Γερμανία – Ένα πρωτοφανές κύμα αμφισβήτησης σαρώνει το σύστημα κοινωνικής πρόνοιας της Γερμανίας, καθώς εκατοντάδες χιλιάδες δικαιούχοι του επιδόματος Bürgergeld (Επίδομα του Πολίτη) κινούνται νομικά και διοικητικά κατά των αποφάσεων των αρμόδιων αρχών. Το επίδομα, που θεσπίστηκε ως μετεξέλιξη του παλαιού Arbeitslosengeld II και λειτουργεί πλέον ως η βασική κρατική ασφάλιση διαβίωσης, φαίνεται πως έχει μετατραπεί σε πεδίο σφοδρής αντιπαράθεσης μεταξύ πολιτών και κράτους.
Έκρηξη ενστάσεων και γραφειοκρατικό χάος
Σύμφωνα με τα επίσημα στοιχεία της Ομοσπονδιακής Υπηρεσίας Απασχόλησης (Bundesagentur für Arbeit), κατά το περασμένο έτος καταγράφηκε σημαντική αύξηση στις διοικητικές αντιδικίες.
Συγκεκριμένα, τα κατά τόπους Jobcenter δέχθηκαν περισσότερες από 500.000 ενστάσεις (Widersprüche) από πολίτες που διαφώνησαν με τις ειδοποιήσεις παροχών που έλαβαν. Ο αριθμός αυτός κινείται σε αισθητά υψηλότερα επίπεδα σε σύγκριση με το προηγούμενο έτος.
Οι καταγγελίες των δικαιούχων εστιάζουν σε συγκεκριμένα δομικά προβλήματα της διαδικασίας:
Μεγάλες καθυστερήσεις: Οι χρόνοι επεξεργασίας των αιτημάτων είναι συχνά υπερβολικοί.
Ασαφείς αποφάσεις: Οι ειδοποιήσεις (Bescheide) χαρακτηρίζονται από ασάφεια, καθιστώντας δύσκολο για τον πολίτη να κατανοήσει πώς προέκυψε το ποσό.
Γραφειοκρατικός φόρτος: Η διαδικασία περιγράφεται ως εξαιρετικά πολύπλοκη.
Ιδιαίτερο πρόβλημα εντοπίζεται στις αιτήσεις για έκτακτες ή ειδικές παροχές (Sonderleistungen), όπου οι καθυστερήσεις στην έγκριση προκαλούν συχνά σοβαρά οικονομικά αδιέξοδα στους αιτούντες.
Η δικαστική πραγματικότητα
Πέραν των διοικητικών ενστάσεων, η δυσαρέσκεια των πολιτών έχει μεταφερθεί και στις αίθουσες των κοινωνικών δικαστηρίων, όπου ο αριθμός των αγωγών κατά των αποφάσεων για το Bürgergeld παρουσίασε επίσης αυξητική τάση.
Ωστόσο, τα στατιστικά στοιχεία δείχνουν ότι η πλειονότητα των προσπαθειών των πολιτών δεν ευδοκιμεί. Από το σύνολο των ενστάσεων που επεξεργάστηκαν τα Jobcenter, περίπου έξι στις δέκα περιπτώσεις (60%) κατέληξαν είτε στην επικύρωση της αρχικής απόφασης είτε στον τερματισμό της διαδικασίας από τον ίδιο τον ενδιαφερόμενο.
Αντίστοιχη είναι η εικόνα και στα δικαστήρια. Σε δεκάδες χιλιάδες υποθέσεις που ολοκληρώθηκαν, οι δικαστές στην πλειονότητά τους επιβεβαίωσαν την ορθότητα των αποφάσεων των Jobcenter. Μόνο σε ένα μικρότερο ποσοστό υποθέσεων η διαδικασία οδήγησε στην έκδοση νέων, διορθωμένων ειδοποιητηρίων υπέρ των πολιτών.
Τι καλύπτει το Bürgergeld
Το Επίδομα του Πολίτη απευθύνεται σε ανέργους, σε εργαζόμενους με πολύ χαμηλό εισόδημα (Aufstocker) και γενικά σε άτομα που οι πόροι τους δεν επαρκούν για τη διαβίωση.
Η κρατική στήριξη δεν περιορίζεται μόνο στη μηνιαία χρηματική καταβολή, αλλά περιλαμβάνει:
- Την κάλυψη του κόστους στέγασης και θέρμανσης σε λογικά πλαίσια.
- Προγράμματα προώθησης στην απασχόληση.
- Χρηματοδότηση μετεκπαίδευσης και απόκτησης προσόντων.
- Ατομική συμβουλευτική.
Στόχος του μέτρου είναι η διασφάλιση της οικονομικής επιβίωσης και η ταυτόχρονη διευκόλυνση της επιστροφής στην αγορά εργασίας, σε ένα περιβάλλον που χαρακτηρίζεται από αυξανόμενο κόστος ζωής και περιφερειακές μισθολογικές ανισότητες.
