Τιτσίνο – Τέσσερα περιστατικά τοπικής μετάδοσης του ιού Chikungunya εντοπίστηκαν στο ελβετικό καντόνι, σηματοδοτώντας τα πρώτα γνωστά κρούσματα μόλυνσης εντός της Ελβετίας.
Οι ασθενείς δεν είχαν ταξιδέψει πρόσφατα σε περιοχές όπου κυκλοφορεί ο ιός, ενώ ως πιθανός φορέας μετάδοσης θεωρείται το ασιατικό κουνούπι τίγρης. Οι τοπικές υγειονομικές αρχές αξιολογούν προς το παρόν τον κίνδυνο ως χαμηλό.
Η εξέλιξη καταγράφεται ενώ ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας (ΠΟΥ) είχε προειδοποιήσει ήδη από τον Ιούλιο για τη διεθνή εξάπλωση της νόσου. Στην Ελβετία, η Ομοσπονδιακή Υπηρεσία Δημόσιας Υγείας (BAG) είχε καταγράψει από τον Ιανουάριο έως τον Αύγουστο του 2026 συνολικά 55 κρούσματα, αλλά όλα αφορούσαν άτομα που είχαν μολυνθεί σε ταξίδια στο εξωτερικό.
Πώς μεταδίδεται ο Chikungunya και ποια είναι τα συμπτώματα
Ο Chikungunya είναι ιός RNA που μεταδίδεται στον άνθρωπο με το τσίμπημα μολυσμένου κουνουπιού, κυρίως των ειδών Stegomyia aegypti και Stegomyia albopictus, του ασιατικού κουνουπιού τίγρης. Δεν μεταδίδεται απευθείας από άνθρωπο σε άνθρωπο με τη συνήθη επαφή. Τα συμπτώματα εμφανίζονται συνήθως επτά έως εννέα ημέρες μετά το τσίμπημα.
Η λοίμωξη μπορεί να προκαλέσει πυρετό, ρίγη και έντονους πόνους στις αρθρώσεις, οι οποίοι ενδέχεται να επιμείνουν για μεγάλο χρονικό διάστημα. Η ονομασία Chikungunya συνδέεται με έκφραση στα σουαχίλι που παραπέμπει σε άνθρωπο ο οποίος περπατά σκυφτός, εξαιτίας των έντονων αρθρικών πόνων.
Οι περισσότερες λοιμώξεις έχουν ήπια εξέλιξη, όμως η νόσος μπορεί να είναι επικίνδυνη για ηλικιωμένους και άτομα με προϋπάρχοντα προβλήματα υγείας. Δεν υπάρχει ειδικό φάρμακο για την εξάλειψη της λοίμωξης και η αντιμετώπιση επικεντρώνεται στα συμπτώματα.
Γιατί εντοπίστηκαν τοπικά κρούσματα στην Ελβετία
Το ασιατικό κουνούπι τίγρης έχει εγκατασταθεί τα τελευταία χρόνια σε αρκετές ευρωπαϊκές περιοχές. Στην Ελβετία εντοπίστηκε για πρώτη φορά το 2003 στο Τιτσίνο, ενώ το 2007 καταγράφηκε στην περιοχή Chiasso ο πρώτος σταθερός πληθυσμός που αναπαραγόταν τοπικά. Στη συνέχεια εξαπλώθηκε, με μικρότερους πληθυσμούς να έχουν εντοπιστεί και στη Βασιλεία και τη Ζυρίχη.
Μεμονωμένα κουνούπια μεταφέρονται επίσης προς τα βόρεια των Άλπεων με οχήματα στους μεγάλους οδικούς άξονες, ιδιαίτερα κατά μήκος του αυτοκινητοδρόμου A2. Σύμφωνα με το BAG, τοπική μετάδοση μπορεί να προκύψει όταν κουνούπι τίγρης τσιμπήσει άτομο που επέστρεψε μολυσμένο από το εξωτερικό κατά τη φάση που μπορεί να μεταδώσει τον ιό και στη συνέχεια τσιμπήσει άλλους ανθρώπους. Τα συνηθισμένα γηγενή είδη κουνουπιών δεν θεωρούνται φορείς του Chikungunya.
Μεγάλες εξάρσεις αναφέρονται σε περιοχές του Ινδικού Ωκεανού και της Αφρικής, καθώς και στην Ινδία και στον Μαυρίκιο. Στη Ρεϊνιόν εκτιμάται ότι έχει μολυνθεί περίπου το ένα τρίτο του πληθυσμού. Τα εισαγόμενα περιστατικά από ταξιδιώτες, ιδιαίτερα στη Γαλλία, συνυπάρχουν πλέον με τοπικές μεταδόσεις στην Ευρώπη.
Εμβόλιο και μέτρα προστασίας από τα κουνούπια
Από τον Απρίλιο του 2026 έχει εγκριθεί στην Ελβετία το εμβόλιο Vimkunya για άτομα ηλικίας 12 ετών και άνω. Ωστόσο, σύμφωνα με τις οδηγίες της Ελβετικής Επιτροπής Ταξιδιωτικής Ιατρικής του Ιουνίου 2026, ο εμβολιασμός δεν συνιστάται για την παραμονή εντός Ελβετίας, αλλά για ταξίδια σε περιοχές όπου βρίσκεται σε εξέλιξη έξαρση της νόσου. Για παρατεταμένες ή επαναλαμβανόμενες επισκέψεις σε περιοχές αυξημένου κινδύνου, η απόφαση μπορεί να λαμβάνεται ύστερα από εξατομικευμένη εκτίμηση.
Για ταξίδια σε πληττόμενες χώρες, το BAG συνιστά μακριά και φαρδιά ρούχα, χρήση αντικουνουπικού ιδίως το βράδυ και τη νύχτα, καθώς και ύπνο κάτω από κουνουπιέρα.
Πηγές πληροφοριών: Ομοσπονδιακή Υπηρεσία Δημόσιας Υγείας της Ελβετίας (BAG), υγειονομικές αρχές Τιτσίνο, Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας, Ελβετική Επιτροπή Ταξιδιωτικής Ιατρικής.
