Μια ριζική αναδιάρθρωση του παραγωγικού μοντέλου βρίσκεται σε πλήρη εξέλιξη στον ισχυρό βιομηχανικό ιστό της Βόρειας Ρηνανίας-Βεστφαλίας.
Εκατοντάδες επιχειρήσεις ανασχεδιάζουν από το μηδέν τις γραμμές παραγωγής τους, ενσωματώνοντας τεχνολογίες τεχνητής νοημοσύνης και σύγχρονες πρακτικές κυκλικής οικονομίας, με απώτερο στόχο την επίτευξη απόλυτης κλιματικής ουδετερότητας.
Παρά το δυσμενές οικονομικό κλίμα που πλήττει τον τομέα τους τελευταίους μήνες, η πιεστική ανάγκη για επιβίωση και μακροπρόθεσμη ανταγωνιστικότητα ωθεί τις διοικήσεις σε τολμηρές στρατηγικές αποφάσεις.
Σύμφωνα με τα διαθέσιμα στοιχεία των τοπικών φορέων, ο βαθμός ενσωμάτωσης των νέων τεχνολογιών διαφέρει ραγδαία από εταιρεία σε εταιρεία, δημιουργώντας μια βιομηχανία δύο ταχυτήτων.
Η ψηφιακή μετάβαση συγκρούεται καθημερινά με την έλλειψη ρευστότητας, ωστόσο η μετάβαση αυτή κρίνεται απολύτως αναγκαία, προκειμένου ο γερμανικός βιομηχανικός τομέας να διατηρήσει την ηγετική του θέση στις διεθνείς αγορές, ανταποκρινόμενος ταυτόχρονα στις αυστηρές απαιτήσεις για τη μείωση του ανθρακικού αποτυπώματος.
Ο μετασχηματισμός αυτός δεν αποτελεί απλώς μια θεωρητική προσέγγιση σε επίπεδο συνεδρίων, αλλά εφαρμόζεται ήδη σε πραγματικές βιομηχανικές εγκαταστάσεις.
Στη μονάδα της εταιρείας Heismann Drehtechnik, η οποία δραστηριοποιείται στην περιοχή Velbert, τα παραδοσιακά μηχανήματα αντικαθίστανται από εξελιγμένα πρωτότυπα συστήματα τα οποία είναι πλήρως εξοπλισμένα με δίκτυα αισθητήρων.
Η συγκεκριμένη επιχείρηση, με ιστορία άνω του ενός αιώνα, κατασκευάζει βιομηχανικά εξαρτήματα εξαιρετικά υψηλής ακρίβειας, όπως χαλύβδινους δακτυλίους που είναι κρίσιμοι για τη λειτουργία στα υδραυλικά συστήματα βαρέων εκσκαφέων.
Τα νέα, τεράστια πακέτα δεδομένων που συλλέγονται από τους αισθητήρες αναλύονται σε πραγματικό χρόνο, επιτρέποντας τον δραστικό περιορισμό των σφαλμάτων, τη μείωση της σπατάλης υλικών και την κατακόρυφη πτώση της ενεργειακής κατανάλωσης, με τελικό στόχο τη δημιουργία ενός εργοστασίου μηδενικών εκπομπών.
Η επέλαση της τεχνητής νοημοσύνης στις γραμμές παραγωγής
Η ενσωμάτωση προηγμένων αλγορίθμων και έξυπνων συστημάτων αποτελεί πλέον τον κεντρικό πυλώνα για τον εκσυγχρονισμό των γερμανικών εργοστασίων.
Όπως επισημαίνεται από τον αρμόδιο εκπρόσωπο για τον βιομηχανικό μετασχηματισμό των Εμπορικών και Βιομηχανικών Επιμελητηρίων (IHK) της Βόρειας Ρηνανίας-Βεστφαλίας, Matthias Mainz, η τρέχουσα οικονομική ύφεση δεν κατάφερε να ανακόψει την ψηφιακή πορεία.
