Βέλγιο – Μαζική στροφή προς τη βελγική υπηκοότητα καταγράφεται τα τελευταία χρόνια ανάμεσα στους Ιταλούς μετανάστες.
Αν και διαθέτουν ήδη ευρωπαϊκό διαβατήριο, χιλιάδες επιλέγουν να γίνουν επίσημα Βέλγοι πολίτες, ωθούμενοι από τις δυσλειτουργίες των ιταλικών προξενείων, τις αυστηρές κοινωνικές πολιτικές της κυβέρνησης Μελόνι, αλλά και την επιθυμία για ουσιαστική ενσωμάτωση.
Τα σημαντικότερα με μια ματιά
- Το 2024, περισσότεροι από 11.200 Ιταλοί απέκτησαν βελγική ιθαγένεια, σημειώνοντας αύξηση 72% σε μία δεκαετία.
- Οι πολύμηνες καθυστερήσεις στις ιταλικές προξενικές αρχές ωθούν πολλούς στην αναζήτηση βελγικών εγγράφων.
- Η συντηρητική νομοθεσία της Ιταλίας για τη ΛΟΑΤΚΙ+ κοινότητα και την παρένθετη μητρότητα λειτουργεί ως βασικό κίνητρο πολιτογράφησης.
Το 2024 αναδείχθηκε σε έτος-σταθμό για την ιταλική κοινότητα του Βελγίου, καθώς 11.289 Ιταλοί προχώρησαν στην απόκτηση δεύτερης ευρωπαϊκής υπηκοότητας. Με βάση τα στοιχεία της Eurostat, το Βέλγιο αποτελεί πλέον τη δεύτερη δημοφιλέστερη επιλογή για την ιταλική διασπορά, πίσω μόνο από τη Γερμανία. Το φαινόμενο διευκολύνεται από τη βελγική νομοθεσία του 2006, η οποία επιτρέπει τη διπλή ιθαγένεια, δίνοντας τη δυνατότητα στους μετανάστες να διατηρήσουν παράλληλα την ιταλική τους ταυτότητα.
Για πολλούς, ωστόσο, η απόφαση δεν έχει απλώς συναισθηματικό ή συμβολικό χαρακτήρα, αλλά υπαγορεύεται από τις πρακτικές δυσκολίες που αντιμετωπίζουν στις επαφές τους με το ιταλικό κράτος.
Ουρές στα προξενεία και γραφειοκρατία
Οι ανεπαρκείς υπηρεσίες των ιταλικών πρεσβειών και προξενείων αποτελούν έναν από τους βασικούς λόγους για τους οποίους οι Ιταλοί κάτοικοι του Βελγίου προχωρούν στην αλλαγή υπηκοότητας. Η αδυναμία εξασφάλισης εγκαίρως ραντεβού για την ανανέωση ενός απλού διαβατηρίου ή μιας ταυτότητας λειτουργεί αποτρεπτικά.
Όσοι έχουν ήδη ταλαιπωρηθεί διαπιστώνουν ότι είναι σημαντικά ταχύτερο να αποκτήσουν βελγικά έγγραφα ταυτοποίησης μέσω των τοπικών δήμων, παρά να περιμένουν έως και έξι μήνες για να εξυπηρετηθούν από τις ιταλικές προξενικές αρχές. Το σύστημα ραντεβού της πρεσβείας συχνά περιγράφεται από τους ίδιους τους μετανάστες ως «λοταρία», γεγονός που καθιστά το βελγικό διαβατήριο μια αναγκαία, πρακτική διέξοδο.
Καταφύγιο απέναντι σε συντηρητικές πολιτικές
Πέρα από τα πρακτικά ζητήματα, έντονο είναι και το κοινωνικοπολιτικό κίνητρο. Σύμφωνα με τον Marco Martiniello, καθηγητή Κοινωνιολογίας στο Πανεπιστήμιο της Λιέγης, αρκετοί Ιταλοί αισθάνονται ότι η χώρα καταγωγής τους έχει γίνει υπερβολικά κλειστή, ειδικά απέναντι στους καλλιτέχνες, τις γυναίκες και τα μέλη της ΛΟΑΤΚΙ+ κοινότητας.
Η πρόσφατη νομοθεσία της ιταλικής κυβέρνησης υπό την Giorgia Meloni, η οποία ποινικοποιεί τον «τουρισμό παρένθετης μητρότητας» και απειλεί με διώξεις τους Ιταλούς πολίτες ακόμη και αν η διαδικασία λαμβάνει χώρα στο εξωτερικό, λειτούργησε ως καταλύτης. Για ομόφυλα ζευγάρια και μονογονεϊκές οικογένειες, το βελγικό διαβατήριο προσφέρει ένα δίχτυ προστασίας. Εξασφαλίζοντας τη βελγική υπηκοότητα, οι μετανάστες κατοχυρώνουν τα γονικά τους δικαιώματα και αποφεύγουν τις χρονοβόρες νομικές διαδικασίες που απαιτεί το ιταλικό κράτος για την αναγνώριση των παιδιών τους.
Η ανάγκη για ενεργή συμμετοχή
Η επιθυμία των μεταναστών να έχουν λόγο στις κοινωνίες όπου ζουν, εργάζονται και πληρώνουν φόρους αποτελεί έναν ακόμη παράγοντα. Η απόκτηση υπηκοότητας τους παρέχει πλήρη εκλογικά δικαιώματα, μετατρέποντάς τους από απλούς κατοίκους σε ενεργούς πολίτες.
Ακόμη και ο Γενικός Πρόξενος της Ιταλίας στις Βρυξέλλες, Francesco Varriale, αναγνωρίζει αυτή την ανάγκη. Επισημαίνει ότι η επιλογή της βελγικής υπηκοότητας δεν σημαίνει αποκοπή από τις ιταλικές ρίζες, αλλά αντικατοπτρίζει το γεγονός ότι πολλοί έχουν δημιουργήσει πλέον τον πυρήνα της ζωής τους στο Βέλγιο. Για τη νέα γενιά της ιταλικής διασποράς, η διπλή υπηκοότητα αποτελεί τον ιδανικό τρόπο συγκερασμού της καταγωγής τους με το παρόν και το μέλλον τους στην κεντρική Ευρώπη.
Με πληροφορίες από: The Brussels Times, Eurostat
