 8,1% σε 8,5%, δηλαδή κατά 0,4 ποσοστιαίες μονάδες. Η ψηφοφορία δεν αφορά το εάν θα καταβάλλεται η 13η σύνταξη, αλλά τον τρόπο πρόσθετης χρηματοδότησής της. Κατά της σχετικής απόφασης του κοινοβουλίου συγκεντρώθηκαν οι απαιτούμενες υπογραφές για δημοψήφισμα.
Η υποστήριξη στην αύξηση του ΦΠΑ διαφοροποιείται ανά ηλικία. Στην ομάδα 18–34 ετών φτάνει μόλις το 27%, ενώ στους άνω των 65 ετών ανέρχεται σε 46%. Ακόμη και μεταξύ των υποστηρικτών του Σοσιαλδημοκρατικού Κόμματος (SP), η θετική στάση φτάνει το 49%, χωρίς να συγκροτεί απόλυτη πλειοψηφία.
Προβάδισμα του «όχι» και για τη φορολόγηση των ζευγαριών
Η πρωτοβουλία «Δίκαιοι ομοσπονδιακοί φόροι και για τα παντρεμένα ζευγάρια», που συνδέεται με το κόμμα Die Mitte, βρίσκεται επίσης πίσω στις μετρήσεις. Το 51% δηλώνει ότι θα την απορρίψει, ενώ το 38% τάσσεται υπέρ.
Η πρόταση ζητά να εξακολουθήσουν να φορολογούνται από κοινού τα εισοδήματα των συζύγων σε επίπεδο άμεσου ομοσπονδιακού φόρου, με συνταγματική εγγύηση ότι ένα παντρεμένο ζευγάρι δεν θα επιβαρύνεται περισσότερο από αντίστοιχο ανύπαντρο ζευγάρι. Το ζήτημα συνδέεται με την πρόσφατη έγκριση της ατομικής φορολόγησης, η οποία έχει ήδη δημιουργήσει νέο θεσμικό πλαίσιο για τη συζήτηση.
Σύμφωνα με τη δημοσκόπηση, το 57% όσων απορρίπτουν την πρωτοβουλία επικαλείται ακριβώς το γεγονός ότι οι πολίτες έχουν ήδη αποφασίσει υπέρ της ατομικής φορολόγησης και θεωρούν πρόωρη μια νέα αντιπαράθεση για το ίδιο πεδίο.
Αμφίρροπη η ψηφοφορία για το πολεμικό υλικό
Η μικρότερη διαφορά εμφανίζεται στην αλλαγή του νόμου περί πολεμικού υλικού, που θα χαλάρωνε ορισμένες προϋποθέσεις για τις εξαγωγές και την επανεξαγωγή όπλων. Το 47% δηλώνει κατά και το 44% υπέρ, ενώ το 9% εμφανίζεται αναποφάσιστο.
Στο συγκεκριμένο θέμα καταγράφεται έντονη διαφορά ανά φύλο: υπέρ της νομοθετικής αλλαγής δηλώνει το 55% των ανδρών, αλλά μόνο το 31% των γυναικών που συμμετείχαν στην έρευνα. Οι διαφορές στην πρόθεση ψήφου δεν σημαίνουν ότι έχει κριθεί το αποτέλεσμα. Η αλλαγή αφορά το καθεστώς εξαγωγών πολεμικού υλικού, όχι μια γενική και άνευ όρων άδεια πώλησης όπλων.
Οι τέσσερις προτάσεις και το ακριβές αντικείμενο κάθε ψηφοφορίας περιγράφονται στην επίσημη σελίδα της Ελβετικής Συνομοσπονδίας. Η ομοσπονδιακή ψηφοφορία θα διεξαχθεί στις 29 Νοεμβρίου 2026.