Αντιθέτως, τα πρόσφατα στατιστικά στοιχεία των επιμελητηρίων αποκαλύπτουν μια εντυπωσιακή ανατροπή στα δεδομένα, καθώς πλέον τα δύο τρίτα των επιχειρήσεων χρησιμοποιούν ενεργά εφαρμογές τεχνητής νοημοσύνης στις καθημερινές τους λειτουργίες.
Αυτή η αναλογία αποτελεί την απόλυτη αντιστροφή της εικόνας που επικρατούσε στην αγορά μόλις πριν από δύο χρόνια, γεγονός που υποδεικνύει τον κατεπείγοντα χαρακτήρα της ψηφιακής μετάβασης για την επιβίωση των μονάδων.
Η υιοθέτηση αυτών των τεχνολογιών συνδέεται άμεσα με τη βελτιστοποίηση των ανθρώπινων και των υλικών πόρων.
Σύμφωνα με την τοποθέτηση του διευθύνοντος συμβούλου της Heismann Drehtechnik, Martin Gawenda, η δημιουργία μιας διασυνδεδεμένης δομής παραγωγής και η σωστή, αναλυτική διαχείριση των δεδομένων επιτρέπουν την ακριβέστερη κατανομή του διαθέσιμου προσωπικού, βάσει των πραγματικών προσόντων και των δυνατοτήτων του κάθε εργαζομένου.
Η δικτύωση του μηχανολογικού εξοπλισμού και η συστηματική συλλογή παραγωγικών δεδομένων αποτελούν το πρώτο, καθοριστικό βήμα.
Οι διοικήσεις εκτιμούν ότι αυτή η προετοιμασία αναμένεται να αποδώσει σημαντικά οικονομικά οφέλη και πρακτικές λύσεις αμέσως μόλις ολοκληρωθεί η πλήρης εγκατάσταση της απαραίτητης ψηφιακής υποδομής.
Κυκλική οικονομία και πρωτοποριακή ανάκτηση βιομηχανικών υλικών
Παράλληλα με την επέκταση της ψηφιοποίησης, ο βιομηχανικός κλάδος επενδύει δυναμικά στην ανάκτηση και την επαναχρησιμοποίηση πρώτων υλών, αλλάζοντας τη διαχείριση των αποβλήτων.
Ένα εξαιρετικά χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελεί η χημική βιομηχανία ESK-SIC, η οποία εδρεύει στην περιοχή Frechen. Μέσω μιας νέας, υπερσύγχρονης πιλοτικής εγκατάστασης, η εταιρεία έχει αναπτύξει μια καινοτόμο μέθοδο θερμικής επεξεργασίας απορριμμάτων για την παραγωγή του υλικού Siliciumcarbid.
Το συγκεκριμένο υλικό, το οποίο θεωρείται απολύτως απαραίτητο για την κατασκευή σύγχρονων φίλτρων σωματιδίων στην αυτοκινητοβιομηχανία, εξάγεται πλέον επιτυχώς από παλαιά, εξαντλημένα προϊόντα.
Ο διευθυντής του εργοστασίου, Matthias Hausmann, εξηγεί αναλυτικά πως η συγκεκριμένη διαδικασία επιτρέπει την παραγωγή ενός τελικού προϊόντος με πολύ υψηλότερα επίπεδα καθαρότητας σε σχέση με τις παραδοσιακές, συμβατικές μεθόδους επεξεργασίας.
Τα περιβαλλοντικά και ενεργειακά οφέλη που προκύπτουν από αυτή την κυκλική προσέγγιση είναι άμεσα μετρήσιμα και ιδιαίτερα εντυπωσιακά για τον κλάδο.
Στην περίπτωση της εγκατάστασης στο Frechen, η νέα μέθοδος παραγωγής απαιτεί πλέον μόλις το ένα τρίτο της ηλεκτρικής ενέργειας που καταναλωνόταν αυστηρά στο παρελθόν, ενώ παράλληλα οι επιβλαβείς εκπομπές διοξειδίου του άνθρακα έχουν περιοριστεί μόλις στο είκοσι τοις εκατό.
Σημαντικό ρόλο στην καθοδήγηση των εταιρειών προς αυτή την κατεύθυνση διαδραματίζει ο οργανισμός Effizienz-Agentur NRW, ο οποίος κατέγραψε περισσότερα από τριακόσια επίσημα αιτήματα υποστήριξης κατά το προηγούμενο έτος, αριθμός που αποτελεί ιστορικό υψηλό για την υπηρεσία.
Ο σύμβουλος χρηματοδότησης του φορέα, Marcus Lodde, σημειώνει με έμφαση πως ολοένα και περισσότερες διοικήσεις αναζητούν πλέον ενεργά τρόπους να επανακτήσουν τα δικά τους προϊόντα, αντί να τα παραδίδουν παθητικά σε τρίτες εταιρείες διαχείρισης αποβλήτων.
Το αγκάθι της χρηματοδότησης και η οικονομική αβεβαιότητα
Η υλοποίηση αυτών των απολύτως απαραίτητων, αλλά εξαιρετικά φιλόδοξων σχεδίων σκοντάφτει συχνά στη σκληρή πραγματικότητα των οικονομικών ισολογισμών των εταιρειών.
Ο σχεδιασμός και η πρακτική εφαρμογή ενός ολοκληρωμένου συστήματος κυκλικής οικονομίας είναι μια ιδιαίτερα απαιτητική και χρονοβόρα διαδικασία, η οποία, σύμφωνα με τις εκτιμήσεις των ειδικών της αγοράς, απαιτεί συνήθως από τρία έως τέσσερα χρόνια σκληρής δουλειάς μέχρι την τελική της εφαρμογή στη γραμμή παραγωγής.
Παράλληλα, τα κεφάλαια που απαιτούνται από τις τράπεζες για την αντικατάσταση του παλαιού, ενεργοβόρου εξοπλισμού είναι δυσθεώρητα.
Ενδεικτικά έργα της νέας εποχής περιλαμβάνουν την κατασκευή και εγκατάσταση ενεργειακά αποδοτικών κλιβάνων με ενσωματωμένα συστήματα ανάκτησης θερμότητας σε παραδοσιακά χυτήρια σιδήρου, ή τη δημιουργία σύνθετων δικτύων επιστροφής υλικών σε εργοστάσια πλαστικών και κλωστοϋφαντουργίας.
Για ένα πολύ μεγάλο τμήμα της τοπικής βιομηχανίας, ωστόσο, η άμεση εξασφάλιση αυτών των κρίσιμων κεφαλαίων φαντάζει εντελώς ανέφικτη στις παρούσες συνθήκες.
Οι αναλυτές εκτιμούν ότι περίπου το ένα τρίτο των επιχειρήσεων στο κρατίδιο δίνει καθημερινό αγώνα ρευστότητας, προσπαθώντας πρωτίστως να εξασφαλίσει την ομαλή λειτουργία του και την πληρωμή των υπαλλήλων για τους επόμενους, δύσκολους μήνες.
Η έλλειψη ξεκάθαρων οικονομικών προοπτικών λειτουργεί ως ισχυρή τροχοπέδη για τις μακροπρόθεσμες επενδύσεις, παγώνοντας σε πολλές περιπτώσεις τον ευρύτερο στρατηγικό σχεδιασμό των οργανισμών.
Παρόλα αυτά, το θετικό στοιχείο παραμένει πως ένα εξίσου μεγάλο ποσοστό εταιρειών, το οποίο διαθέτει σαφώς ισχυρότερα ταμειακά αποθέματα, έχει ήδη εκκινήσει με επιτυχία τον μετασχηματισμό του, δημιουργώντας έτσι τα απαραίτητα θεμέλια για τη διατήρηση της βιομηχανικής υπεροχής της περιοχής στο μέλλον.
